Trong quá trình thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế, một trong những bước quan trọng cần thực hiện là việc niêm yết văn bản khai nhận thừa kế tại cơ quan có thẩm quyền. Vậy, địa điểm niêm yết và thời gian niêm yết văn bản khai nhận thừa kế được quy định như thế nào?
CÔNG TY LUẬT TNHH DƯƠNG GIA
TRỤ SỞ CHÍNH TẠI HÀ NỘI
Địa chỉ: Số 89 Tô Vĩnh Diện, phường Khương Đình, thành phố Hà Nội.
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900.6568
Số điện thoại Luật sư: 037.6999996
Email: dichvu@luatduonggia.vn
Mục lục bài viết
1. Địa điểm niêm yết văn bản khai nhận thừa kế:
Khoản 2 và khoản 3 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định:
- Việc niêm yết được thực hiện tại trụ sở của Ủy ban nhân cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản; trường hợp không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì việc niêm yết được thực hiện tại trụ sở của Ủy ban nhân cấp xã nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng của người đó.
- Trường hợp nơi thường trú hoặc tạm trú có thời hạn cuối cùng của người để lại di sản không phải ở Việt Nam thì việc niêm yết được thực hiện tại trụ sở của Ủy ban nhân cấp xã nơi thường trú hoặc tạm trú có thời hạn cuối cùng của người đó ở Việt Nam; trường hợp người để lại di sản không có hoặc không xác định được nơi thường trú hoặc tạm trú có thời hạn cuối cùng ở Việt Nam thì tổ chức hành nghề công chứng gửi văn bản niêm yết đề nghị Sở Tư pháp nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Sở Tư pháp. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của tổ chức hành nghề công chứng, Sở Tư pháp phải thực hiện việc đăng tải theo quy định tại khoản này.
- Trường hợp di sản gồm cả bất động sản và động sản hoặc di sản chỉ gồm bất động sản thì việc niêm yết được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP và tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có bất động sản.
Như vậy: Việc xác định địa điểm niêm yết văn bản khai nhận di sản thừa kế phải:
- Căn cứ trước hết vào nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản;
- Trường hợp không xác định được thì chuyển sang nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng;
- Đối với các trường hợp có yếu tố nước ngoài hoặc không xác định được nơi cư trú tại Việt Nam, việc niêm yết sẽ được thực hiện thông qua việc đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Sở Tư pháp theo đề nghị của tổ chức hành nghề công chứng;
- Nếu di sản có liên quan đến bất động sản thì ngoài địa điểm niêm yết theo nơi cư trú còn phải thực hiện niêm yết tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có bất động sản.
Việc tuân thủ đúng địa điểm niêm yết là điều kiện quan trọng nhằm bảo đảm tính hợp pháp của thủ tục công chứng văn bản khai nhận di sản và hạn chế rủi ro tranh chấp về sau.
2. Thời gian niêm yết văn bản khai nhận thừa kế:
Điều 45 Luật Công chứng 2024 quy định về thời hạn công chứng:
- Thời hạn công chứng được tính từ ngày công chứng viên tiếp nhận hồ sơ yêu cầu công chứng hợp lệ được ghi nhận trong sổ yêu cầu công chứng đến ngày trả kết quả công chứng. Thời gian xác minh, giám định nội dung liên quan đến giao dịch, niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản không tính vào thời hạn công chứng;
- Thời hạn công chứng không quá 02 ngày làm việc; đối với giao dịch có nội dung phức tạp thì thời hạn công chứng có thể kéo dài hơn nhưng không quá 10 ngày làm việc. Trong trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan hoặc do nguyên nhân từ phía người yêu cầu công chứng dẫn đến không bảo đảm thời hạn theo quy định tại khoản này thì người yêu cầu công chứng có quyền thỏa thuận bằng văn bản với tổ chức hành nghề công chứng về thời hạn công chứng.
Và khoản 1 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định: Văn bản về việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản phải được niêm yết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày niêm yết.
Như vậy: Thời gian niêm yết văn bản khai nhận thừa kế là 15 ngày kể từ ngày niêm yết.
Việc quy định thời gian niêm yết văn bản khai nhận di sản thừa kế trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày niêm yết theo khoản 1 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP thể hiện mục tiêu bảo đảm tính công khai, minh bạch và phòng ngừa tranh chấp trong quá trình công chứng các giao dịch liên quan đến thừa kế. Khoảng thời gian này được thiết kế nhằm tạo điều kiện cho những người có quyền và lợi ích liên quan (đặc biệt là các đồng thừa kế hoặc chủ thể có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác) có cơ hội tiếp cận thông tin và phản ánh kịp thời nếu phát hiện sai sót hoặc có căn cứ cho rằng việc khai nhận di sản chưa đầy đủ hoặc chưa đúng quy định.
Ngoài ra, theo Điều 45 Luật Công chứng năm 2024, thời gian niêm yết không được tính vào thời hạn công chứng, điều này phản ánh sự phân tách rõ ràng giữa quy trình nghiệp vụ công chứng và các bước bảo đảm tính xác minh, minh bạch của giao dịch. Quy định này giúp tổ chức hành nghề công chứng có đủ thời gian thực hiện việc niêm yết theo đúng trình tự pháp luật mà không bị áp lực về thời hạn giải quyết hồ sơ; đồng thời bảo đảm quyền lợi của người yêu cầu công chứng khi thời hạn công chứng chính thức vẫn được giới hạn tối đa theo luật định.
Tuy nhiên trên thực tế, việc niêm yết trong 15 ngày cũng có thể làm kéo dài tổng thời gian hoàn tất thủ tục khai nhận di sản, đặc biệt trong các trường hợp cần xử lý nhanh hoặc liên quan đến giao dịch tiếp theo như chuyển nhượng bất động sản. Vì vậy, người yêu cầu công chứng cần chủ động dự liệu thời gian thực hiện thủ tục để tránh ảnh hưởng đến kế hoạch giao dịch. Nhìn chung, quy định về thời gian niêm yết là cần thiết nhằm cân bằng giữa yêu cầu nhanh chóng của giao dịch dân sự và việc bảo đảm an toàn pháp lý, hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh sau khi văn bản khai nhận di sản được công chứng.
3. Quy trình niêm yết văn bản khai nhận thừa kế:
Quy trình, thủ tục niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản theo Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP được thực hiện như sau:
Bước 1: Văn bản về việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản phải được niêm yết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày niêm yết tại trụ sở của Ủy ban nhân cấp xã (mục 1).
Bước 2: Trường hợp trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng và nơi thường trú hoặc tạm trú có thời hạn cuối cùng của người để lại di sản không ở cùng một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì tổ chức hành nghề công chứng có thể gửi văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú hoặc tạm trú có thời hạn cuối cùng của người để lại di sản thực hiện việc niêm yết.
Lưu ý: Nội dung văn bản niêm yết bao gồm (khoản 5 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP):
- Họ và tên người để lại di sản, người thừa kế;
- Quan hệ thừa kế giữa người thừa kế với người để lại di sản;
- Danh mục di sản thừa kế;
- Đồng thời phải ghi rõ nếu có khiếu nại, tố cáo về việc bỏ sót, giấu giếm người thừa kế;
- Di sản không thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng của người để lại di sản thì khiếu nại, tố cáo đó được gửi cho tổ chức hành nghề công chứng đã tiếp nhận yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản và thông tin cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thực hiện việc niêm yết.
Bước 3: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi niêm yết có trách nhiệm bảo quản văn bản niêm yết trong thời hạn niêm yết, không được yêu cầu các giấy tờ, tài liệu khác khi nhận được đề nghị về việc niêm yết; có văn bản xác nhận về thời gian, kết quả niêm yết và gửi cho Tổ chức hành nghề công chứng đã đề nghị niêm yết trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc việc niêm yết. Trường hợp văn bản niêm yết được đăng tải theo quy định tại khoản 2 Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP thì Sở Tư pháp thông báo cho tổ chức hành nghề công chứng kết quả đăng tải trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc thời hạn 15 ngày đăng tải.
Bước 4: Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng nhận được khiếu nại, tố cáo sau khi có văn bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã về thời gian và kết quả niêm yết nhưng trước thời điểm công chứng văn bản phân chia di sản thì công chứng viên phải tạm dừng việc công chứng để xử lý thông tin theo quy định.
THAM KHẢO THÊM:

Tư vấn pháp luật qua Zalo


