Rủi ro khi vay tiền hộ người khác

Rủi ro khi vay tiền hộ người khác. Khi vay hộ tiền ai có trách nhiệm trả nợ.

Tóm tắt câu hỏi:

Tôi muốn hỏi là tôi có đứng ra vay tiền cho 1 người bạn và họ không trả được bây giờ bên cho vay gọi tôi nói tôi đứng ra thì phải chịu trách nhiệm và bắt trả lãi 20 nghìn/1triệu. Tôi cũng trình bày và nói cho tôi điều kiện để tôi trả dần thì họ không đồng ý và cho người xuống nhà tôi dồn ép và đe dọa gia đình tôi. Tôi muốn hỏi là như vậy có thể đi trình báo để kiện họ được không vậy? Tôi xin chân thành cảm ơn.

Luật sư tư vấn:

Cám ơn bạn đã gửi câu hỏi của mình đến Ban biên tập – Phòng tư vấn trực tuyến của Công ty LUẬT DƯƠNG GIA. Với thắc mắc của bạn, Công ty LUẬT DƯƠNG GIA xin được đưa ra quan điểm tư vấn của mình như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

Bộ luật dân sự 2005

Quyết định 2868/QĐ-NHNN

Bộ luật hình sự 1999

2. Nội dung tư vấn:

Tại Bộ luật dân sự 2005 có quy định về hợp đồng vay tài sản như sau:

Điều 471. Hợp đồng vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định.

Điều 474. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

2. Trong trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

4. Trong trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi đối với khoản nợ chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn chậm trả tại thời điểm trả nợ, nếu có thoả thuận.

5. Trong trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi trên nợ gốc và lãi nợ quá hạn theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ.

Theo thông tin bạn cung cấp, bạn đứng ra vay tiền hộ cho một người bạn. Bạn là người thỏa thuận vay với chủ nợ do đó bạn có trách nhiệm trả nợ theo đúng thỏa thuận. Như vậy việc chủ nợ yêu cầu bạn chịu trách nhiệm trả nợ là đúng quy định pháp luật.

Tuy nhiên tại Điều 476 Bộ luật dân sự 2005 có quy định về lãi suất của hợp đồng vay như sau:

Điều 476. Lãi suất

1. Lãi suất vay do các bên thoả thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng.

2. Trong trường hợp các bên có thoả thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất hoặc có tranh chấp về lãi suất thì áp dụng lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ.

Như vậy lãi suất vay do các bên thỏa thuận trước với nhau nên nếu bạn và chủ nợ có thỏa thuận lãi suất vay thì bạn có nghĩa vụ thực hiện theo thỏa thuận đó, nếu không thỏa thuận lãi suất vay bạn không phải trả tiền lãi theo yêu cầu của chủ nợ. Bên cạnh đó pháp luật cho phép các bên được thỏa thuận về lãi suất nhưng không được vượt quá 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng. Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 2868/QĐ-NHNN, mức lãi suất cơ bản hiện nay là 9%/năm tương đương 0,75%/tháng. Do đó nếu giữa bạn và chủ nợ yêu thỏa thuận mức lãi suất vay 20 nghìn/1 triệu/ 1 ngày (tương ứng là 60%/tháng) thì mức lãi suất này cũng không được pháp luật công nhận.  

>>> Luật sư tư vấn pháp luật dân sự qua tổng đài: 1900.6568

Bên cạnh đó tại Điều 163 Bộ luật hình sự 1999 quy định về tội cho vay lãi nặng:

Điều 163. Tội cho vay lãi nặng

1. Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ  mười lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.

2. Phạm tội  thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ sáu tháng  đến ba năm.

3. Người phạm tội  còn có thể bị phạt tiền từ một lần đến năm lần số lợi bất chính, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.

Vậy nếu bạn và chủ nợ thỏa thuận mức lãi suất 20 nghìn/ 1 triệu/ 1 ngày thì chủ nợ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cho vay lãi nặng. Trong trường hợp này bạn có quyền tố cáo hành vi của chủ nợ với cơ quan công an. Do không rõ bên cho vay xuống dồn ép và đe dọa gia đình bạn cụ thể hành vi như nào, nhưng nếu bạn có căn cứ cho thấy, bên cho vay có hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự, đe dọa tính mạng các thành viên trong gia đình thì các thành viên trong gia đình bạn có quyền tố cáo hành vi này của họ đến cơ quan công an.