Chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định có thể dẫn đến các tranh chấp và hậu quả pháp lý không đáng có. Luật Dương Gia cung cấp dịch vụ Luật sư tư vấn chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật, hỗ trợ khách hàng thực hiện đúng trình tự, thủ tục và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
CÔNG TY LUẬT TNHH DƯƠNG GIA
Trụ sở chính tại Hà Nội: 89 Tô Vĩnh Diện, phường Khương Đình, Hà Nội.
Chi nhánh Hải Phòng: 335 Lê Thánh Tông, phường Ngô Quyền, Hải Phòng.
Chi nhánh Đà Nẵng: 141 Diệp Minh Châu, phường Hoà Xuân, Đà Nẵng.
Chi nhánh Tây Nguyên: 24 Ngô Thì Nhậm, phường Tân An, Đắk Lắk.
Chi nhánh TPHCM: 161A Đào Duy Anh, phường Đức Nhuận, TPHCM.
Số điện thoại Luật sư: 037.6999996
Email: dichvu@luatduonggia.vn
1. Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định pháp luật:
Theo Điều 34 Bộ luật Lao động năm 2019, hợp đồng lao động có thể chấm dứt trong các trường hợp sau:
- Hết hạn hợp đồng lao động, trừ trường hợp pháp luật có quy định đặc biệt đối với người lao động là thành viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở;
- Người lao động đã hoàn thành công việc theo hợp đồng hoặc hai bên thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động;
- Người lao động bị kết án phạt tù không được hưởng án treo hoặc không thuộc trường hợp được trả tự do theo quy định, bị kết án tử hình hoặc bị cấm làm công việc ghi trong hợp đồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật;
- Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam bị trục xuất theo bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
- Người lao động chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết; người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết;
- Người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động hoặc bị cơ quan chuyên môn về đăng ký kinh doanh thuộc UBND cấp tỉnh ra thông báo không có người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật;
- Người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải; người lao động hoặc người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng theo đúng quy định pháp luật;
- Người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ, vì lý do kinh tế hoặc do chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
- Giấy phép lao động hết hiệu lực đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam; trường hợp thỏa thuận thử việc ghi trong hợp đồng lao động mà thử việc không đạt yêu cầu hoặc một bên hủy bỏ thỏa thuận thử việc.
Cần phân biệt chấm dứt hợp đồng theo các căn cứ nêu trên với việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Một quan hệ lao động kết thúc không đồng nghĩa với việc người lao động hoặc người sử dụng lao động có quyền tùy ý chấm dứt hợp đồng. Mỗi trường hợp phải đáp ứng đúng điều kiện, trình tự và nghĩa vụ tương ứng theo quy định của Bộ luật Lao động.

- Gọi 037.6999996 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn chấm dứt hợp đồng lao động!
- Hoặc kết nối Zalo (037.6999996) để được tư vấn quy định về hợp đồng lao động!
2. Quyền và nghĩa vụ của các bên khi chấm dứt hợp đồng:
Khi chấm dứt hợp đồng lao động, cả người lao động và người sử dụng lao động đều phải thực hiện các quyền, nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng và quy định pháp luật. Việc xác định đúng quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng, nghĩa vụ báo trước và trách nhiệm bàn giao công việc giúp hạn chế những tranh chấp không đáng có.
a. Đối với người lao động:
Theo Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần phải chứng minh lý do, tuy nhiên người lao động phải tuân thủ thời hạn báo trước. Người lao động cũng có quyền chấm dứt hợp đồng không cần báo trước trong một số trường hợp luật định, như:
- Không được bố trí đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận, trừ trường hợp điều chuyển công việc theo quy định pháp luật;
- Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp pháp luật có quy định ngoại lệ;
- Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập, nhục mạ, có hành vi ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự hoặc bị cưỡng bức lao động;
- Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc; lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo quy định; đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác;
- Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng, làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng lao động.
Khi chấm dứt hợp đồng, người lao động có trách nhiệm thực hiện việc bàn giao công việc, tài sản, hồ sơ và các nghĩa vụ khác theo thỏa thuận hợp pháp. Người lao động cũng có quyền yêu cầu thanh toán tiền lương, các khoản chế độ còn lại và nhận lại giấy tờ liên quan theo quy định.
b. Đối với người sử dụng lao động:
Người sử dụng lao động chỉ được đơn phương chấm dứt hợp đồng khi có căn cứ thuộc Điều 36 Bộ luật Lao động 2019; như: người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo tiêu chí đánh giá hợp pháp; bị ốm đau, tai nạn đã điều trị trong thời gian luật định mà khả năng lao động chưa hồi phục; do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm hoặc lý do phải thu hẹp sản xuất theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; người lao động đủ tuổi nghỉ hưu; tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên không có lý do chính đáng hoặc cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng trong trường hợp luật định.
Bên cạnh đó, người sử dụng lao động phải thực hiện các nghĩa vụ:
- Thông báo chấm dứt hợp đồng bằng văn bản trong các trường hợp pháp luật yêu cầu;
- Thanh toán đầy đủ tiền lương, trợ cấp và các khoản quyền lợi hợp pháp còn lại của người lao động;
- Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại giấy tờ đã giữ của người lao động;
- Cung cấp bản sao tài liệu liên quan đến quá trình làm việc nếu người lao động có yêu cầu.
Đặc biệt, người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng trong các thời điểm được bảo vệ theo Điều 37 Bộ luật Lao động, như khi người lao động đang điều trị ốm đau, tai nạn theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền (trừ trường hợp luật định), đang nghỉ hằng năm, nghỉ việc riêng được chấp thuận, mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
3. Thời hạn báo trước và thủ tục thông báo chấm dứt hợp đồng lao động:
Thời hạn báo trước là yêu cầu quan trọng khi người lao động hoặc người sử dụng lao động thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Theo Điều 35 và Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, thời hạn báo trước được xác định căn cứ vào loại hợp đồng và lý do chấm dứt.
a. Đối với người lao động:
Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng, người lao động phải báo trước theo thời hạn sau:
- Ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
- Ít nhất 30 ngày đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;
- Ít nhất 03 ngày làm việc đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn dưới 12 tháng;
- Đối với một số ngành, nghề, công việc đặc thù, thời hạn báo trước được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ.
Trường hợp thuộc các căn cứ được phép chấm dứt hợp đồng không cần báo trước theo khoản 2 Điều 35 thì người lao động có thể chấm dứt ngay mà không phải chờ hết thời hạn báo trước.
b. Đối với người sử dụng lao động:
Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng theo các căn cứ phải báo trước tại khoản 1 Điều 36, thời hạn báo trước về cơ bản tương ứng với thời hạn áp dụng đối với người lao động, cụ thể là 45 ngày, 30 ngày hoặc 03 ngày làm việc tùy loại hợp đồng. Riêng trường hợp người lao động không có mặt tại nơi làm việc sau thời hạn luật định hoặc tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên không có lý do chính đáng, người sử dụng lao động không phải báo trước.
Đối với trường hợp hai bên thỏa thuận chấm dứt hợp đồng, các bên cần lập văn bản thỏa thuận ghi nhận rõ thời điểm chấm dứt, tiền lương, trợ cấp, các khoản phải thanh toán, trách nhiệm bàn giao và những vấn đề còn tồn tại. Việc lập văn bản giúp hạn chế tranh chấp về lý do, thời điểm và nghĩa vụ của các bên sau khi quan hệ lao động kết thúc.
4. Các trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật:
Theo Điều 39 Bộ luật Lao động 2019, đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật là trường hợp chấm dứt không đúng quy định tại Điều 35, Điều 36 và Điều 37 Bộ luật Lao động. Việc chấm dứt có thể bị xác định là trái pháp luật khi bên thực hiện không có căn cứ phù hợp, không tuân thủ thời hạn báo trước hoặc người sử dụng lao động chấm dứt hợp đồng trong thời gian pháp luật không cho phép.
Một số tình huống thường phát sinh tranh chấp gồm:
- Người lao động tự ý nghỉ việc mà không thuộc trường hợp được chấm dứt không cần báo trước và không bảo đảm thời hạn báo trước;
- Người sử dụng lao động cho người lao động nghỉ việc vì lý do không thuộc các trường hợp được đơn phương chấm dứt hợp đồng theo Điều 36 Bộ luật Lao động;
- Người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng với người lao động đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trong khi không thuộc trường hợp ngoại lệ theo luật;
- Người sử dụng lao động viện dẫn lý do người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc nhưng không có tiêu chí đánh giá hợp pháp hoặc không thực hiện đúng quy định liên quan;
- Người sử dụng lao động không tuân thủ thời hạn báo trước hoặc sử dụng lý do thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế không đúng căn cứ pháp luật.
Hậu quả pháp lý được xác định tùy theo bên thực hiện hành vi đơn phương chấm dứt trái pháp luật:
a. Đối với người lao động:
- Theo Điều 40 Bộ luật Lao động, người lao động không được hưởng trợ cấp thôi việc; phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng và khoản tiền tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước.
- Nếu có thỏa thuận đào tạo hợp pháp thuộc trường hợp phải hoàn trả, người lao động còn phải hoàn trả chi phí đào tạo theo Điều 62.
b. Đối với người sử dụng lao động:
- Theo Điều 41 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động về nguyên tắc phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng đã giao kết, trả tiền lương và đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc cho thời gian người lao động không được làm việc, đồng thời trả thêm khoản tiền ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng. Nếu vi phạm thời hạn báo trước, người sử dụng lao động còn phải trả khoản tiền tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước.
- Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, người sử dụng lao động phải trả thêm trợ cấp thôi việc theo quy định. Nếu người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, hai bên có thể thỏa thuận khoản bồi thường thêm nhưng ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng, ngoài các khoản phải thanh toán theo quy định.
- Như vậy, chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật có thể dẫn đến nghĩa vụ bồi thường, truy trả tiền lương, đóng bảo hiểm và các trách nhiệm tài chính khác. Để hạn chế rủi ro, người lao động và người sử dụng lao động cần kiểm tra kỹ căn cứ chấm dứt, thời hạn báo trước, hồ sơ thông báo và nghĩa vụ thanh toán trước khi thực hiện.
5. Dịch vụ Luật sư tư vấn chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật tại Luật Dương Gia:
Chấm dứt hợp đồng lao động liên quan trực tiếp đến quyền lợi về tiền lương, trợ cấp, bảo hiểm và trách nhiệm pháp lý của các bên. Nếu không xác định đúng căn cứ hoặc thực hiện sai trình tự, người lao động và người sử dụng lao động có thể phải đối mặt với tranh chấp, bồi thường và những thiệt hại không đáng có. Luật Dương Gia cung cấp dịch vụ Luật sư tư vấn chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật, hỗ trợ khách hàng xử lý toàn diện các vấn đề pháp lý trước, trong và sau khi chấm dứt quan hệ lao động.
2.1. Tư vấn căn cứ và điều kiện chấm dứt hợp đồng lao động:
Luật sư Luật Dương Gia tiếp nhận thông tin, nghiên cứu hợp đồng lao động và các tài liệu liên quan để xác định căn cứ chấm dứt hợp đồng phù hợp với quy định pháp luật. Tùy thuộc khách hàng là người lao động hay người sử dụng lao động, Luật sư sẽ phân tích quyền chấm dứt hợp đồng, điều kiện áp dụng và những rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
Các nội dung tư vấn bao gồm:
- Xác định trường hợp chấm dứt hợp đồng theo Điều 34 Bộ luật Lao động và phân biệt với trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng;
- Tư vấn điều kiện để người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng, bao gồm trường hợp phải báo trước và trường hợp được nghỉ việc không cần báo trước;
- Tư vấn căn cứ để người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng, xử lý kỷ luật sa thải hoặc cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế;
- Đánh giá tính hợp pháp của lý do chấm dứt hợp đồng, nội dung hợp đồng và các thỏa thuận giữa hai bên;
- Cảnh báo nguy cơ chấm dứt hợp đồng trái pháp luật và trách nhiệm bồi thường tương ứng.
Thông qua việc đánh giá cụ thể từng trường hợp, Luật sư giúp khách hàng lựa chọn phương án chấm dứt hợp đồng phù hợp, hạn chế việc áp dụng sai căn cứ pháp luật hoặc phát sinh tranh chấp sau khi quan hệ lao động kết thúc.
5.2. Tư vấn trình tự, thủ tục và thời hạn báo trước khi chấm dứt hợp đồng:
Việc chấm dứt hợp đồng lao động không chỉ cần có căn cứ hợp pháp mà còn phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục và thời hạn báo trước trong những trường hợp pháp luật yêu cầu. Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng xác định thời điểm chấm dứt, phương thức thông báo và các công việc cần thực hiện để bảo đảm quá trình chấm dứt hợp đồng được tiến hành đúng quy định.
Cụ thể, Luật sư hỗ trợ:
- Xác định thời hạn báo trước tương ứng với từng loại hợp đồng lao động và từng trường hợp chấm dứt;
- Tư vấn thời điểm gửi thông báo, phương thức giao nhận và cách thức chứng minh việc thông báo đã được thực hiện;
- Hướng dẫn thủ tục chấm dứt hợp đồng theo thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động;
- Tư vấn trình tự xử lý trường hợp người lao động không hoàn thành công việc, tự ý bỏ việc hoặc vi phạm kỷ luật lao động;
- Rà soát các trường hợp người sử dụng lao động không được thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định pháp luật;
- Hướng dẫn lập biên bản bàn giao công việc, tài sản, hồ sơ và các nghĩa vụ còn tồn đọng khi kết thúc quan hệ lao động.
Việc thực hiện đúng trình tự và thời hạn báo trước giúp các bên có căn cứ chứng minh quá trình chấm dứt hợp đồng đã tuân thủ quy định pháp luật, đồng thời hạn chế rủi ro bị xác định là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.
5.3. Soạn thảo thông báo, quyết định và thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động:
Hồ sơ chấm dứt hợp đồng lao động cần thể hiện rõ căn cứ, thời điểm chấm dứt và trách nhiệm của các bên. Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng soạn thảo, rà soát các văn bản cần thiết, bảo đảm nội dung phù hợp với quy định pháp luật và tình hình thực tế của quan hệ lao động.
Tùy từng trường hợp, Luật sư có thể thực hiện:
- Soạn thảo thông báo đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động hoặc người sử dụng lao động;
- Soạn thảo quyết định chấm dứt hợp đồng lao động, quyết định cho thôi việc hoặc các văn bản liên quan;
- Soạn thảo thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động, trong đó xác định rõ thời điểm kết thúc, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên;
- Soạn thảo biên bản bàn giao công việc, tài sản, hồ sơ và các tài liệu khác khi chấm dứt quan hệ lao động;
- Soạn thảo văn bản yêu cầu thanh toán tiền lương, trợ cấp và các khoản quyền lợi còn tồn đọng;
- Rà soát nội dung văn bản do khách hàng đã chuẩn bị để phát hiện những điều khoản, căn cứ hoặc nội dung có nguy cơ dẫn đến tranh chấp.
Các văn bản được xây dựng theo hướng rõ ràng, chặt chẽ và phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Đối với doanh nghiệp, Luật sư còn có thể tư vấn cách thức lưu trữ hồ sơ, chứng từ chứng minh việc thông báo, bàn giao và thanh toán để hạn chế rủi ro pháp lý về sau.
5.4. Tư vấn giải quyết tiền lương, trợ cấp thôi việc và các chế độ liên quan:
Sau khi chấm dứt hợp đồng lao động, việc thanh toán đầy đủ quyền lợi cho người lao động là nghĩa vụ quan trọng của người sử dụng lao động. Tuy nhiên, trên thực tế thường phát sinh vướng mắc về tiền lương chưa thanh toán, tiền phép năm chưa nghỉ, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm và các khoản bảo hiểm bắt buộc.
Luật sư Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng:
- Rà soát tiền lương, phụ cấp và các khoản thu nhập còn phải thanh toán theo hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và quy chế hợp pháp của doanh nghiệp;
- Xác định số ngày nghỉ hằng năm chưa sử dụng và quyền được thanh toán tiền lương cho những ngày nghỉ chưa nghỉ hết;
- Tư vấn điều kiện, thời gian làm việc và mức hưởng trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định;
- Kiểm tra trách nhiệm xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và hoàn tất các thủ tục liên quan;
- Tư vấn nghĩa vụ thanh toán trong trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế;
- Hỗ trợ lập bảng đối chiếu công nợ, xác định các khoản phải trả và soạn thảo văn bản yêu cầu thanh toán khi quyền lợi của khách hàng bị xâm phạm.
Luật sư sẽ căn cứ vào thời gian làm việc thực tế, mức tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp, thời gian tham gia bảo hiểm thất nghiệp và lý do chấm dứt hợp đồng để xác định quyền lợi cụ thể. Qua đó, khách hàng có cơ sở yêu cầu thanh toán đầy đủ, tránh tình trạng bỏ sót hoặc tính sai các khoản tiền được hưởng.
5.5. Hỗ trợ giải quyết tranh chấp phát sinh khi chấm dứt hợp đồng lao động:
Trường hợp một bên không đồng ý với việc chấm dứt hợp đồng, không thực hiện nghĩa vụ thanh toán hoặc cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm, tranh chấp lao động có thể phát sinh. Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng đánh giá hồ sơ, xác định yêu cầu và lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Phạm vi hỗ trợ của Luật sư bao gồm:
- Nghiên cứu hợp đồng lao động, thông báo chấm dứt, quyết định cho thôi việc, bảng lương, dữ liệu chấm công và các chứng cứ liên quan;
- Tư vấn xác định hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật và trách nhiệm của bên vi phạm;
- Soạn thảo đơn yêu cầu, văn bản khiếu nại, văn bản đề nghị giải quyết tranh chấp và các tài liệu pháp lý cần thiết;
- Đại diện hoặc hỗ trợ khách hàng thương lượng, hòa giải với bên còn lại để giải quyết tranh chấp trên cơ sở quyền lợi hợp pháp của các bên;
- Tư vấn thủ tục yêu cầu giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án theo điều kiện pháp luật;
- Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết tranh chấp tại cơ quan có thẩm quyền.
Đối với người lao động, Luật sư tập trung bảo vệ quyền được làm việc, tiền lương, trợ cấp và các khoản bồi thường nếu bị chấm dứt hợp đồng trái pháp luật. Đối với người sử dụng lao động, Luật sư hỗ trợ chứng minh căn cứ chấm dứt hợp đồng, tính hợp pháp của trình tự thực hiện và hạn chế trách nhiệm phát sinh. Mỗi vụ việc sẽ được đánh giá riêng để lựa chọn phương án giải quyết phù hợp, bảo đảm tuân thủ pháp luật và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của khách hàng.
6. Câu hỏi thường gặp về chấm dứt hợp đồng lao động:
6.1. Người lao động nghỉ việc không báo trước có phải bồi thường không?
Theo Điều 40 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật phải thực hiện các nghĩa vụ sau:
- Không được hưởng trợ cấp thôi việc;
- Bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động;
- Bồi thường khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng trong những ngày không báo trước;
- Hoàn trả chi phí đào tạo theo quy định tại Điều 62 Bộ luật Lao động nếu thuộc trường hợp phải hoàn trả.
Tuy nhiên, người lao động không phải báo trước nếu thuộc một trong các trường hợp được quy định tại khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động, chẳng hạn không được trả đủ lương hoặc bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Vì vậy, cần xác định lý do nghỉ việc và điều kiện thực tế trước khi kết luận người lao động có phải bồi thường hay không.
6.2. Người sử dụng lao động có được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không?
Có. Tuy nhiên, người sử dụng lao động chỉ được đơn phương chấm dứt hợp đồng khi có căn cứ thuộc Điều 36 Bộ luật Lao động năm 2019 và phải tuân thủ các điều kiện, thủ tục tương ứng. Một số trường hợp phổ biến gồm:
- Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo tiêu chí đánh giá hợp pháp;
- Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị trong thời gian luật định mà khả năng lao động chưa hồi phục;
- Do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm hoặc lý do bất khả kháng khác theo quy định, người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn phải thu hẹp sản xuất, giảm chỗ làm việc;
- Người lao động đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định, trừ trường hợp có thỏa thuận khác;
- Người lao động tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng.
Ngoài ra, người sử dụng lao động phải tuân thủ thời hạn báo trước và không được đơn phương chấm dứt hợp đồng trong những trường hợp pháp luật cấm. Nếu không đáp ứng điều kiện, việc chấm dứt có thể bị xác định là trái pháp luật và phát sinh nghĩa vụ bồi thường.
6.3. Người lao động có được hưởng trợ cấp thôi việc khi nghỉ việc không?
- Theo Điều 46 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động làm việc thường xuyên cho người sử dụng lao động từ đủ 12 tháng trở lên được hưởng trợ cấp thôi việc khi chấm dứt hợp đồng thuộc các trường hợp luật định, trừ những trường hợp không được hưởng theo quy định.
- Mức trợ cấp thông thường là mỗi năm làm việc được trợ cấp một nửa tháng tiền lương. Thời gian tính trợ cấp được xác định bằng tổng thời gian làm việc thực tế trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm.
- Người lao động cần lưu ý, không phải cứ nghỉ việc là đương nhiên được hưởng trợ cấp thôi việc. Trường hợp người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên không có lý do chính đáng theo quy định thì không được hưởng khoản trợ cấp này. Việc xác định quyền lợi cần căn cứ vào lý do chấm dứt hợp đồng và quá trình làm việc thực tế.
6.4. Người lao động bị chấm dứt hợp đồng trái pháp luật có quyền yêu cầu bồi thường không?
- Có. Theo Điều 41 Bộ luật Lao động năm 2019, nếu người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật thì phải chịu những nghĩa vụ nhất định nhằm khôi phục quyền lợi cho người lao động.
- Cụ thể, người sử dụng lao động về nguyên tắc phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng đã giao kết, trả tiền lương và đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho thời gian người lao động không được làm việc, đồng thời trả thêm một khoản tiền ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
- Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc, ngoài các khoản tiền nêu trên, người sử dụng lao động còn phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định. Nếu người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý, hai bên có thể thỏa thuận khoản bồi thường thêm nhưng ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động ngoài các nghĩa vụ thanh toán khác theo luật định.
- Để bảo vệ quyền lợi, người lao động nên lưu giữ hợp đồng lao động, thông báo chấm dứt, quyết định cho thôi việc, bảng lương, dữ liệu chấm công và các tài liệu trao đổi với công ty. Trên cơ sở đó, người lao động có thể yêu cầu thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết quyền lợi bị xâm phạm.
