Nhựa phenol fomandehit được điều chế bằng phản ứng?

2. Kiến thức về Phenol:

Định nghĩa

– Phenol là những hợp chất hữu cơ trong phân tử có nhóm – OH liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon của vòng benzen.

– Nhóm – OH liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon của vòng benzen được gọi là -OH phenol. Phenol đơn giản nhất là C₆H₅ – OH, phân tử gồm 1 nhóm -OH liên kết với gốc phenyl.

Phân loại

Dựa theo số nhóm -OH trong phân tử, các phenol được phân loại thành:

+ Phenol đơn chức: Phân tử chỉ có 1 nhóm – OH phenol.

+ Phenol đa chức: Phân tử có hai hay nhiều nhóm -OH phenol.

Cấu tạo: Phenol có công thức  phân tử C₆H₆O và có công thức cấu tạo C₆H₅OH

Tính chất vật lý

– Ở điều kiện thường: phenol là chất rắn, không màu, nóng chảy ở 43^oC.

– Để lâu, phenol chuyển thành màu hồng do bị oxi hóa chậm trong không khí.

– Phenol rất độc, có thể gây bỏng da khi dính phải.

– Phenol tan ít trong nước lạnh, tan nhiều trong nước nóng và trong etanol.

Tính chất hóa học

Phenol có phản  ứng thế nguyên tử H của nhóm – OH và có tính chất của vòng benzen.

a. Phản ứng thế nguyên tử hiđro của nhóm OH

– Tác dụng với kim loại kiềm:

2C₆H₅OH + 2Na → 2C₆H₅ONa _{(Natri phenolat)} + H₂↑

– Tác dụng với bazơ:

C₆H₅OH + NaOH → C₆H₅ONa + H₂O

⇒ Phenol có tính axit, tính axit của phenol rất yếu; dung dịch phenol không làm đổi màu quỳ tím.

Nhận xét: Vòng benzen đã làm tăng khả năng phản ứng của nguyên tử H thuộc nhóm -OH trong phân tử phenol so với ancol.

b. Phản ứng thế nguyên tử hiđro của vòng benzen

+ Tác dụng với Na

C₆H₅OH + Na → C₆H₅ONa + 1/2H₂

+ Tác dụng với dung dịch kiềm

C₆H₅OH + NaOH → C₆H₅ONa + H₂O

+ Phản ứng với dung dịch brom

C₆H₅OH + 3Br₂ → C₆H₂Br₃OH↓ + 3HBr

+ Phản ứng với axit nitric

Phản ứng thế nitro xảy ra tương tự phản ứng thế brom:

C₆H₅OH + 3HNO₃ ^to→ C₆H₂(NO₂)₃OH + 3H₂O

⇒ Nguyên tử H của vòng benzen trong phân tử phenol dễ bị thay thế hơn nguyên tử H của vòng benzen trong các phân tử hiđrocacbon thơm. Đó là ảnh hưởng của nhóm -OH tới vòng benzen.

Điều chế

Trong công nghiệp phenol được điều chế từ cumen

Ngoài ra, phenol cũng có thể được điều chế từ benzen theo sơ đồ:

C₆H₆ → C₆H₅Br → C₆H₅ONa → C₆H₅OH

Ứng dụng

Phenol là nguyên liệu sản xuất nhựa phenol – fomanđehit; nhựa ure – fomanđehit … Ngoài ra phenol còn được dùng để sản xuất phẩm nhuộm, thuốc nổ, chất diệt nấm mốc, chất diệt cỏ …

Phenol có công dụng để điều trị, đau miệng, đau họng, đau kèm theo viêm loét miệng và kích ứng nhỏ vùng miệng. Khi ở dạng phun, phenol có công dụng giảm đau ở miệng bằng cách làm tê vùng đau hoặc khó chịu và còn là một chất gây mê. Phenol thường được sử dụng để khử trùng vùng phẫu thuật trước khi thực hiện bất kì thủ thuật nào.

Một lượng nhỏ phenol trong nước đã được tiêm vào mô thần kinh để giảm bớt cơn đau liên quan đến một số chứng rối loạn thần kinh nhất định. Phenol phá hủy các lớp bên ngoài của da nếu tiếp xúc với da. Đôi khi, một lượng nhỏ dung dịch phenol đậm đặc được thoa lên da để loại bỏ mụn cóc và điều trị các nhược điểm và rối loạn da khác. Các sản phẩm có chứa phenol được sử dụng như chất lột da hóa học để loại bỏ các tổn thương trên da và điều trị các cơn đau dữ dội.

Phenol ở nồng độ thấp được sử dụng làm chất khử trùng trong chất tẩy rửa gia dụng và nước súc miệng. Phenol được sử dụng làm chất diệt khuẩn (một hóa chất độc đối với vi khuẩn và nấm, đặc trưng của chất nhờn dạng nước) là một loại chất khử trùng. Việc sử dụng một lần lớn nhất của phenol là làm chất trung gian trong sản xuất nhựa phenol.

Phenol cũng được sử dụng trong sản xuất caprolactam (được sử dụng trong sản xuất nylon 6 và các loại sợi tổng hợp khác) và Bisphenol A (được sử dụng trong sản xuất epoxy và các loại nhựa khác). Phenol được sử dụng trong các kỹ thuật phân tử trong phòng thí nghiệm DNA.