Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp thừa kế, việc phân chia di sản không phải lúc nào cũng đạt được sự thống nhất giữa các đồng thừa kế. Khi phát sinh mâu thuẫn về quyền hưởng di sản, xác định hàng thừa kế hoặc giá trị tài sản, cá nhân có quyền lợi liên quan có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật. Dưới đây là Mẫu đơn yêu cầu chia di sản thừa kế gửi Tòa án mới nhất.
Mục lục bài viết
1. Mẫu đơn yêu cầu chia di sản thừa kế gửi Tòa án:
Hiện nay, Bộ luật Dân sự năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành có liên quan chưa ban hành một mẫu đơn riêng, thống nhất dành cho việc yêu cầu Tòa án chia di sản thừa kế.
Tuy nhiên, trên thực tế, người có yêu cầu vẫn có thể sử dụng Mẫu số 01-VDS ban hành kèm theo Nghị quyết số 04/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về việc ban hành mẫu đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự để làm cơ sở nộp đơn đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết việc phân chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật.
Dưới đây là nội dung tham khảo của mẫu đơn yêu cầu chia di sản thừa kế gửi Tòa án được áp dụng phổ biến trong thực tiễn:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
(V/v: Yêu cầu chia di sản thừa kế)
Kính gửi: Tòa án nhân dân …
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: …
Địa chỉ: …
Số điện thoại (nếu có): …
Fax (nếu có): … Email (nếu có): …
Tôi (chúng tôi) xin trình bày với Tòa án nhân dân … nội dung sau:
1. Những vấn đề yêu cầu Tòa án giải quyết:
- Yêu cầu Tòa án xác định di sản thừa kế của ông/bà …;
- Xác định những người thuộc hàng thừa kế theo quy định pháp luật (hoặc theo di chúc nếu có);
- Thực hiện việc phân chia di sản thừa kế theo quy định pháp luật.
2. Lý do, mục đích, căn cứ của việc yêu cầu: …
3. Tên và địa chỉ của những người có liên quan: …
4. Các thông tin khác (nếu có): …
5. Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn yêu cầu: …
Tôi (chúng tôi) cam kết những nội dung trình bày trong đơn là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về lời khai của mình.
…, ngày …. tháng …. năm ….
NGƯỜI YÊU CẦU
(Ký và ghi rõ họ tên)
2. Hướng dẫn viết đơn yêu cầu chia di sản thừa kế gửi Tòa án:
Đơn yêu cầu chia di sản thừa kế là văn bản tố tụng quan trọng được sử dụng khi người có quyền lợi liên quan đề nghị Tòa án giải quyết việc phân chia di sản theo quy định pháp luật. Việc soạn thảo đúng nội dung, hình thức không chỉ giúp hồ sơ được tiếp nhận nhanh chóng mà còn tránh việc bị yêu cầu sửa đổi hoặc bổ sung. Khi lập đơn yêu cầu, người làm đơn cần lưu ý các nội dung cơ bản sau:
a. Ghi đúng tên Tòa án có thẩm quyền:
Tại phần “Kính gửi”, người yêu cầu cần ghi rõ tên Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết việc dân sự (Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015).
Thông thường, thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân khu vực nơi có bất động sản là di sản thừa kế hoặc nơi cư trú của người để lại di sản, tùy từng trường hợp cụ thể theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
b. Thông tin người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Người làm đơn phải ghi đầy đủ họ tên, năm sinh (nếu cần), số giấy tờ tùy thân, địa chỉ cư trú, số điện thoại liên hệ và các thông tin cần thiết khác. Trường hợp có nhiều người cùng yêu cầu thì cần liệt kê đầy đủ từng người để đảm bảo xác định đúng tư cách tham gia tố tụng.
c. Trình bày rõ nội dung yêu cầu Tòa án giải quyết:
Đây là phần quan trọng nhất của đơn. Người yêu cầu cần nêu rõ:
- Xác định di sản thừa kế là tài sản gì (đất đai, nhà ở, tiền, tài sản khác);
- Xác định người để lại di sản và thời điểm mở thừa kế;
- Xác định những người thuộc hàng thừa kế hoặc người được hưởng di sản theo di chúc;
- Yêu cầu Tòa án tiến hành phân chia di sản theo pháp luật hoặc theo nội dung di chúc.
Nội dung trình bày cần cụ thể và tránh diễn đạt chung chung để Tòa án dễ dàng xác định phạm vi giải quyết.
d. Nêu rõ lý do, căn cứ của việc yêu cầu:
Người làm đơn cần trình bày nguyên nhân dẫn đến việc phải yêu cầu Tòa án giải quyết.
Ví dụ: Các đồng thừa kế không thỏa thuận được việc phân chia, phát sinh tranh chấp về quyền hưởng di sản, có người không hợp tác hoặc có yêu cầu xác định phần di sản.
Đồng thời, có thể viện dẫn căn cứ pháp lý liên quan để làm rõ tính hợp pháp của yêu cầu.
e. Liệt kê người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Trong vụ việc thừa kế, việc xác định đầy đủ những người liên quan là rất quan trọng.
Người làm đơn cần ghi rõ họ tên, địa chỉ của tất cả các đồng thừa kế, người quản lý di sản hoặc những cá nhân, tổ chức có quyền lợi liên quan để tránh việc Tòa án phải yêu cầu bổ sung sau này.
f. Chuẩn bị tài liệu, chứng cứ kèm theo:
Đơn yêu cầu cần kèm theo các tài liệu chứng minh như:
- Giấy chứng tử của người để lại di sản;
- Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn…);
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản;
- Di chúc (nếu có);
- Các tài liệu liên quan khác.
Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ sẽ giúp Tòa án có căn cứ xem xét và rút ngắn thời gian giải quyết.
3. Vai trò của đơn yêu cầu chia di sản thừa kế gửi Tòa án:
Trong thực tiễn giải quyết các quan hệ thừa kế, việc phân chia di sản không phải lúc nào cũng diễn ra thuận lợi và đạt được sự đồng thuận giữa những người có quyền lợi liên quan. Khi phát sinh tranh chấp hoặc không thể tự thỏa thuận về cách thức phân chia, việc gửi đơn yêu cầu đến Tòa án có thẩm quyền là cơ chế pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Đơn yêu cầu chia di sản thừa kế vì vậy đóng vai trò đặc biệt trong quá trình khởi động thủ tục tố tụng và là cơ sở để Tòa án xem xét, giải quyết việc phân chia di sản theo quy định pháp luật.
a. Là căn cứ pháp lý để Tòa án thụ lý giải quyết việc dân sự:
Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, Tòa án chỉ tiến hành xem xét giải quyết khi có yêu cầu hợp lệ từ cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức có quyền và lợi ích liên quan. Đơn yêu cầu chia di sản thừa kế chính là cơ sở pháp lý ban đầu để Tòa án tiếp nhận hồ sơ, xem xét thẩm quyền và ra quyết định thụ lý vụ việc. Nếu không có đơn yêu cầu đúng hình thức và nội dung thì Tòa án sẽ không thể khởi động quy trình tố tụng.
b. Xác định rõ phạm vi và nội dung cần giải quyết:
Trong các vụ việc thừa kế, vấn đề phát sinh thường rất đa dạng, bao gồm: Xác định di sản, xác định người thừa kế, kiểm tra hiệu lực di chúc hoặc phân chia phần tài sản cụ thể… Thông qua đơn yêu cầu, người làm đơn thể hiện rõ mong muốn và phạm vi giải quyết; từ đó giúp Tòa án xác định đúng nội dung cần xem xét, tránh giải quyết vượt quá hoặc thiếu sót so với yêu cầu ban đầu.
c. Là cơ sở xác định tư cách của các bên tham gia tố tụng:
Thông tin về người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được thể hiện trong đơn giúp Tòa án xác định đầy đủ các chủ thể tham gia giải quyết việc dân sự. Điều này có ý nghĩa quan trọng nhằm đảm bảo nguyên tắc giải quyết toàn diện, từ đó tránh bỏ sót đồng thừa kế hoặc người có quyền lợi liên quan, từ đó hạn chế phát sinh tranh chấp mới sau khi Tòa án ra quyết định.
d. Giúp hệ thống hóa thông tin và chứng cứ liên quan đến di sản:
Khi nộp đơn yêu cầu, người yêu cầu thường phải cung cấp các tài liệu chứng minh như: Giấy chứng tử của người để lại di sản, giấy tờ xác nhận quan hệ nhân thân, giấy tờ về quyền sở hữu tài sản hoặc di chúc… Việc trình bày đầy đủ ngay từ giai đoạn đầu giúp Tòa án có cái nhìn tổng thể về vụ việc, tạo thuận lợi cho quá trình xác minh và thu thập chứng cứ; đồng thời góp phần rút ngắn thời gian giải quyết.
e. Là công cụ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thừa kế:
Trong nhiều trường hợp, các đồng thừa kế không thể đạt được thỏa thuận về việc phân chia di sản hoặc xuất hiện tranh chấp liên quan đến quyền hưởng tài sản. Việc lập và gửi đơn yêu cầu đến Tòa án giúp người thừa kế chủ động thực hiện quyền của mình, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền phân xử trên cơ sở pháp luật, từ đó đảm bảo tính công bằng và minh bạch.
f. Góp phần định hướng toàn bộ quá trình giải quyết vụ việc:
Một đơn yêu cầu được soạn thảo rõ ràng, đầy đủ và chính xác sẽ giúp Tòa án nhanh chóng xác định bản chất vụ việc; từ đó tổ chức các hoạt động tố tụng hiệu quả hơn. Ngược lại, nếu nội dung đơn không đầy đủ hoặc trình bày thiếu rõ ràng thì hồ sơ có thể bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người yêu cầu.
THAM KHẢO THÊM:
Tư vấn pháp luật qua Zalo
Liên hệ với Luật sư để được hỗ trợ:
Tư vấn pháp luật qua Zalo 
