Việc nhiều người cùng góp tiền mua đất nhưng không thống nhất về quyền sở hữu, phân chia lợi ích hoặc chuyển nhượng có thể dẫn đến tranh chấp phức tạp. Luật Dương Gia cung cấp dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp, tư vấn phương án xử lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.
CÔNG TY LUẬT TNHH DƯƠNG GIA
Trụ sở chính tại Hà Nội: 89 Tô Vĩnh Diện, phường Khương Đình, Hà Nội.
Chi nhánh Hải Phòng: 335 Lê Thánh Tông, phường Ngô Quyền, Hải Phòng.
Chi nhánh Đà Nẵng: 141 Diệp Minh Châu, phường Hoà Xuân, Đà Nẵng.
Chi nhánh Tây Nguyên: 24 Ngô Thì Nhậm, phường Tân An, Đắk Lắk.
Chi nhánh TPHCM: 161A Đào Duy Anh, phường Đức Nhuận, TPHCM.
Số điện thoại Luật sư: 037.6999996
Email: dichvu@luatduonggia.vn
1. Các dạng tranh chấp thường phát sinh khi chung tiền mua đất:
Việc nhiều cá nhân cùng góp tiền để mua một thửa đất là hình thức đầu tư, tích lũy tài sản khá phổ biến. Tuy nhiên, nếu các bên không lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về tỷ lệ góp vốn, người đứng tên trên Giấy chứng nhận, quyền quản lý và phương thức phân chia lợi ích thì rất dễ phát sinh tranh chấp. Những tranh chấp này cần được xem xét trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên, chứng cứ về việc góp tiền và quy định pháp luật về dân sự, đất đai.
1.1. Tranh chấp về tỷ lệ góp tiền và quyền lợi tương ứng của những người cùng mua đất:
Một trong những tranh chấp phổ biến nhất khi nhiều người chung tiền mua đất là bất đồng về số tiền mỗi người đã đóng góp và tỷ lệ quyền lợi tương ứng đối với thửa đất. Trên thực tế, các bên có thể thỏa thuận góp tiền ngang nhau, góp theo tỷ lệ nhất định hoặc một người góp tiền mua đất trong khi người khác chịu trách nhiệm tìm kiếm, giao dịch và thực hiện các công việc liên quan. Khi giá đất tăng hoặc phát sinh nhu cầu chuyển nhượng, việc xác định phần quyền lợi của từng người thường trở thành nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn.
Tranh chấp có thể phát sinh trong các trường hợp như:
- Một người cho rằng mình đã góp số tiền lớn hơn so với tỷ lệ mà những người còn lại thừa nhận;
- Các bên không thống nhất việc xác định tỷ lệ góp vốn do có người đóng tiền nhiều lần, có người thanh toán trực tiếp cho bên bán hoặc có người góp thêm chi phí phát sinh;
- Một người cho rằng mình có quyền hưởng lợi nhuận cao hơn vì đã bỏ công sức tìm đất, đàm phán, làm thủ tục hoặc quản lý thửa đất;
- Các bên không thống nhất cách phân chia tiền bán đất, tiền đặt cọc hoặc khoản lợi nhuận thu được từ việc khai thác, sử dụng đất chung.
Theo Điều 207 Bộ luật Dân sự năm 2015:
- Sở hữu chung là sở hữu của nhiều chủ thể đối với tài sản;
- Sở hữu chung bao gồm sở hữu chung theo phần và sở hữu chung hợp nhất.
Điều 208 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về xác lập quyền sở hữu chung: Quyền sở hữu chung được xác lập theo thỏa thuận, theo quy định của pháp luật hoặc theo tập quán.
Và Điều 209 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
- Sở hữu chung theo phần là sở hữu chung mà trong đó phần quyền sở hữu của mỗi chủ sở hữu được xác định đối với tài sản chung;
- Mỗi chủ sở hữu chung theo phần có quyền, nghĩa vụ đối với tài sản thuộc sở hữu chung tương ứng với phần quyền sở hữu của mình, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Sở hữu chung có thể được xác lập theo thỏa thuận, theo quy định pháp luật hoặc theo tập quán; trong đó, sở hữu chung theo phần là hình thức mà phần quyền của mỗi chủ thể được xác định đối với tài sản chung. Tuy nhiên, đối với quyền sử dụng đất, việc xác định ai là người có chung quyền sử dụng đất và tỷ lệ quyền của từng người còn phải căn cứ vào bản chất giao dịch, thỏa thuận và các điều kiện pháp luật đất đai. Không thể chỉ dựa vào số tiền đã chuyển để mặc nhiên kết luận một người có quyền sử dụng đất theo tỷ lệ tương ứng.
Để hạn chế tranh chấp, các bên nên lập văn bản thỏa thuận ngay từ thời điểm góp tiền, trong đó ghi rõ số tiền mỗi người đóng góp, tỷ lệ quyền lợi, cách phân chia chi phí và phương thức xử lý khi chuyển nhượng hoặc chấm dứt việc mua chung. Nếu tranh chấp đã phát sinh, chứng từ chuyển khoản, giấy biên nhận, tin nhắn trao đổi và lời khai của người làm chứng có thể là những chứng cứ quan trọng để xác định ý chí và quyền lợi thực tế của từng bên.

- Gọi 037.6999996 để sử dụng dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp khi mua đất chung!
- Hoặc kết nối Zalo (037.6999996) để được tư vấn các quy định về tranh chấp tài sản!
1.2. Tranh chấp khi một người đứng tên Giấy chứng nhận nhưng những người khác cùng góp tiền mua đất:
- Đây là dạng tranh chấp thường gặp trong trường hợp nhiều người cùng góp tiền mua đất nhưng vì lý do thuận tiện, tin tưởng hoặc thỏa thuận riêng nên chỉ một người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau một thời gian, người đứng tên có thể cho rằng thửa đất thuộc quyền sử dụng riêng của mình, trong khi những người còn lại khẳng định họ cũng có quyền lợi vì đã trực tiếp góp tiền mua đất.
- Tranh chấp thường phát sinh khi người đứng tên không thừa nhận việc góp tiền của người khác, từ chối phân chia giá trị đất, không đồng ý hoàn trả tiền hoặc tự ý thực hiện các giao dịch liên quan đến thửa đất. Ngược lại, người góp tiền có thể yêu cầu công nhận quyền lợi tương ứng với khoản tiền đã đóng góp hoặc yêu cầu hoàn trả phần tiền nếu không thể tiếp tục duy trì việc mua chung.
- Về nguyên tắc, việc một người đứng tên trên Giấy chứng nhận là căn cứ quan trọng để xác định người được Nhà nước ghi nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết tranh chấp, Tòa án vẫn có thể xem xét các thỏa thuận, chứng cứ về việc góp tiền và mục đích thực sự của giao dịch để xác định quyền, nghĩa vụ giữa các bên. Điều 135 Luật Đất đai năm 2024 cũng ghi nhận nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận cho trường hợp thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng đất; theo đó, mỗi người có thể được cấp một Giấy chứng nhận hoặc các đồng chủ thể có thể yêu cầu cấp chung một Giấy chứng nhận và trao cho người đại diện.
Khi giải quyết dạng tranh chấp này, những vấn đề quan trọng cần làm rõ gồm:
- Người đứng tên có thực sự là người mua đất duy nhất hay chỉ đứng tên thay cho những người cùng góp tiền?
- Việc góp tiền được thực hiện theo thỏa thuận mua chung, hợp tác đầu tư hay chỉ là khoản vay, cho mượn hoặc hỗ trợ tài chính?
- Các bên có thống nhất về việc xác lập quyền sử dụng đất chung và tỷ lệ quyền lợi của từng người hay không?
- Có tài liệu, chứng cứ nào thể hiện ý chí mua chung và việc người đứng tên cam kết ghi nhận quyền lợi của những người còn lại không?
Do đó, người góp tiền không nên chỉ dựa vào việc mình đã chuyển tiền để yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất. Cần chứng minh được bản chất của giao dịch là cùng nhau mua đất, thay vì quan hệ vay mượn hoặc giao dịch tài chính khác. Đây là cơ sở quan trọng để lựa chọn yêu cầu phù hợp, chẳng hạn yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất chung, phân chia tài sản chung hoặc yêu cầu hoàn trả tiền tùy theo tình tiết vụ việc.
1.3. Tranh chấp khi một người tự ý chuyển nhượng, thế chấp hoặc định đoạt đất chung:
- Khi nhiều người cùng góp tiền mua đất, một người có thể được giao đứng tên, quản lý Giấy chứng nhận hoặc thay mặt các bên thực hiện giao dịch. Tuy nhiên, việc được giao đứng tên hoặc quản lý giấy tờ không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên có toàn quyền định đoạt thửa đất nếu quyền sử dụng đất thực tế thuộc nhiều người.
- Tranh chấp thường phát sinh khi người đứng tên tự ý bán đất, nhận tiền đặt cọc, chuyển nhượng cho người khác, thế chấp quyền sử dụng đất để vay tiền hoặc thực hiện các giao dịch khác mà không thông báo, không có sự đồng ý của những người cùng có quyền lợi. Hành vi này có thể khiến người góp tiền còn lại bị ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, thậm chí đứng trước nguy cơ mất khả năng thu hồi khoản tiền đã đóng góp.
- Đối với tài sản thuộc sở hữu chung theo phần, Điều 218 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về quyền định đoạt tài sản chung: Việc định đoạt tài sản chung hợp nhất được thực hiện theo thỏa thuận của các chủ sở hữu chung hoặc theo quy định của pháp luật. Đối với quyền sử dụng đất chung, việc chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp hoặc thực hiện giao dịch khác còn phải đáp ứng điều kiện, hình thức và thủ tục theo pháp luật đất đai. Vì vậy, cần xác định chính xác ai là người có quyền sử dụng đất, phạm vi quyền của người đứng tên và nội dung thỏa thuận giữa các bên trước khi đánh giá tính hợp pháp của giao dịch.
- Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người có quyền lợi bị ảnh hưởng cần thu thập văn bản góp tiền, chứng từ thanh toán, thỏa thuận về việc đứng tên hộ, tài liệu giao dịch và các chứng cứ liên quan. Tùy từng vụ việc, có thể xem xét yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất, xác định quyền lợi của các bên, xem xét hiệu lực giao dịch hoặc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu đáp ứng điều kiện luật định nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
1.4. Tranh chấp về phân chia quyền sử dụng đất hoặc hoàn trả tiền góp khi không tiếp tục mua chung:
Trong quá trình cùng mua đất, các bên có thể phát sinh mâu thuẫn, thay đổi mục đích đầu tư hoặc không còn nhu cầu tiếp tục duy trì việc sở hữu chung. Khi đó, một hoặc một số người có thể yêu cầu bán đất để chia tiền, nhận lại khoản tiền đã góp hoặc phân chia quyền sử dụng đất theo tỷ lệ đã thỏa thuận. Tuy nhiên, việc thống nhất phương thức xử lý không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Một số tình huống thường gặp gồm:
- Một người muốn bán đất để thu hồi vốn nhưng những người còn lại không đồng ý vì muốn tiếp tục nắm giữ tài sản;
- Các bên không thống nhất giá chuyển nhượng, thời điểm bán hoặc phương thức phân chia tiền thu được;
- Một người yêu cầu nhận lại toàn bộ số tiền đã góp nhưng những người còn lại không đồng ý hoàn trả hoặc không có khả năng thanh toán;
- Các bên muốn chia thửa đất thành những phần riêng biệt nhưng diện tích, kích thước hoặc điều kiện tách thửa không đáp ứng quy định pháp luật;
- Có người muốn tiếp tục sử dụng đất, trong khi người khác yêu cầu thanh toán giá trị phần quyền lợi của mình để chấm dứt quan hệ mua chung.
Theo quy định về sở hữu chung tại Bộ luật Dân sự năm 2015, việc phân chia tài sản chung cần căn cứ vào hình thức sở hữu, thỏa thuận giữa các bên và quy định pháp luật có liên quan. Đối với quyền sử dụng đất, việc phân chia bằng hiện vật còn phải đáp ứng điều kiện tách thửa, diện tích tối thiểu, kích thước và các điều kiện khác theo quy định của địa phương. Nếu không thể chia bằng hiện vật hoặc các bên không thống nhất được phương án, việc xử lý có thể được giải quyết thông qua thỏa thuận thanh toán giá trị phần quyền hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định.
Đặc biệt, cần phân biệt trường hợp các bên thực sự có chung quyền sử dụng đất với trường hợp một người chỉ góp tiền theo thỏa thuận đầu tư hoặc cho người khác vay tiền mua đất. Nếu không chứng minh được quan hệ đồng quyền sử dụng đất, yêu cầu phù hợp có thể là yêu cầu thanh toán, hoàn trả tiền hoặc giải quyết nghĩa vụ theo hợp đồng, thay vì yêu cầu chia quyền sử dụng đất.
1.5. Tranh chấp khi một người không thực hiện đúng cam kết góp tiền hoặc phát sinh mâu thuẫn về chi phí mua đất:
- Ngoài tranh chấp về quyền sử dụng đất và phân chia lợi ích, việc không thực hiện đúng cam kết góp tiền cũng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến mâu thuẫn giữa những người cùng mua đất. Ban đầu, các bên có thể thống nhất mỗi người đóng góp một khoản tiền nhất định theo tiến độ thanh toán. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, có người không góp đủ tiền, chậm thanh toán hoặc từ chối đóng góp các khoản chi phí phát sinh.
- Tranh chấp còn có thể liên quan đến những khoản chi phí ngoài giá mua đất như: tiền đặt cọc, thuế, phí, lệ phí, chi phí công chứng, đo đạc, làm thủ tục đăng ký đất đai, cải tạo hoặc quản lý thửa đất. Nếu không có thỏa thuận cụ thể về trách nhiệm thanh toán, các bên có thể bất đồng về việc ai phải chịu khoản tiền nào và cách phân chia nghĩa vụ tài chính.
Các dạng tranh chấp thường gặp bao gồm:
- Một người không góp đủ số tiền đã cam kết nhưng vẫn yêu cầu được hưởng quyền lợi theo tỷ lệ ban đầu;
- Một người phải ứng trước tiền để thanh toán cho bên bán nhưng những người còn lại không hoàn trả phần nghĩa vụ của mình;
- Các bên không thống nhất việc phân chia chi phí phát sinh sau khi nhận chuyển nhượng đất;
- Một người tự ý thay đổi phương án thanh toán, sử dụng tiền chung hoặc yêu cầu những người khác đóng thêm tiền ngoài thỏa thuận;
- Các bên không thống nhất hậu quả pháp lý đối với người vi phạm cam kết góp tiền, bao gồm việc tiếp tục tham gia mua chung, điều chỉnh tỷ lệ quyền lợi hoặc chấm dứt thỏa thuận.
Để giải quyết, cần xác định rõ nội dung cam kết ban đầu, nghĩa vụ góp tiền của từng người, khoản tiền thực tế đã thanh toán và thiệt hại phát sinh do hành vi vi phạm (nếu có). Việc một người không góp đủ tiền không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên mất toàn bộ quyền lợi hoặc bị loại khỏi quan hệ mua chung. Hậu quả pháp lý phải căn cứ vào thỏa thuận hợp pháp giữa các bên, bản chất giao dịch và quy định pháp luật có liên quan.
Trong trường hợp không thể thương lượng, bên bị ảnh hưởng có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết nghĩa vụ thanh toán, hoàn trả tiền hoặc các yêu cầu khác phù hợp với quan hệ pháp luật đã xác lập. Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ về thỏa thuận và quá trình góp tiền sẽ có ý nghĩa quan trọng trong quá trình bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi bên.
2. Dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp khi chung tiền mua đất tại Luật Dương Gia:
Tranh chấp khi nhiều người cùng góp tiền mua đất thường liên quan đến việc xác định quyền sử dụng đất, tỷ lệ đóng góp, quyền định đoạt và nghĩa vụ tài chính của từng bên. Nếu không được xử lý kịp thời, tranh chấp có thể kéo dài, gây thiệt hại về tài sản và ảnh hưởng đến quyền lợi của những người liên quan. Luật Dương Gia cung cấp dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp khi chung tiền mua đất, hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn đánh giá hồ sơ, thương lượng đến tham gia giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
2.1. Tư vấn, đánh giá hồ sơ và xác định quyền lợi của từng người góp tiền:
Luật Dương Gia tiếp nhận thông tin, tài liệu và yêu cầu của khách hàng để xác định bản chất pháp lý của quan hệ chung tiền mua đất. Đây là bước quan trọng nhằm phân biệt trường hợp các bên cùng xác lập quyền sử dụng đất với trường hợp một người góp tiền theo thỏa thuận vay mượn, hợp tác đầu tư hoặc giao dịch dân sự khác.
Trên cơ sở hồ sơ thực tế, luật sư sẽ phân tích các vấn đề:
- Xác định thỏa thuận giữa những người cùng góp tiền mua đất, bao gồm mục đích góp tiền, số tiền đóng góp và phương thức phân chia quyền lợi;
- Đánh giá giá trị pháp lý của giấy tờ mua bán, văn bản thỏa thuận góp tiền, giấy biên nhận, chứng từ chuyển khoản và các tài liệu liên quan;
- Xác định người đứng tên trên Giấy chứng nhận có phải là người sử dụng đất duy nhất hay chỉ đứng tên đại diện, đứng tên thay theo thỏa thuận;
- Làm rõ tỷ lệ góp tiền, quyền lợi và nghĩa vụ của từng người trong quá trình mua, quản lý và sử dụng đất;
- Đánh giá quyền yêu cầu chia tài sản, hoàn trả tiền, thanh toán giá trị phần quyền lợi hoặc bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.
Thông qua việc đánh giá hồ sơ, luật sư giúp khách hàng nhận diện đúng quan hệ pháp luật, xác định yêu cầu có thể đưa ra và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp. Điều này đặc biệt cần thiết đối với trường hợp không có văn bản thỏa thuận, chỉ có một người đứng tên sổ đỏ hoặc các bên có cách hiểu khác nhau về mục đích góp tiền ban đầu.
2.2. Hỗ trợ thu thập chứng cứ chứng minh việc góp tiền mua đất:
Trong các vụ tranh chấp chung tiền mua đất, chứng cứ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để chứng minh việc góp tiền, mục đích mua chung và quyền lợi của từng người. Nếu không có tài liệu thể hiện rõ thỏa thuận, người góp tiền có thể gặp khó khăn khi yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất chung hoặc đòi lại khoản tiền đã đóng góp.
Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng rà soát, hệ thống hóa và thu thập các tài liệu có liên quan, bao gồm:
- Chứng cứ về việc chuyển tiền: Sao kê ngân hàng, ủy nhiệm chi, giấy biên nhận, chứng từ thanh toán tiền đặt cọc và tiền mua đất;
- Chứng cứ về thỏa thuận mua chung: Văn bản góp tiền, giấy cam kết, tin nhắn, email, dữ liệu trao đổi giữa những người cùng mua đất về tỷ lệ đóng góp và quyền lợi của từng bên;
- Chứng cứ về giao dịch nhận chuyển nhượng: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giấy đặt cọc, tài liệu giao nhận tiền, giấy tờ của bên bán và hồ sơ liên quan đến việc đăng ký đất đai;
- Chứng cứ về quá trình quản lý, sử dụng đất: Tài liệu thể hiện việc cùng quản lý, xây dựng, khai thác, nộp thuế hoặc thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với thửa đất;
- Chứng cứ từ người có liên quan: Lời khai của người làm chứng, người bán đất, người trực tiếp chứng kiến việc góp tiền hoặc các cá nhân biết rõ thỏa thuận giữa các bên.
Không phải mọi tài liệu đều có giá trị chứng minh như nhau. Luật sư sẽ xem xét tính hợp pháp, tính liên quan và mức độ thống nhất của từng chứng cứ để xây dựng hệ thống tài liệu phục vụ quá trình thương lượng hoặc giải quyết tại Tòa án. Trường hợp khách hàng không trực tiếp quản lý hồ sơ hoặc tài liệu nằm tại cơ quan, tổ chức khác, luật sư có thể tư vấn thủ tục đề nghị thu thập chứng cứ theo quy định pháp luật.
2.3. Tư vấn phương án thương lượng, hòa giải và phân chia quyền lợi:
Không phải mọi tranh chấp khi chung tiền mua đất đều cần đưa ra Tòa án giải quyết. Trong nhiều trường hợp, nếu các bên còn khả năng trao đổi và thống nhất, việc thương lượng, hòa giải có thể giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và duy trì quan hệ giữa những người có liên quan.
Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng xây dựng phương án giải quyết dựa trên số tiền đã góp, thỏa thuận ban đầu, giá trị thực tế của thửa đất và nguyện vọng của các bên.
Tùy từng vụ việc, luật sư có thể tư vấn các phương án như:
- Tiếp tục duy trì việc mua chung và xác định rõ tỷ lệ quyền lợi của từng người bằng văn bản;
- Một người nhận chuyển nhượng phần quyền lợi của những người còn lại và thanh toán giá trị tương ứng theo thỏa thuận;
- Chuyển nhượng thửa đất cho người khác, sau đó phân chia số tiền thu được theo tỷ lệ quyền lợi đã được xác định;
- Thỏa thuận phân chia quyền sử dụng đất bằng hiện vật nếu đáp ứng điều kiện tách thửa và các điều kiện pháp luật có liên quan;
- Chấm dứt việc mua chung, hoàn trả tiền góp và giải quyết các khoản chi phí, nghĩa vụ tài chính phát sinh.
Trong quá trình thương lượng, luật sư có thể tham gia cùng khách hàng, trao đổi với bên còn lại, phân tích căn cứ pháp lý và đề xuất phương án giải quyết có lợi, phù hợp với quyền lợi thực tế. Khi các bên đạt được thống nhất, Luật Dương Gia hỗ trợ soạn thảo văn bản thỏa thuận, biên bản hòa giải hoặc các giấy tờ cần thiết để ghi nhận đầy đủ quyền và nghĩa vụ của từng người, hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp về sau.
2.4. Soạn thảo đơn từ, văn bản pháp lý và thực hiện thủ tục khởi kiện:
Trường hợp các bên không thể tự thương lượng hoặc hòa giải, khách hàng có thể cần yêu cầu Tòa án giải quyết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Tuy nhiên, việc xác định đúng yêu cầu khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan cũng như chuẩn bị hồ sơ là những vấn đề cần được thực hiện cẩn trọng.
Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng rà soát vụ việc, xác định quan hệ tranh chấp và lựa chọn yêu cầu phù hợp. Tùy bản chất giao dịch, khách hàng có thể xem xét yêu cầu Tòa án giải quyết một hoặc nhiều vấn đề như:
- Công nhận quyền sử dụng đất chung hoặc xác định quyền lợi của những người cùng góp tiền mua đất nếu có đủ căn cứ pháp luật;
- Phân chia tài sản chung, xác định tỷ lệ quyền lợi của từng người hoặc giải quyết việc thanh toán giá trị phần quyền lợi;
- Buộc người có nghĩa vụ hoàn trả khoản tiền đã nhận, thanh toán chi phí hoặc thực hiện cam kết theo thỏa thuận hợp pháp;
- Xem xét hiệu lực của hợp đồng, giao dịch chuyển nhượng, thế chấp hoặc giao dịch định đoạt đất chung khi có căn cứ tranh chấp;
- Yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được hành vi vi phạm, thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả theo quy định pháp luật.
Trên cơ sở đó, luật sư hỗ trợ soạn thảo đơn khởi kiện, bản trình bày ý kiến, bản tự khai, đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và các văn bản tố tụng khác khi cần thiết. Đồng thời, Luật Dương Gia hướng dẫn khách hàng chuẩn bị tài liệu, chứng cứ, thực hiện thủ tục nộp đơn và theo dõi quá trình Tòa án giải quyết vụ án.
Việc xác định chính xác yêu cầu khởi kiện ngay từ đầu giúp tránh tình trạng yêu cầu không phù hợp với bản chất giao dịch, bỏ sót người có quyền lợi liên quan hoặc thiếu chứng cứ chứng minh. Đặc biệt, đối với trường hợp một người đứng tên Giấy chứng nhận nhưng nhiều người cùng góp tiền, cần đánh giá kỹ căn cứ xác lập quyền để lựa chọn yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất chung hay yêu cầu hoàn trả tiền, thanh toán nghĩa vụ dân sự.
2.5. Đại diện, tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tại Tòa án:
Trong quá trình giải quyết tranh chấp, khách hàng có thể gặp khó khăn khi trình bày sự việc, cung cấp chứng cứ, phản hồi ý kiến của bên còn lại hoặc tham gia các buổi làm việc, phiên họp và phiên tòa. Luật Dương Gia cung cấp dịch vụ luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng trong quá trình tố tụng theo quy định pháp luật.
Công việc của luật sư có thể bao gồm:
- Nghiên cứu hồ sơ vụ án, phân tích chứng cứ và đánh giá các tình tiết có lợi, bất lợi đối với khách hàng;
- Soạn thảo bản tự khai, bản trình bày ý kiến, văn bản phản đối yêu cầu của bên còn lại và các tài liệu tố tụng cần thiết;
- Tham gia các buổi làm việc, phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải tại Tòa án;
- Đưa ra lập luận pháp lý để chứng minh nguồn tiền góp, thỏa thuận mua chung, tỷ lệ quyền lợi và yêu cầu giải quyết tranh chấp của khách hàng;
- Tham gia phiên tòa với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hoặc đại diện theo ủy quyền trong phạm vi được pháp luật cho phép;
- Tư vấn và hỗ trợ khách hàng thực hiện quyền kháng cáo, đề nghị xem xét bản án, quyết định theo thủ tục tương ứng nếu có căn cứ.
Luật sư không chỉ tập trung chứng minh số tiền khách hàng đã góp mà còn làm rõ mục đích góp tiền, ý chí chung của các bên và những căn cứ xác lập quyền lợi đối với thửa đất. Trên cơ sở đó, Luật Dương Gia đưa ra các luận cứ bảo vệ phù hợp, giúp khách hàng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp.
3. Câu hỏi thường gặp về tranh chấp khi chung tiền mua đất:
3.1. Chung tiền mua đất nhưng chỉ một người đứng tên sổ đỏ thì người còn lại có quyền gì?
- Người cùng góp tiền mua đất nhưng không đứng tên trên Giấy chứng nhận vẫn có thể có quyền và lợi ích hợp pháp đối với thửa đất nếu chứng minh được việc góp tiền nhằm mục đích cùng mua và xác lập quyền sử dụng đất chung. Việc chỉ một người đứng tên không đương nhiên làm mất quyền lợi của những người còn lại, nhưng cũng không mặc nhiên chứng minh những người góp tiền là đồng chủ thể có quyền sử dụng đất.
- Khi giải quyết tranh chấp, cần xem xét thỏa thuận giữa các bên, chứng từ chuyển tiền, giấy biên nhận, tin nhắn trao đổi, quá trình quản lý và sử dụng đất cũng như các tài liệu liên quan. Nếu có đủ căn cứ, người góp tiền có thể yêu cầu Tòa án xem xét công nhận quyền lợi đối với đất chung, phân chia tài sản hoặc giải quyết nghĩa vụ hoàn trả tiền tùy theo bản chất giao dịch.
3.2. Không có giấy tờ góp tiền mua đất thì có đòi lại được tiền không?
Có thể. Việc không lập văn bản thỏa thuận góp tiền không đồng nghĩa với việc người góp tiền mất quyền yêu cầu hoàn trả. Tuy nhiên, người yêu cầu cần cung cấp chứng cứ chứng minh đã giao tiền cho người khác và làm rõ mục đích, nội dung của việc giao tiền.
Các chứng cứ có thể sử dụng gồm:
- Sao kê ngân hàng, chứng từ chuyển khoản hoặc giấy biên nhận tiền;
- Tin nhắn, email và dữ liệu trao đổi thể hiện thỏa thuận cùng góp tiền mua đất;
- Hợp đồng đặt cọc, hợp đồng chuyển nhượng hoặc tài liệu liên quan đến giao dịch mua đất;
- Lời khai của người làm chứng, bên bán đất hoặc người trực tiếp biết việc góp tiền.
Tùy vào chứng cứ và bản chất quan hệ giữa các bên, yêu cầu của người góp tiền có thể là công nhận quyền lợi đối với tài sản chung, yêu cầu hoàn trả tiền hoặc yêu cầu thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận. Vì vậy, cần đánh giá toàn bộ hồ sơ thay vì chỉ căn cứ vào việc có hay không có giấy tờ góp tiền.
3.3. Một người tự ý bán đất chung khi chưa có sự đồng ý của người góp tiền có được không?
- Việc một người tự ý bán đất chung khi chưa có sự đồng ý của những người cùng có quyền sử dụng đất có thể vi phạm quy định về quyền định đoạt tài sản chung. Theo Điều 218 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc định đoạt tài sản chung phải tuân thủ quy định pháp luật và quyền của các đồng chủ thể. Đối với quyền sử dụng đất, giao dịch chuyển nhượng còn phải đáp ứng các điều kiện và hình thức theo Luật Đất đai năm 2024.
- Tuy nhiên, cần phân biệt trường hợp người đứng tên thực sự là người sử dụng đất duy nhất với trường hợp chỉ đứng tên thay cho những người cùng góp tiền. Nếu có căn cứ chứng minh quyền sử dụng đất thuộc nhiều người, người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu Tòa án xem xét quyền lợi của mình và tính hợp pháp của giao dịch đã được thực hiện.
- Để bảo vệ quyền lợi, người góp tiền cần thu thập tài liệu chứng minh việc mua chung, thỏa thuận về quyền định đoạt và các chứng cứ liên quan đến giao dịch chuyển nhượng. Trường hợp có nguy cơ tài sản tiếp tục bị chuyển dịch, có thể đề nghị Tòa án xem xét áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu đáp ứng điều kiện luật định.
3.4. Người góp tiền mua đất có thể yêu cầu Tòa án công nhận quyền sở hữu chung không?
- Người góp tiền có thể yêu cầu Tòa án xem xét công nhận quyền lợi chung đối với thửa đất nếu chứng minh được các bên có thỏa thuận cùng mua đất và việc góp tiền nhằm xác lập quyền sử dụng đất chung. Tuy nhiên, cần sử dụng đúng thuật ngữ pháp lý: đối với đất đai, đối tượng quyền được xác định là quyền sử dụng đất, không phải quyền sở hữu đất.
- Khi giải quyết vụ việc, Tòa án sẽ xem xét các căn cứ như thỏa thuận giữa các bên, số tiền thực tế đã góp, nguồn tiền thanh toán cho bên bán, người đứng tên trên Giấy chứng nhận và quá trình quản lý, sử dụng đất. Nếu có đủ căn cứ xác định quyền sử dụng đất chung, Tòa án có thể xem xét giải quyết việc xác định phần quyền của từng người và phân chia theo quy định.
- Ngược lại, nếu việc góp tiền chỉ là quan hệ vay mượn, cho vay hoặc hỗ trợ tài chính mà không có thỏa thuận mua chung, người góp tiền có thể không được công nhận là người có chung quyền sử dụng đất. Khi đó, yêu cầu phù hợp có thể là yêu cầu hoàn trả tiền hoặc giải quyết nghĩa vụ dân sự phát sinh.
