Dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn

1. Các dạng tranh chấp tài sản thường gặp khi ly hôn:

Khi giải quyết ly hôn, bên cạnh quan hệ hôn nhân và quyền nuôi con, phân chia tài sản là vấn đề thường phát sinh nhiều bất đồng giữa vợ và chồng. Tranh chấp có thể liên quan đến việc xác định tài sản chung, tài sản riêng, giá trị tài sản, công sức đóng góp hoặc nghĩa vụ trả nợ. Việc nhận diện đúng từng loại tranh chấp giúp các bên lựa chọn phương án giải quyết phù hợp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1.1. Tranh chấp xác định tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng:

• Một trong những tranh chấp phổ biến khi ly hôn là việc xác định tài sản nào thuộc sở hữu chung và tài sản nào thuộc sở hữu riêng của vợ hoặc chồng. Trên thực tế, có những tài sản được hình thành trước khi kết hôn, được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân nhưng chỉ đứng tên một người. Điều này dễ dẫn đến bất đồng về quyền sở hữu và phạm vi tài sản phải phân chia.
• Theo quy định của pháp luật, tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc bao gồm: tài sản do vợ chồng tạo ra, thu nhập từ lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và những khoản thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được xác định là tài sản riêng. Tài sản riêng có thể bao gồm tài sản mỗi bên có trước khi kết hôn, được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc được hình thành từ tài sản riêng theo quy định.
• Khi phát sinh tranh chấp, các bên cần căn cứ vào thời điểm hình thành tài sản, nguồn tiền tạo lập, giấy tờ sở hữu, thỏa thuận về chế độ tài sản và các chứng cứ liên quan. Đặc biệt, nếu một bên cho rằng tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng thì cần có tài liệu chứng minh căn cứ xác lập quyền sở hữu riêng. Việc xác định không chính xác có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của mỗi bên khi phân chia tài sản sau ly hôn.

1.2. Tranh chấp phân chia nhà đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất:

• Nhà ở, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thường có giá trị lớn nên dễ trở thành đối tượng tranh chấp khi vợ chồng ly hôn. Các bên có thể không thống nhất về việc nhà đất là tài sản chung hay riêng, tỷ lệ quyền lợi của mỗi người, giá trị tài sản hoặc phương án phân chia. Một số trường hợp còn phát sinh tranh chấp khi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ đứng tên một bên hoặc tài sản có liên quan đến quyền lợi của cha mẹ, người thân trong gia đình.
• Việc giải quyết cần làm rõ nguồn gốc nhà đất, thời điểm nhận chuyển nhượng hoặc được tặng cho, nguồn tiền thanh toán, quá trình quản lý và sử dụng cũng như các khoản đóng góp của mỗi bên. Trường hợp nhà đất là tài sản chung nhưng không thể chia bằng hiện vật, Tòa án có thể xem xét giao tài sản cho một bên sở hữu, sử dụng và buộc thanh toán phần giá trị tương ứng cho bên còn lại theo quy định pháp luật.
• Ngoài ra, tranh chấp còn có thể liên quan đến nhà đất đang thế chấp tại ngân hàng, tài sản chưa hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận hoặc quyền sử dụng đất có nguồn gốc từ việc được cha mẹ cho chung, cho riêng. Vì vậy, cần đánh giá đầy đủ hồ sơ pháp lý và quyền lợi của những người có liên quan trước khi đưa ra phương án phân chia.

1.3. Tranh chấp về tiền gửi, cổ phần, vốn góp và tài sản có giá trị khác:

• Không chỉ nhà đất, các khoản tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu, cổ phần, phần vốn góp trong doanh nghiệp, xe ô tô và những tài sản có giá trị khác cũng có thể trở thành đối tượng tranh chấp khi ly hôn. Khó khăn thường xuất hiện khi một bên trực tiếp quản lý tài sản, đứng tên tài khoản hoặc thực hiện hoạt động đầu tư, kinh doanh nên bên còn lại không nắm được đầy đủ thông tin về số lượng, giá trị và nguồn hình thành tài sản.
• Đối với tiền gửi, cổ phần hoặc vốn góp được hình thành từ tài sản chung, việc phân chia cần xem xét nguồn tiền đầu tư, giá trị tài sản tại thời điểm giải quyết và quyền, nghĩa vụ liên quan. Trường hợp tài sản được hình thành từ nguồn riêng hoặc có sự pha trộn giữa tài sản chung và tài sản riêng, các bên cần cung cấp chứng cứ để làm rõ phần quyền lợi của mình.
• Đặc biệt, đối với tài sản là cổ phần, phần vốn góp trong doanh nghiệp, việc phân chia cần được xem xét đồng thời với quy định pháp luật về doanh nghiệp, điều lệ công ty và quyền của các thành viên, cổ đông có liên quan. Việc xác định giá trị tài sản không đầy đủ hoặc bỏ sót tài sản có thể khiến quyền lợi của một bên bị ảnh hưởng đáng kể.

1.4. Tranh chấp về nghĩa vụ trả nợ chung và nợ riêng của vợ chồng:

• Khi ly hôn, ngoài việc phân chia tài sản, vợ chồng còn có thể phát sinh tranh chấp về các khoản vay, khoản nợ với ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc cá nhân khác. Một bên có thể cho rằng khoản nợ được xác lập nhằm phục vụ nhu cầu chung của gia đình; trong khi bên còn lại không thừa nhận nghĩa vụ vì không biết, không đồng ý hoặc không trực tiếp sử dụng khoản tiền vay.
• Để xác định trách nhiệm trả nợ, cần làm rõ mục đích vay, thời điểm phát sinh khoản nợ, người trực tiếp giao kết giao dịch và việc sử dụng tiền vay. Những khoản nợ phát sinh nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc phục vụ hoạt động chung của vợ chồng có thể được xác định là nghĩa vụ chung. Ngược lại, khoản nợ phục vụ nhu cầu riêng và không thuộc trường hợp làm phát sinh trách nhiệm chung có thể được xác định là nghĩa vụ riêng của người vay.
• Việc xác định đúng tính chất khoản nợ có ý nghĩa quan trọng bởi nghĩa vụ tài chính không mặc nhiên được chia đôi chỉ vì vợ chồng ly hôn. Các bên cần cung cấp hợp đồng vay, chứng từ giao nhận tiền, tài liệu thanh toán và những chứng cứ khác để làm rõ trách nhiệm của mỗi người, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của chủ nợ.

1.5. Tranh chấp liên quan đến tài sản bị che giấu, tẩu tán hoặc đứng tên người khác:

• Trong quá trình mâu thuẫn và chuẩn bị ly hôn, có trường hợp một bên tự ý chuyển nhượng, tặng cho, rút tiền, rút vốn hoặc chuyển tài sản cho người thân đứng tên nhằm tránh việc phân chia. Cũng có trường hợp tài sản được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân nhưng giấy tờ sở hữu lại đứng tên cha mẹ, anh chị em hoặc người quen, dẫn đến khó khăn trong việc xác định chủ sở hữu thực tế.
• Đối với những trường hợp này, cần thu thập chứng cứ về nguồn gốc tài sản, dòng tiền giao dịch, thời điểm chuyển dịch quyền sở hữu, người trực tiếp quản lý và sử dụng tài sản. Các tài liệu như: hợp đồng chuyển nhượng, sao kê ngân hàng, giấy tờ thanh toán, tin nhắn trao đổi và lời khai của người có liên quan có thể giúp làm rõ bản chất giao dịch.
• Nếu có căn cứ cho thấy việc định đoạt tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ hoặc xâm phạm quyền lợi hợp pháp của bên còn lại, người có quyền lợi liên quan có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét giao dịch và áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp theo quy định pháp luật. Việc phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi che giấu, tẩu tán tài sản giúp hạn chế nguy cơ thất thoát tài sản chung và bảo đảm việc giải quyết ly hôn được khách quan, toàn diện.

• Gọi 037.6999996 để sử dụng dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn!
• Hoặc kết nối Zalo (037.6999996) để được tư vấn các quy định về tài sản vợ chồng!

2. Nguyên tắc và phương thức giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn:

Việc giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn phải căn cứ vào quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đồng thời xem xét nguồn gốc tài sản, hoàn cảnh của mỗi bên và các chứng cứ liên quan. Vợ chồng có thể tự thỏa thuận về việc phân chia tài sản hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết nếu không đạt được tiếng nói chung. Việc lựa chọn phương thức phù hợp giúp hạn chế mâu thuẫn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.

2.1. Nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn:

Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
• Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;
• Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập; 
• Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Như vậy, chia đôi không đồng nghĩa với việc mọi tài sản đều được chia theo tỷ lệ 50/50. Tùy từng vụ việc, Tòa án sẽ xem xét toàn diện các yếu tố liên quan để xác định phần tài sản mỗi bên được hưởng. Đặc biệt, công sức đóng góp của vợ hoặc chồng không chỉ được đánh giá thông qua thu nhập bằng tiền mà còn bao gồm công việc nội trợ, chăm sóc con cái và những đóng góp khác nhằm duy trì đời sống gia đình.

Bên cạnh đó, tài sản riêng của bên nào thuộc quyền sở hữu của bên đó, trừ trường hợp đã nhập vào tài sản chung hoặc có thỏa thuận khác phù hợp pháp luật. Đối với tài sản chung không thể chia bằng hiện vật, Tòa án có thể xem xét giao tài sản cho một bên và xác định nghĩa vụ thanh toán phần giá trị chênh lệch cho bên còn lại.

2.2. Xác định nguồn gốc tài sản và công sức đóng góp của mỗi bên:

• Trước khi tiến hành phân chia, cần xác định chính xác tài sản đang tranh chấp là tài sản chung hay tài sản riêng của vợ chồng. Việc xác định này phải dựa trên thời điểm hình thành, nguồn tiền tạo lập, căn cứ xác lập quyền sở hữu, thỏa thuận về chế độ tài sản và các tài liệu chứng minh có liên quan. Trường hợp tài sản có sự pha trộn giữa nguồn tiền chung và riêng, cần làm rõ tỷ lệ đóng góp và căn cứ pháp lý để xác định quyền lợi của mỗi bên.
• Ngoài nguồn gốc tài sản, công sức đóng góp của vợ chồng cũng là yếu tố quan trọng khi giải quyết tranh chấp. Công sức đóng góp không chỉ được tính bằng số tiền trực tiếp bỏ ra để mua sắm, xây dựng hoặc đầu tư tài sản mà còn bao gồm việc chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái, hỗ trợ hoạt động kinh doanh và duy trì điều kiện để bên còn lại tạo lập tài sản.
• Để bảo vệ quyền lợi của mình, mỗi bên nên chủ động chuẩn bị giấy tờ sở hữu, hợp đồng chuyển nhượng, chứng từ thanh toán, sao kê tài khoản, tài liệu chứng minh nguồn tiền và các chứng cứ về quá trình đóng góp. Những tài liệu này giúp cơ quan có thẩm quyền đánh giá khách quan bản chất tài sản, tránh trường hợp quyền lợi bị ảnh hưởng do thiếu căn cứ chứng minh.

2.3. Giải quyết tài sản theo thỏa thuận của vợ chồng:

• Khoản 1 Điều 59 Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định: Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.
• Thỏa thuận là phương thức được ưu tiên nếu vợ chồng có thể thống nhất về việc xác định và phân chia tài sản. Các bên có thể tự thỏa thuận tài sản nào giao cho mỗi người, cách xử lý nhà đất, tiền gửi, cổ phần, phần vốn góp, nghĩa vụ trả nợ và các vấn đề tài chính khác. Nội dung thỏa thuận cần rõ ràng, cụ thể, không vi phạm điều cấm của luật và không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba.
• Ưu điểm của phương thức này là tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế căng thẳng trong quá trình ly hôn. Tuy nhiên, nếu một bên bị ép buộc, lừa dối hoặc nội dung thỏa thuận không bảo đảm điều kiện có hiệu lực thì có thể phát sinh tranh chấp về sau. Vì vậy, việc tham vấn luật sư trước khi ký kết thỏa thuận phân chia tài sản là cần thiết, đặc biệt đối với những khối tài sản có giá trị lớn hoặc có nhiều người liên quan.

2.4. Giải quyết tranh chấp tài sản thông qua Tòa án:

• Khi vợ chồng không thể tự thỏa thuận về việc phân chia tài sản, một trong hai bên có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật. Tòa án sẽ xem xét yêu cầu của các bên, xác định quan hệ tài sản, đánh giá chứng cứ, làm rõ nguồn gốc và giá trị tài sản, đồng thời xem xét nghĩa vụ tài chính có liên quan để đưa ra phán quyết phù hợp.
• Trong quá trình giải quyết, các bên cần cung cấp tài liệu chứng minh quyền sở hữu, nguồn gốc tài sản, công sức đóng góp và những tình tiết liên quan đến yêu cầu phân chia. Tùy tính chất vụ việc, Tòa án có thể tiến hành định giá tài sản, thẩm định tại chỗ, xác minh thông tin tại cơ quan có thẩm quyền hoặc đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng. Nếu phát hiện tài sản đang có nguy cơ bị chuyển dịch, tẩu tán, đương sự có thể đề nghị Tòa án xem xét áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời khi đáp ứng điều kiện luật định.
• Giải quyết tranh chấp tại Tòa án giúp các bên có cơ chế phân xử theo trình tự tố tụng và bản án, quyết định có hiệu lực được bảo đảm thi hành theo quy định. Tuy nhiên, phương thức này thường đòi hỏi thời gian, chi phí và việc chuẩn bị chứng cứ tương đối chặt chẽ. Do đó, việc có luật sư hỗ trợ đánh giá hồ sơ, xây dựng yêu cầu và tham gia bảo vệ quyền lợi trong quá trình tố tụng sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc.

3. Dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn tại Luật Dương Gia:

Tranh chấp tài sản khi ly hôn thường liên quan đến nhiều vấn đề pháp lý như xác định tài sản chung, tài sản riêng, định giá tài sản, nghĩa vụ trả nợ và quyền lợi của người thứ ba. Với đội ngũ luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, Luật Dương Gia cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ và đại diện khách hàng giải quyết tranh chấp, hướng đến bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp trong từng vụ việc.

3.1. Tư vấn xác định tài sản chung, tài sản riêng và nghĩa vụ tài chính:

• Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng rà soát tình trạng pháp lý của các tài sản hình thành trước và trong thời kỳ hôn nhân; từ đó xác định tài sản chung, tài sản riêng và phần quyền lợi mà mỗi bên có thể được hưởng khi ly hôn. Luật sư phân tích nguồn gốc hình thành tài sản, thời điểm xác lập quyền sở hữu, nguồn tiền tạo lập và các thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng để đưa ra nhận định phù hợp với quy định pháp luật.
• Bên cạnh đó, luật sư còn tư vấn xác định nghĩa vụ tài chính chung, riêng, các khoản vay ngân hàng, khoản nợ cá nhân và trách nhiệm thanh toán đối với bên thứ ba. Trên cơ sở thông tin khách hàng cung cấp, Luật Dương Gia đánh giá những rủi ro có thể phát sinh, giải thích quyền và nghĩa vụ pháp lý của từng bên, đồng thời đề xuất phương án giải quyết phù hợp với hoàn cảnh thực tế.

3.2. Rà soát hồ sơ, thu thập chứng cứ và đánh giá quyền lợi của khách hàng:

• Để giải quyết tranh chấp tài sản hiệu quả, việc chuẩn bị hồ sơ và chứng cứ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng kiểm tra các giấy tờ như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe, hợp đồng mua bán, hợp đồng vay, sao kê ngân hàng, chứng từ thanh toán và tài liệu liên quan đến quá trình tạo lập tài sản.
• Đối với những vụ việc có dấu hiệu che giấu, tẩu tán hoặc chuyển dịch tài sản cho người khác đứng tên, luật sư hỗ trợ xác định những vấn đề cần chứng minh, hướng dẫn thu thập tài liệu hợp pháp và đánh giá giá trị chứng cứ. Trên cơ sở hồ sơ, Luật Dương Gia phân tích điểm mạnh, điểm yếu trong yêu cầu của khách hàng, xác định những nội dung còn thiếu và xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi phù hợp.

3.3. Hỗ trợ thương lượng, hòa giải và xây dựng phương án phân chia tài sản:

• Trong nhiều trường hợp, việc thương lượng và hòa giải giúp vợ chồng giải quyết bất đồng mà không cần kéo dài quá trình tố tụng. Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng xây dựng phương án phân chia tài sản dựa trên nguồn gốc tài sản, giá trị thực tế, công sức đóng góp và quyền lợi hợp pháp của mỗi bên.
• Luật sư có thể tham gia cùng khách hàng trong quá trình trao đổi, thương lượng hoặc làm việc với bên còn lại để phân tích căn cứ pháp lý, làm rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, từ đó tìm kiếm giải pháp phù hợp. Khi đạt được sự thống nhất, Luật Dương Gia hỗ trợ soạn thảo văn bản thỏa thuận, rà soát nội dung và hướng dẫn thực hiện các thủ tục cần thiết nhằm hạn chế tranh chấp phát sinh sau này.

3.4. Soạn thảo đơn từ, hồ sơ và đại diện bảo vệ quyền lợi tại Tòa án:

• Trường hợp không thể giải quyết bằng thỏa thuận, Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng chuẩn bị hồ sơ yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn. Công việc bao gồm tư vấn xác định yêu cầu khởi kiện, soạn thảo đơn từ, hệ thống hóa tài liệu chứng cứ, xác định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng theo quy định.
• Trong quá trình giải quyết vụ án, luật sư có thể tham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự hoặc đại diện theo ủy quyền trong phạm vi pháp luật cho phép. Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng trình bày quan điểm, đưa ra lập luận pháp lý, cung cấp chứng cứ, tham gia các buổi làm việc, phiên hòa giải và phiên tòa để bảo vệ quyền lợi liên quan đến tài sản, nghĩa vụ tài chính và các yêu cầu có liên quan.

3.5. Tư vấn thi hành bản án, quyết định giải quyết tranh chấp tài sản:

• Sau khi Tòa án ban hành bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật, việc thực hiện đúng nội dung phán quyết là bước quan trọng để bảo đảm quyền lợi thực tế của khách hàng. Tuy nhiên, trên thực tế, có trường hợp một bên không tự nguyện bàn giao nhà đất, không thanh toán phần giá trị tài sản được phân chia hoặc không thực hiện nghĩa vụ tài chính theo bản án.
• Luật Dương Gia tư vấn quyền và nghĩa vụ của khách hàng trong giai đoạn thi hành án, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ yêu cầu thi hành án và thực hiện các thủ tục cần thiết tại cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp phát sinh vướng mắc trong quá trình bàn giao tài sản, thanh toán tiền hoặc đăng ký biến động quyền sở hữu, quyền sử dụng, luật sư tiếp tục hỗ trợ khách hàng xử lý theo quy định pháp luật, góp phần bảo đảm bản án, quyết định được thực hiện trên thực tế.

4. Câu hỏi thường gặp về giải quyết tranh chấp tài sản khi ly hôn:

4.1. Tài sản chỉ đứng tên chồng hoặc vợ có được coi là tài sản chung không?

• Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật Hôn nhân gia đình 2014; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng;
• Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng;
• Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.
• Việc giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản chỉ đứng tên chồng hoặc vợ không phải là căn cứ duy nhất để xác định tài sản đó thuộc sở hữu riêng. Nếu tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân từ thu nhập chung hoặc thuộc trường hợp được xác định là tài sản chung theo quy định pháp luật thì vẫn có thể được xem là tài sản chung của vợ chồng.
• Khi phát sinh tranh chấp, Tòa án sẽ xem xét thời điểm hình thành tài sản, nguồn tiền tạo lập, giấy tờ sở hữu, quá trình quản lý và sử dụng cùng các chứng cứ liên quan. Vì vậy, người cho rằng tài sản là tài sản riêng cần cung cấp căn cứ chứng minh quyền sở hữu riêng của mình.

4.2. Nhà đất được bố mẹ tặng cho trong thời kỳ hôn nhân có phải chia khi ly hôn không?

• Khoản 1 Điều 43 Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định: Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật Hôn nhân gia đình 2014; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.
• Không phải mọi trường hợp nhà đất được bố mẹ tặng cho trong thời kỳ hôn nhân đều được chia khi ly hôn. Nếu bố mẹ tặng cho riêng chồng hoặc vợ thì nhà đất đó về nguyên tắc được xác định là tài sản riêng của người được tặng cho. Ngược lại, nếu bố mẹ tặng cho chung cả hai vợ chồng thì tài sản được xác định là tài sản chung và được giải quyết theo nguyên tắc phân chia tài sản chung khi ly hôn.
• Trường hợp giấy tờ tặng cho không thể hiện rõ ý chí tặng cho riêng hay tặng cho chung, Tòa án sẽ căn cứ vào chứng cứ về quá trình tặng cho, nguồn gốc tài sản, việc quản lý, sử dụng và các tình tiết liên quan để xác định. Do đó, cần lưu giữ hợp đồng tặng cho, giấy tờ nhà đất và những tài liệu chứng minh ý chí của người tặng cho.

4.3. Một bên tự ý bán hoặc chuyển nhượng tài sản chung khi ly hôn thì xử lý thế nào?

• Nếu một bên tự ý bán, chuyển nhượng hoặc định đoạt tài sản chung mà không có sự đồng ý của bên còn lại trong trường hợp pháp luật yêu cầu phải có sự thỏa thuận của cả hai, giao dịch có thể bị xem xét về hiệu lực pháp lý. Việc xử lý phụ thuộc vào loại tài sản, thẩm quyền định đoạt, sự đồng ý của các bên và quyền lợi của người thứ ba có liên quan.
• Người bị ảnh hưởng cần thu thập hợp đồng chuyển nhượng, giấy tờ sở hữu, chứng từ thanh toán và các tài liệu thể hiện việc giao dịch được thực hiện như thế nào. Tùy từng trường hợp, người có quyền lợi liên quan có thể yêu cầu Tòa án xem xét hiệu lực giao dịch, giải quyết hậu quả pháp lý hoặc bảo vệ quyền lợi của mình trong vụ án ly hôn. Nếu có nguy cơ tài sản tiếp tục bị chuyển dịch, có thể đề nghị Tòa án xem xét áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời khi đáp ứng điều kiện luật định.

4.4. Khi ly hôn, người không có thu nhập có được chia tài sản chung không?

• Có. Người vợ hoặc chồng không trực tiếp tạo ra thu nhập bằng tiền vẫn có quyền được xem xét phân chia tài sản chung khi ly hôn.
• Khoản 2 Điều 16 Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định: Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập.
• Vì vậy, công việc nội trợ, chăm sóc con cái, chăm lo đời sống gia đình và hỗ trợ người còn lại phát triển kinh tế đều có thể được xem xét là đóng góp vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Khi giải quyết tranh chấp, Tòa án sẽ đánh giá tổng thể hoàn cảnh của mỗi bên, công sức đóng góp và các yếu tố khác theo quy định pháp luật để quyết định tỷ lệ phân chia phù hợp. Do đó, việc một bên không có công việc hoặc thu nhập ổn định không đồng nghĩa với việc người đó mất quyền được chia tài sản chung khi ly hôn.