Trong quá trình giải quyết thừa kế, không phải lúc nào những người thuộc hàng thừa kế cũng có nhu cầu hoặc mong muốn nhận phần di sản mà mình được hưởng. Trên thực tế, vì nhiều lý do khác nhau như hoàn cảnh kinh tế, nguyện vọng cá nhân hoặc để bảo đảm sự thuận hòa trong gia đình, người thừa kế có thể lựa chọn việc từ chối nhận di sản theo quy định của pháp luật. Dưới đây là Mẫu biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế.
Mục lục bài viết
1. Mẫu biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế mới nhất:
Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
- Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác;
- Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết;
- Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.
Do đó, người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản và việc từ chối đó cần được lập thành văn bản (thường được gọi là ”Biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế”).
”Biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế” có thể hiểu là văn bản ghi nhận việc các thành viên trong gia đình, đặc biệt là người thuộc hàng thừa kế cùng họp bàn và xác nhận ý chí tự nguyện của một hoặc một số người thừa kế không nhận phần di sản mà theo quy định pháp luật họ được hưởng từ người đã chết.
Về bản chất, biên bản này không làm phát sinh quyền thừa kế mới mà chỉ có ý nghĩa xác nhận và thể hiện bằng văn bản việc từ chối nhận di sản của người thừa kế. Nội dung biên bản thường ghi rõ thời gian, địa điểm họp; thành phần tham dự; thông tin về người để lại di sản và di sản thừa kế; ý kiến, cam kết tự nguyện từ chối nhận di sản cùng sự thống nhất của các thành viên trong gia đình…
Trong thực tế, biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế thường được lập nhằm bảo đảm tính minh bạch, tránh tranh chấp và làm căn cứ chứng minh ý chí của người từ chối khi thực hiện các thủ tục thừa kế tiếp theo như khai nhận hoặc phân chia di sản tại các tổ chức hành nghề công chứng… Tuy nhiên, cần lưu ý rằng biên bản họp gia đình không thay thế văn bản từ chối nhận di sản được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ, bổ sung trong hồ sơ và quá trình giải quyết thừa kế.
Dưới đây là mẫu biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế chi tiết:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BIÊN BẢN HỌP GIA ĐÌNH
(Về việc từ chối nhận di sản thừa kế)
Hôm nay, vào hồi … giờ … phút, ngày … tháng … năm …
Tại địa chỉ: …
Chúng tôi tiến hành họp gia đình với các nội dung cụ thể như sau:
I. Thành phần tham dự cuộc họp:
- Ông/Bà: ….. CMND/CCCD số: … Vai trò: Chủ trì cuộc họp;
- Ông/Bà: … CMND/CCCD số: … Vai trò: Thư ký cuộc họp;
- Các thành viên khác thuộc hàng thừa kế của người để lại di sản (ghi rõ họ tên, năm sinh, số CMND/CCCD và quan hệ với người để lại di sản): …
II. Nội dung cuộc họp:
Cuộc họp được tổ chức nhằm bàn bạc và thống nhất các vấn đề liên quan đến di sản thừa kế do Ông/Bà: … để lại, đã qua đời ngày …
Di sản thừa kế bao gồm: …(Mô tả cụ thể tài sản như quyền sử dụng đất, nhà ở, tiền gửi ngân hàng, tài sản khác nếu có).
III. Ý kiến của người từ chối nhận di sản thừa kế:
Tôi là: …Sinh năm: ….CMND/CCCD số: ….Quan hệ với người để lại di sản: …
Bằng biên bản này, tôi xác nhận tự nguyện từ chối nhận phần di sản thừa kế mà theo quy định của pháp luật tôi được hưởng từ di sản của Ông/Bà: …
Lý do từ chối nhận di sản: … (Ví dụ: Nhường lại cho mẹ/cha/anh/chị/em quản lý và sử dụng; vì điều kiện cá nhân hoặc vì lý do khác).
Cam kết:
- Việc từ chối nhận di sản này là hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng ép;
- Không nhằm trốn tránh bất kỳ nghĩa vụ tài sản nào đối với cá nhân, tổ chức khác;
- Và tôi cam kết không khiếu nại, tranh chấp về sau liên quan đến phần di sản đã từ chối.
IV. Kết luận cuộc họp:
Sau khi thảo luận, các thành viên tham dự cuộc họp thống nhất ghi nhận việc Ông/Bà: … từ chối nhận di sản thừa kế theo đúng quy định của pháp luật.
Các thành viên còn lại sẽ tiến hành các thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế tại Tổ chức hành nghề công chứng có thẩm quyền theo quy định hiện hành.
Biên bản đã được đọc lại cho toàn thể các thành viên tham dự cùng nghe, mọi người đều nhất trí với nội dung và cùng ký tên xác nhận dưới đây.
| Người từ chối | Chủ tọa | Thư ký | Các thành viên tham dự |
|---|---|---|---|
| (Ký, ghi rõ họ tên) | (Ký, ghi rõ họ tên) | (Ký, ghi rõ họ tên) | (Ký, ghi rõ họ tên) |
2. Hướng dẫn soạn biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế:
Biên bản họp gia đình về việc từ chối nhận di sản thừa kế là văn bản ghi nhận ý chí tự nguyện của người thừa kế không nhận phần di sản mà theo quy định pháp luật họ được hưởng. Để biên bản có giá trị sử dụng trong thực tế và hạn chế phát sinh tranh chấp, việc soạn thảo cần bảo đảm đầy đủ nội dung, hình thức và thể hiện rõ sự tự nguyện của người từ chối. Cụ thể như sau:
- Thứ nhất, về hình thức trình bày biên bản. Biên bản cần được lập bằng văn bản, trình bày rõ ràng, mạch lạc, có quốc hiệu – tiêu ngữ, tên văn bản, thời gian và địa điểm lập biên bản. Nội dung biên bản nên được đánh máy, sử dụng ngôn ngữ rõ ràng và thống nhất, tránh viết tắt hoặc dùng từ ngữ dễ gây hiểu nhầm.
- Thứ hai, về thông tin các bên tham dự cuộc họp. Biên bản phải ghi đầy đủ họ tên, năm sinh, số CMND/CCCD, quan hệ với người để lại di sản của người từ chối nhận di sản và các thành viên tham dự khác thuộc hàng thừa kế… Việc ghi nhận đầy đủ thành phần tham dự giúp thể hiện tính công khai và minh bạch của cuộc họp gia đình.
- Thứ ba, về nội dung di sản thừa kế. Cần nêu rõ thông tin về người để lại di sản (họ tên, thời điểm chết) và mô tả cụ thể di sản để lại như quyền sử dụng đất, nhà ở, tiền gửi ngân hàng hoặc các tài sản khác… Nội dung này giúp xác định rõ phạm vi di sản liên quan đến việc từ chối nhận thừa kế.
- Thứ tư, về ý chí từ chối nhận di sản. Đây là nội dung quan trọng nhất của biên bản. Người từ chối nhận di sản phải thể hiện rõ ý chí tự nguyện, nêu rõ phần di sản từ chối và lý do từ chối (nếu có). Đồng thời, cần có cam kết việc từ chối không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản và không khiếu nại, tranh chấp về sau.
- Thứ năm, về kết luận và chữ ký xác nhận. Cuối biên bản cần ghi nhận sự thống nhất của gia đình đối với việc từ chối nhận di sản và hướng xử lý tiếp theo (ví dụ: thực hiện thủ tục khai nhận di sản tại Tổ chức hành nghề công chứng…). Biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế phải có chữ ký của người từ chối nhận di sản, chủ tọa, thư ký và các thành viên tham dự để bảo đảm giá trị chứng cứ khi cần thiết.
Việc lập biên bản họp gia đình đầy đủ, rõ ràng và đúng nội dung ngay từ đầu sẽ giúp quá trình giải quyết thừa kế diễn ra thuận lợi, hạn chế tranh chấp và là cơ sở quan trọng khi thực hiện các thủ tục công chứng, khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật.
3. Vai trò của biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế:
Biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế có vai trò và ý nghĩa như sau:
- Thứ nhất, ghi nhận rõ ràng ý chí tự nguyện của người thừa kế. Biên bản họp gia đình là cơ sở để thể hiện một cách cụ thể, minh bạch ý chí của người thừa kế về việc từ chối nhận phần di sản mà theo quy định pháp luật họ được hưởng. Việc ghi nhận bằng văn bản giúp xác định rõ việc từ chối là hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng ép; qua đó bảo đảm phù hợp với các điều kiện pháp lý về từ chối nhận di sản thừa kế.
- Thứ hai, làm căn cứ chứng minh trong quá trình giải quyết thừa kế. Trong thực tiễn, biên bản họp gia đình thường được sử dụng làm tài liệu chứng minh ý chí của người từ chối khi tiến hành các thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản tại Tổ chức hành nghề công chứng. Mặc dù không thể thay thế cho Văn bản từ chối nhận di sản được công chứng hoặc chứng thực, biên bản họp gia đình về từ chối nhận di sản thừa kế vẫn đóng vai trò là căn cứ bổ trợ quan trọng giúp hồ sơ thừa kế rõ ràng và thống nhất hơn.
- Thứ ba, hạn chế tranh chấp phát sinh giữa các thành viên trong gia đình. Việc lập biên bản với sự tham gia và ký xác nhận của các thành viên liên quan góp phần tránh những mâu thuẫn, khiếu nại về sau liên quan đến việc có hay không việc từ chối nhận di sản. Đây là cơ sở để bảo đảm rằng quyết định từ chối đã được gia đình biết và ghi nhận tại thời điểm giải quyết thừa kế.
- Thứ tư, bảo đảm tính minh bạch và trật tự trong việc phân chia di sản. Biên bản họp gia đình giúp xác định rõ phạm vi những người còn quyền hưởng di sản, từ đó tạo thuận lợi cho việc xác lập phần di sản của các người thừa kế còn lại. Điều này góp phần bảo đảm việc phân chia di sản được thực hiện công khai, rõ ràng và đúng trình tự pháp luật.
THAM KHẢO THÊM:

Tư vấn pháp luật qua Zalo


