Ý nghĩa của chế tài do vi phạm hợp đồng thương mại

Chế tài do vi phạm hợp đồng thương mại là hình thức chế tài áp dụng đối với các chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ các cam kết theo hợp đồng, theo đó bên có hành vi vi phạm hợp đồng thương mại phải gánh chịu một hậu quả pháp lý bất lợi do hành vi vi phạm của mình gây ra. Chế tài do vi phạm hợp đồng thương mại có những ý nghĩa cơ bản như sau:

Thứ nhất: chế tài do vi phạm hợp đồng thương mại bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể khi tham gia quan hệ hợp đồng thương mại. Khi quyết định tham gia vào quan hệ hợp đồng thương mại mục đích của các bên đều là lợi nhuận hợp pháp nhận được từ việc các bên nghiêm túc thực hiện các nghĩ vụ đã cam kết trong hợp đồng. Mỗi hành vi vi phạm hợp đồng đều gây ra những bất lợi, những tổn thất không đáng có cho mỗi bên vì làm sụt giảm nghiêm trọng những khoản lợi nhuận đáng lẽ được hưởng nếu như không có hành vi đó xảy ra. Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, pháp luật cho phép bên bị vi phạm có quyền quyết định áp dụng  các hình thức chế tài hoặc yêu cầu cơ quan tài phán can thiệp để áp dụng các hình thức chế tài đối với bên vi phạm. Việc áp dụng các biện pháp chế tài đảm bảo cho bên bị vi phạm không phải gánh chịu những hậu quả bất lợi do hành vi vi phạm gây ra.

Thứ hai: chế tài do vi phạm hợp đồng thương mại là cơ sở để phòng ngừa và hạn chế vi phạm hợp đồng, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi bên trong quan hệ hợp đồng. Trong mọi trường hợp (trừ trường hợp miễn trách nhiệm) bên vi phạm luôn phải chịu các hình thức chế tài do hành vi vi hạm hợp đồng của mình mà biểu hiện rõ nét nhất chính là phải gánh chịu những hậu quả bất lợi về tài sản. Điều này đã tác động mạnh mẽ vào ý thức của các bên trong việc thực hiện hợp đồng, thúc đẩy họ phải nghiêm túc thực hiện các nghĩa vụ đã cam kết để tránh những hậu quả bất lợi sẽ phải gánh chịu, từ đó ngăn ngừa và hạn chế được việc vi phạm hợp đồng.

>>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài: 1900.6568

Thứ ba: chế tài do vi phạm hợp đồng góp phần đảm bảo trật tự vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong nền kinh tế thị trường, các chủ thể kinh doanh được đảm bảo tự do thỏa thuận, tự do lựa chọn bạn hàng, tự do giao kết hợp đồng… Khi hợp đồng được ký kết, các bên vẫn có thể thỏa thuận để sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng, vẫn có thể đình chỉ hay hủy bỏ hợp đồng. Với việc linh hoạt trong quan hệ hợp đồng này đã tạo ra một cơ chế vận hành theo trình tự trong hoạt động kinh doanh, tự do nhưng vẫn nằm trong một khuôn khổ nhất định.

Chính vì vậy, khi có một bên có hành vi vi phạm hợp đồng, phá vỡ những nguyên tắc trên sẽ dẫn đến trình tự đã được thiết lập trở nên rối loạn, không theo trật tự làm rối loạn nền kinh tế thị trường. Việc áp dụng các hình thức chế tài là cần thiết, đảm bảo cho quyền tự do hợp đồng được thực hiện và đảm bảo cho trật tự vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.