Luật sư bảo vệ quyền hình ảnh bị sử dụng trái phép

1. Những trường hợp thường gặp khi hình ảnh bị sử dụng trái phép:

Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Quyền đối với hình ảnh là quyền nhân thân của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, trên thực tế, hình ảnh của một người có thể bị sử dụng mà không được sự đồng ý, đặc biệt trong môi trường Internet và mạng xã hội. Việc sử dụng trái phép có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, từ đăng tải hình ảnh cá nhân đến khai thác hình ảnh cho mục đích thương mại.

Một số trường hợp thường gặp có thể kể đến như:

• Tự ý đăng tải hình ảnh cá nhân lên mạng xã hội, website hoặc các nền tảng trực tuyến. Người khác sử dụng ảnh của cá nhân để đăng bài, chia sẻ hoặc xây dựng nội dung mà không được sự đồng ý; đặc biệt là khi việc đăng tải làm ảnh hưởng đến đời tư, danh dự hoặc uy tín của người trong ảnh;
• Sử dụng hình ảnh để quảng cáo, kinh doanh hoặc giới thiệu sản phẩm, dịch vụ. Đây là trường hợp thường phát sinh khi hình ảnh cá nhân bị lấy từ mạng xã hội hoặc nguồn khác rồi đưa vào bài quảng cáo, banner, website, video quảng bá mà người có hình ảnh không biết hoặc không chấp thuận;
• Sử dụng hình ảnh để tạo tài khoản, giả mạo danh tính. Một người có thể lấy hình ảnh của người khác để lập tài khoản mạng xã hội, sử dụng làm ảnh đại diện hoặc đăng tải nội dung dưới danh nghĩa của người bị giả mạo. Hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến quyền hình ảnh mà trong một số trường hợp còn có thể gây thiệt hại về danh dự, uy tín và tài sản;
• Chỉnh sửa, cắt ghép hoặc sử dụng hình ảnh vào những nội dung gây ảnh hưởng xấu. Hình ảnh có thể bị chỉnh sửa, ghép với nội dung khác hoặc đưa vào các bài viết, video nhằm chế giễu, xúc phạm hoặc làm người khác hiểu sai về cá nhân trong ảnh.

Không phải mọi trường hợp sử dụng hình ảnh của người khác đều mặc nhiên là vi phạm. Việc đánh giá còn phụ thuộc vào sự đồng ý của người có hình ảnh, mục đích sử dụng, phạm vi sử dụng, nội dung hình ảnh và mức độ ảnh hưởng thực tế. Vì vậy, khi phát hiện hình ảnh của mình bị sử dụng trái phép, cá nhân nên lưu giữ các tài liệu, hình ảnh, đường dẫn hoặc thông tin liên quan để có cơ sở yêu cầu chấm dứt hành vi và bảo vệ quyền lợi của mình.

• Gọi 037.6999996 để sử dụng dịch vụ soạn thảo đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng!
• Hoặc kết nối Zalo (037.6999996) để được tư vấn quy định pháp luật về hợp đồng!

2. Người bị sử dụng hình ảnh trái phép có thể yêu cầu những gì?

Khi hình ảnh cá nhân bị người khác tự ý sử dụng mà không có sự đồng ý, người có hình ảnh không chỉ có quyền yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm mà còn có thể yêu cầu khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ. Tùy vào cách thức sử dụng hình ảnh, mục đích của bên vi phạm và hậu quả thực tế, người bị xâm phạm có thể đưa ra một hoặc nhiều yêu cầu sau:

2.1. Yêu cầu chấm dứt việc sử dụng hình ảnh trái phép:

• Người có hình ảnh có thể yêu cầu cá nhân, tổ chức đang sử dụng hình ảnh ngừng ngay việc sử dụng, khai thác, sao chép, đăng tải hoặc phát tán hình ảnh khi việc sử dụng không được sự đồng ý hoặc không thuộc trường hợp pháp luật cho phép.
• Yêu cầu này đặc biệt cần thiết khi hình ảnh đang được sử dụng liên tục trên mạng xã hội, website, quảng cáo hoặc các phương tiện truyền thông. Việc yêu cầu chấm dứt càng sớm càng giúp hạn chế hình ảnh tiếp tục được chia sẻ, sao chép và lan truyền sang những nền tảng khác.

2.2. Yêu cầu gỡ bỏ hình ảnh và nội dung có liên quan:

• Nếu hình ảnh đã được đăng tải công khai, người bị xâm phạm có thể yêu cầu bên vi phạm gỡ bỏ hình ảnh, bài viết, video, quảng cáo hoặc nội dung có sử dụng hình ảnh.
• Trường hợp hình ảnh đã được đăng trên nhiều nền tảng, người bị xâm phạm có thể yêu cầu xử lý đối với từng nguồn đăng tải trong phạm vi có thể xác định. Khi làm việc với bên vi phạm, nên xác định rõ hình ảnh nào cần gỡ bỏ, nội dung nào có liên quan và yêu cầu thực hiện trong thời hạn cụ thể để tránh việc bên vi phạm chỉ xóa một phần nội dung.

2.3. Yêu cầu xin lỗi, cải chính và khắc phục hậu quả:

• Không phải mọi hành vi sử dụng hình ảnh trái phép đều chỉ gây ảnh hưởng về quyền đối với hình ảnh. Trong nhiều trường hợp, hình ảnh còn bị gắn với thông tin sai sự thật, nội dung xúc phạm hoặc những thông tin khiến người khác hiểu không đúng về người có hình ảnh.
• Khi đó, tùy tính chất vụ việc, người bị xâm phạm có thể yêu cầu bên vi phạm xin lỗi, cải chính công khai và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả phù hợp. Đặc biệt, nếu nội dung vi phạm đã được công khai trên mạng xã hội hoặc phương tiện truyền thông thì việc cải chính cần được xem xét tương ứng với phạm vi mà thông tin đã được đưa ra.

2.4. Yêu cầu bồi thường thiệt hại về vật chất:

• Nếu việc sử dụng hình ảnh trái phép gây ra thiệt hại thực tế, người bị xâm phạm có thể xem xét yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
• Ví dụ: Hình ảnh của một cá nhân bị sử dụng để quảng cáo sản phẩm, dịch vụ nhằm mục đích thương mại mà không được đồng ý; hoặc việc sử dụng hình ảnh làm phát sinh tổn thất về thu nhập, chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại. Khi yêu cầu bồi thường, người bị xâm phạm cần có tài liệu và chứng cứ phù hợp để chứng minh thiệt hại và mối liên hệ giữa hành vi vi phạm với thiệt hại phát sinh.

2.5. Yêu cầu bồi thường tổn thất về tinh thần:

• Bên cạnh thiệt hại vật chất, hành vi sử dụng hình ảnh trái phép trong một số trường hợp còn có thể gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc đời sống riêng tư của cá nhân.
• Nếu có căn cứ phát sinh tổn thất về tinh thần, người bị xâm phạm có thể yêu cầu bồi thường theo quy định. Mức bồi thường không nên được xác định một cách tùy ý mà cần căn cứ vào tính chất, mức độ xâm phạm và các quy định pháp luật có liên quan (Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015).

2.6. Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc khởi kiện tại Tòa án:

• Nếu bên vi phạm không tự nguyện chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, không thực hiện yêu cầu gỡ bỏ, xin lỗi, cải chính hoặc bồi thường thì người bị xâm phạm có thể cân nhắc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc khởi kiện tại Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
• Tùy từng vụ việc, Tòa án có thể xem xét các yêu cầu liên quan đến việc chấm dứt hành vi xâm phạm, khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại nếu có đủ căn cứ. Đối với những vụ việc phức tạp, người bị xâm phạm nên được luật sư đánh giá hồ sơ trước khi lựa chọn phương án giải quyết để xác định yêu cầu phù hợp và chuẩn bị chứng cứ cần thiết.

3. Luật sư Dương Gia hỗ trợ bảo vệ quyền hình ảnh như thế nào?

Khi quyền đối với hình ảnh bị xâm phạm, việc xác định đúng hành vi, chủ thể vi phạm, mức độ ảnh hưởng và phương án xử lý có ý nghĩa quan trọng. Không phải trường hợp nào cũng cần khởi kiện ngay; nhiều vụ việc có thể được giải quyết thông qua yêu cầu chấm dứt hành vi, gỡ bỏ hình ảnh, xin lỗi hoặc thương lượng bồi thường. Với dịch vụ Luật sư bảo vệ quyền hình ảnh bị sử dụng trái phép, Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng từ việc đánh giá vụ việc đến các bước xử lý cần thiết.

3.1. Đánh giá vụ việc và tư vấn hướng xử lý:

• Luật sư Dương Gia tiếp nhận thông tin, tài liệu do khách hàng cung cấp để xác định hình ảnh đang được sử dụng bởi ai, được sử dụng ở đâu, với mục đích gì và việc sử dụng có được sự đồng ý của người có hình ảnh hay không…
• Trên cơ sở đó, luật sư đánh giá tính chất của hành vi, những quyền và lợi ích có thể bị xâm phạm cũng như các yêu cầu mà khách hàng có thể đưa ra. Tùy từng trường hợp, phương án xử lý có thể là yêu cầu chấm dứt hành vi, gỡ bỏ hình ảnh, xin lỗi, cải chính, thương lượng bồi thường hoặc thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết.

3.2. Hỗ trợ thu thập và củng cố chứng cứ:

• Đối với các vụ việc liên quan đến hình ảnh trên Internet, chứng cứ có thể nhanh chóng bị xóa, chỉnh sửa hoặc thay đổi. Vì vậy, việc ghi nhận và bảo quản chứng cứ ngay từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm là rất cần thiết.
• Luật sư hỗ trợ khách hàng rà soát những tài liệu hiện có như ảnh chụp màn hình, đường dẫn, bài viết, video, thông tin tài khoản, nội dung quảng cáo và các tài liệu thể hiện thiệt hại. Trường hợp cần thiết, luật sư tư vấn thêm về cách thu thập, bảo quản và sử dụng chứng cứ để phục vụ quá trình yêu cầu giải quyết.

3.3. Soạn thảo văn bản yêu cầu chấm dứt việc sử dụng hình ảnh:

• Thay vì chỉ trao đổi bằng lời nói hoặc tin nhắn, khách hàng có thể gửi văn bản yêu cầu chính thức đến cá nhân, tổ chức đang sử dụng hình ảnh.
• Dương Gia hỗ trợ soạn thảo nội dung phù hợp với từng vụ việc, trong đó xác định rõ hành vi bị phản đối, hình ảnh hoặc nội dung đang được sử dụng, yêu cầu gỡ bỏ và chấm dứt việc khai thác hình ảnh. Nếu có căn cứ, văn bản cũng có thể đề cập đến yêu cầu xin lỗi, cải chính hoặc bồi thường thiệt hại.
• Việc có văn bản rõ ràng giúp bên vi phạm nhận thức được yêu cầu của người có hình ảnh và tạo cơ sở để xử lý các bước tiếp theo nếu vụ việc không được giải quyết.

3.4. Yêu cầu xin lỗi, cải chính và bồi thường thiệt hại:

• Nếu hành vi sử dụng hình ảnh gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc gây thiệt hại thực tế, Luật sư có thể hỗ trợ khách hàng xác định các yêu cầu khắc phục phù hợp.
• Tùy trường hợp, khách hàng có thể yêu cầu bên vi phạm xin lỗi, cải chính, gỡ bỏ nội dung và bồi thường những thiệt hại có căn cứ. Đối với yêu cầu bồi thường, Luật sư sẽ xem xét các tài liệu chứng minh thiệt hại và những yếu tố liên quan để tư vấn mức yêu cầu phù hợp, tránh đưa ra yêu cầu thiếu căn cứ hoặc khó chứng minh.

3.5. Đại diện khách hàng làm việc và thương lượng với bên vi phạm:

• Trong trường hợp khách hàng không muốn trực tiếp làm việc với người hoặc tổ chức đang sử dụng hình ảnh, Luật Dương Gia có thể hỗ trợ hoặc đại diện trong phạm vi công việc được khách hàng ủy quyền.
• Luật sư sẽ trao đổi với bên vi phạm về việc chấm dứt sử dụng hình ảnh, gỡ bỏ nội dung, xin lỗi, cải chính và phương án bồi thường nếu có. Việc thương lượng được thực hiện trên cơ sở bảo vệ quyền lợi của khách hàng và hướng đến giải quyết vụ việc nhanh chóng, hạn chế phát sinh tranh chấp kéo dài.

3.6. Khởi kiện và tham gia giải quyết tranh chấp tại Tòa án:

• Nếu bên vi phạm không hợp tác hoặc các bên không thể thống nhất được phương án giải quyết, Luật Dương Gia có thể tư vấn cho khách hàng về khả năng khởi kiện tại Tòa án và các bước cần thiết để bảo vệ quyền lợi.
• Luật sư hỗ trợ đánh giá căn cứ khởi kiện, xác định yêu cầu cần đưa ra, chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ, soạn thảo các văn bản tố tụng cần thiết. Trong phạm vi khách hàng yêu cầu và ủy quyền, luật sư có thể tham gia quá trình giải quyết vụ án, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trước Tòa án.

3.7. Đồng hành trong quá trình giải quyết vụ việc:

• Một vụ việc xâm phạm quyền hình ảnh có thể được giải quyết ngay sau khi bên vi phạm nhận được yêu cầu nhưng cũng có trường hợp kéo dài do tranh chấp về việc sử dụng hình ảnh, mức độ thiệt hại hoặc trách nhiệm bồi thường.
• Luật Dương Gia hướng đến việc đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình xử lý; từ đánh giá vụ việc, bảo toàn chứng cứ, đưa ra yêu cầu, thương lượng cho đến thực hiện các thủ tục pháp lý khi cần thiết. Phương án hỗ trợ được lựa chọn dựa trên tình trạng thực tế của từng vụ việc và mục tiêu mà khách hàng mong muốn đạt được.

4. Cách xử lý khi phát hiện hình ảnh cá nhân bị sử dụng trái phép:

Khi phát hiện hình ảnh của mình bị cá nhân, tổ chức khác sử dụng mà chưa được đồng ý, người có hình ảnh không nên bỏ qua hoặc chỉ yêu cầu bằng lời nói. Việc xử lý sớm, đúng cách sẽ giúp hạn chế hình ảnh tiếp tục bị phát tán và tạo cơ sở để bảo vệ quyền lợi nếu vụ việc phát sinh tranh chấp.

4.1. Xác định cách thức và mục đích sử dụng hình ảnh:

• Trước hết, cần xác định hình ảnh đang được sử dụng ở đâu, bởi ai, sử dụng với mục đích gì và trong phạm vi nào…
• Chẳng hạn: Hình ảnh có thể được đăng trên mạng xã hội, website, bài quảng cáo, video, tài liệu giới thiệu sản phẩm hoặc được sử dụng để tạo tài khoản giả mạo.
• Mục đích sử dụng là yếu tố quan trọng để đánh giá hướng xử lý. Việc sử dụng hình ảnh cho mục đích cá nhân, đưa vào nội dung quảng cáo để kinh doanh hay gắn với thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm sẽ có những vấn đề pháp lý khác nhau.

4.2. Kiểm tra việc sử dụng hình ảnh có được sự đồng ý hay không:

• Không phải cứ hình ảnh của một người xuất hiện trên Internet hoặc được người khác sử dụng thì đều có thể kết luận ngay là hành vi vi phạm. Cần xem xét trước đó người có hình ảnh đã đồng ý cho sử dụng hay chưa, đồng ý trong phạm vi nào và cho mục đích gì.
• Ví dụ: Một người có thể đồng ý cho doanh nghiệp sử dụng hình ảnh trong một chiến dịch quảng cáo nhất định nhưng không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được tự do sử dụng hình ảnh đó cho mọi sản phẩm, nền tảng hoặc khoảng thời gian khác. Vì vậy, cần xác định rõ phạm vi của sự đồng ý nếu giữa các bên đã từng có thỏa thuận.

4.3. Nhanh chóng lưu giữ chứng cứ:

• Đây là bước đặc biệt quan trọng khi hình ảnh bị sử dụng trên môi trường Internet. Nội dung vi phạm có thể bị chỉnh sửa hoặc xóa bất cứ lúc nào khiến việc chứng minh hành vi sử dụng hình ảnh sau này trở nên khó khăn.
• Người bị xâm phạm nên lưu lại ảnh chụp màn hình, đường dẫn, tên tài khoản, nội dung bài đăng, hình ảnh hoặc video, thời điểm phát hiện và những thông tin thể hiện người đăng tải hoặc đơn vị sử dụng. Nếu hình ảnh được dùng trong quảng cáo, nên lưu lại cả thông tin về sản phẩm, dịch vụ, doanh nghiệp và cách thức hình ảnh được khai thác.
• Trong trường hợp vụ việc có khả năng tranh chấp hoặc thiệt hại lớn, việc lập và bảo quản chứng cứ một cách cẩn trọng ngay từ đầu càng có ý nghĩa quan trọng.

4.4. Chủ động yêu cầu bên vi phạm chấm dứt hành vi:

• Sau khi xác định được chủ thể sử dụng hình ảnh, người bị xâm phạm có thể gửi yêu cầu chấm dứt việc sử dụng hình ảnh và gỡ bỏ những nội dung đã đăng tải.
• Nội dung yêu cầu nên thể hiện rõ hình ảnh nào đang bị sử dụng, địa điểm hoặc nền tảng đăng tải, lý do không đồng ý cho sử dụng và yêu cầu cụ thể đối với bên vi phạm. Tùy vụ việc, có thể yêu cầu thêm việc xin lỗi, cải chính hoặc bồi thường thiệt hại.
• Việc gửi yêu cầu bằng văn bản, email hoặc phương thức có thể lưu lại thông tin sẽ giúp người bị xâm phạm có tài liệu chứng minh rằng mình đã chủ động yêu cầu chấm dứt hành vi.

4.5. Làm việc và thương lượng với bên sử dụng hình ảnh:

• Trong nhiều trường hợp, bên sử dụng hình ảnh có thể đồng ý gỡ bỏ nội dung và giải quyết vụ việc sau khi nhận được yêu cầu. Nếu phát sinh yêu cầu bồi thường hoặc xin lỗi, các bên có thể trao đổi để thống nhất phương án giải quyết.
• Tuy nhiên, việc thương lượng cần được thực hiện trên cơ sở xác định rõ quyền lợi của người bị xâm phạm và những thiệt hại thực tế đã phát sinh. Đặc biệt, không nên vội vàng chấp nhận một phương án khi chưa đánh giá đầy đủ phạm vi sử dụng hình ảnh hoặc hậu quả của hành vi vi phạm.

4.6. Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện:

• Nếu bên vi phạm không hợp tác, tiếp tục sử dụng hình ảnh hoặc từ chối thực hiện các yêu cầu hợp lý, người bị xâm phạm có thể cân nhắc sử dụng các phương thức pháp lý phù hợp để bảo vệ quyền lợi.
• Tùy tính chất vụ việc, Luật sư có thể tư vấn việc gửi yêu cầu chính thức, thực hiện thủ tục tại Cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án. Khi lựa chọn phương án này, các chứng cứ về hành vi sử dụng hình ảnh, sự không đồng ý của người có hình ảnh và thiệt hại phát sinh sẽ là những tài liệu quan trọng để xem xét vụ việc.