Một số khía cạnh pháp lý về đương sự trong vụ án dân sự

Theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2004 thì đương sự là người có quyền lợi, nghĩa vụ trong vụ án dân sự tham gia tố tụng với mục đích bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc trong một số trường hợp tuy họ không có quyền, lợi ích liên quan đến vụ án dân sự nhưng lại tham gia tố tụng để bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của nhà nước, lợi ích của người khác. Họ có thể là cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức (tổ chức có tư cách pháp nhân và tổ chức khống có tư cách pháp nhân). Hoạt động tố tụng của họ có thể dẫn đến việc làm phát sinh, thay đổi hoặc đình chỉ tố tụng, họ là một thành phần chủ yếu của vụ án dân sự, nếu không có đương sự thì không có vụ án dân sự tại tòa án. Khi tham gia vào quá trình tố tụng dân sự, đương sự có quyền tự định đoạt quyền lợi của mình.

Các đương sự của vụ án dân sự gồm có: Nguyên đơn; bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự.

    –    Nguyên đơn trong vụ án dân sự là người khởi kiện, người được cá nhân, cơ quan, tổ chức khác do Bộ luật tố tụng dân sự quy định khởi kiện để yêu cầu tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của người đó bị xâm phạm. Cơ quan, tổ chức do Bộ luật tố tụng dân sự quy định khởi kiện vụ án dân sự để yêu cầu tòa án bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của nhà nước thuộc lĩnh vực mình phụ trách.

    –    Bị đơn trong vụ án dân sự là người bị nguyên đơn khởi kiện hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức khác khởi kiện để yêu cầu tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm.

   –   Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ việc dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng khi giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ dân sự của họ nên họ có thể tự mình đề nghị hoặc đương sự khác đề nghị đưa họ vào tham gia tố tụng hoặc do tòa án chủ động đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có hai dạng:

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập, họ tham gia tố tụng độc lập với nguyên đơn, bị đơn; yêu cầu của họ có thể buộc nguyên đơn, bị đơn phải thực hiện nghĩa vụ đó với họ;

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng không độc lập là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mà quyền và nghĩa vụ của họ gắn với nguyên đơn, bị đơn, nên việc tham gia tố tụng của họ ít nhiều phụ thuộc vào hành vi tố tụng của các đương sự nói trên.

>>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài: 1900.6568

Trong trường hợp đương sự là cá nhân chết khi đang tham gia tố tụng tại tòa án thì căn cứ vào các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 sửa đổi, bổ sung năm 2011, cụ thể là khoản 2 Điều 179 và khoản 1 Điều 258, tòa án áp dụng một trong các thủ tục sau:

– Tạm đình chỉ giải quyết vụ án;

– Đình chỉ giải quyết vụ án;

– Đưa vụ án ra xét xử.