Điều kiện của thành viên Hội đồng quản trị hợp tác xã

1. Quy định của pháp luật về Hội đồng quản trị hợp tác xã: 

Theo quy định, có thể hiểu hợp tác xã là một tổ chức có tư cách pháp nhân, trong đó phải có ít nhất 05 thành viên chính thức tự nguyện thành lập. Các thành viên này có trách nhiệm hợp tác tương trợ trong sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung về kinh tế, văn hóa, xã hội của thành viên để từ đó cùng góp phần xây dựng cộng đồng xã hội phát triển bền vững. Hợp tác dựa trên nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ.

Căn cứ theo khoản 1 Điều 65 Luật Hợp tác xã 2023 có quy định về Hội đồng quản trị là một cơ quan quản lý của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã bao gồm các thành viên như: Chủ tịch Hội đồng quản trị, các thành viên của Hội đồng quản trị (do Hội nghị thành lập hoặc Đại hội thành viên bầu trong số thành viên chính thức). 

Điều lệ quy định số lượng thành viên Hội đồng quản trị nhưng tối thiểu là 03 người, tối đa là 15 người. Riêng đối với Hội đồng quản trị là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và cá nhân là nhà đầu tư nước ngoài thì tổng số lượng thành viên tham gia chiếm dưới 35% tổng số lượng thành viên Hội đồng quản trị.

Về nhiệm kỳ của Hội đồng quản trị thì do Điều lệ quy định nhưng nhiệm kỳ tối đa là 05 năm, theo đó thành viên Hội đồng quản trị có nhiệm kỳ theo nhiệm kỳ của Hội đồng quản trị và có thể được bầu lại với số nhiệm kỳ không hạn chế. Việc bầu, bãi nhiệm, miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản trị được thực hiện bằng phiếu kín.

Căn cứ Điều 66 Luật Hợp tác xã năm 2023 thì Hội đồng quản trị có các nhiệm vụ đó là: trình Đại hội thành viên xem xét, thông qua các nội dung thuộc thẩm quyền của Đại hội thành viên theo quy định; quyết định tổ chức các bộ phận giúp việc, đơn vị trực thuộc của hợp tác xã, tổ chức thực hiện nghị quyết của Đại hội thành viên và báo cáo Đại hội thành viên kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã. Ngoài ra có một số nhiệm vụ khác như: chuyển nhượng, thanh lý, xử lý tài sản của hợp tác xã, quyết định đầu tư hoặc bán tài sản chung được chia có giá trị dưới 20% tổng giá trị tài sản của hợp tác xã,….và nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật và Điều lệ.

Chủ tịch Hội đồng quản trị do Hội nghị thành lập hoặc Đại hội thành viên bầu, bãi nhiệm, miễn nhiệm trong số thành viên chính thức hoặc Hội đồng quản trị bầu, bãi nhiệm, miễn nhiệm trong số thành viên Hội đồng quản trị và việc bầu, bãi nhiệm, miễn nhiệm được thực hiện bằng phiếu kín. Chủ tịch Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm trước Đại hội thành viên và Hội đồng quản trị về nhiệm vụ được giao; thực hiện nhiệm vụ ký Điều lệ và nghị quyết thành lập hợp tác xã, ký các văn bản của Hội nghị thành lập, Đại hội thành viên; ký văn bản của Hội đồng quản trị theo quy định của pháp luật và Điều lệ và nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật và Điều lệ.

Nếu trong một số trường hợp Chủ tịch Hội đồng quản trị vắng mặt hoặc không thể thực hiện nhiệm vụ thì phải ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên khác thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình theo quy định tại Điều lệ. Trường hợp Chủ tịch Hội đồng quản trị đã chết, mất tích, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc, trốn khỏi nơi cư trú, bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc không có người để ủy quyền thì Chủ tịch Hội đồng quản trị sẽ được bầu lại tạm thời như sau: 

– Hội đồng quản trị bầu một người trong số các thành viên còn lại làm Chủ tịch Hội đồng quản trị cho đến khi Đại hội thành viên gần nhất bầu Chủ tịch Hội đồng quản trị. Trong trường hợp Hội đồng quản trị được Đại hội thành viên ủy quyền bầu Chủ tịch Hội đồng quản trị thì Hội đồng quản trị bầu một người trong số các thành viên còn lại làm Chủ tịch Hội đồng quản trị. 

Trong một số trường hợp Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc (Tổng giám đốc), theo đó ngoài thực hiện nhiệm vụ của chủ tịch hội đồng quản trị thì người này còn phải thực hiện thêm nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc (Tổng giám đốc) theo quy định. 

2. Điều kiện của thành viên Hội đồng quản trị hợp tác xã: 

Để trở thành thành viên Hội đồng quản trị của hợp tác xã thì cần phải đáp ứng các điều kiện sau đây:

– Thứ nhất là thành viên chính thức hoặc là người đại diện theo pháp luật hoặc theo ủy quyền của tổ chức là thành viên chính thức. 

– Thứ hai không đồng thời là thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên, kế toán trưởng, thủ quỹ của cùng hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. 

– Thứ ba không được là người có quan hệ gia đình với thành viên khác của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên, kế toán trưởng, thủ quỹ của cùng hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Như vậy để trở thành thành viên của Hội đồng quản trị Hợp tác xã thì phải đáp ứng 3 điều kiện nêu trên. 

Ngoài ra, theo quy định những người sau đây không được là thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc (Tổng giám đốc), thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên:

– Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định và một số trường hợp khác theo quy định của pháp luật và Điều lệ.

3. Miễn nhiệm, bãi nhiệm thành viên Hội đồng quản trị: 

Căn cứ điều 63 Luật hợp tác xã năm 2023 thì Thành viên Hội đồng quản trị bị miễn nhiệm, bãi nhiệm, cách chức hoặc chấm dứt hợp đồng lao động nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

– Thành viên Hội đồng quản trị không còn đáp ứng những điều kiện như đã phân tích ở mục 2 nêu trên

– Thành viên Hội đồng quản trị có đơn từ chức và được chấp thuận

– Thành viên Hội đồng quản trị bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và những trường hợp khác theo quy định của pháp luật, Điều lệ và hợp đồng lao động.

Sau khi bị miễn nhiệm, bãi nhiệm, cách chức hoặc chấm dứt hợp đồng lao động thì thành viên Hội đồng quản trị vẫn phải chịu trách nhiệm đối với quyết định của mình trong thời gian đảm nhiệm chức vụ. 

4. Họp Hội đồng quản trị Hợp tác xã: 

Hội đồng quản trị hợp tác xã họp định kỳ theo quy định của Điều lệ nhưng ít nhất 03 tháng một lần. Hội đồng quản trị họp bất thường khi có yêu cầu của một trong các chủ thể sau đây: Chủ tịch Hội đồng quản trị; Giám đốc (Tổng giám đốc); Trưởng Ban kiểm soát hoặc ít nhất một phần ba tổng số thành viên Hội đồng quản trị.

Cuộc họp Hội đồng quản trị được tiến hành khi có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên Hội đồng quản trị tham dự. Nếu không đủ số thành viên tham dự thì Chủ tịch Hội đồng quản trị triệu tập cuộc họp Hội đồng quản trị lần thứ hai trong thời gian không quá 15 ngày kể từ ngày dự định cuộc họp lần đầu. Trường hợp này, cuộc họp được tiến hành nếu có trên 50% số thành viên Hội đồng quản trị dự họp. Nếu lần triệu tập lần thứ hai vẫn không đủ số thành viên tham dự thì Chủ tịch Hội đồng quản trị triệu tập Đại hội thành viên bất thường trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày dự định họp lần thứ hai. Chủ tịch Hội đồng quản trị báo cáo Đại hội thành viên bất thường để xem xét tư cách của thành viên Hội đồng quản trị không tham dự hai cuộc họp trước và đề xuất biện pháp xử lý. 

Quyết định của Hội đồng quản trị được thông qua theo nguyên tắc đa số, mỗi thành viên có một phiếu biểu quyết có giá trị ngang nhau. Trường hợp có số phiếu ngang nhau thì nội dung được thông qua là nội dung có phiếu tán thành của Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc người được Chủ tịch Hội đồng quản trị ủy quyền chủ trì cuộc họp. 

Cuộc họp Hội đồng quản trị phải được ghi biên bản, có thể ghi âm, ghi hình để cung cấp cho các thành viên nếu có yêu cầu. Biên bản họp phải có chữ ký của chủ tọa và thư ký. Thành viên Hội đồng quản trị có quyền bảo lưu ý kiến và được ghi vào biên bản họp. Người ký tên trong biên bản họp chịu trách nhiệm liên đới về tính chính xác và trung thực của biên bản họp.

Trường hợp nội dung do Hội đồng quản trị thông qua trái với quy định của pháp luật, nghị quyết Đại hội thành viên, Điều lệ gây thiệt hại cho hợp tác xã thì các thành viên tán thành nội dung đó phải cùng liên đới chịu trách nhiệm cá nhân và phải bồi thường thiệt hại cho hợp tác xã, thành viên phản đối được miễn trừ trách nhiệm và có quyền yêu cầu Tòa án đình chỉ thực hiện hoặc hủy bỏ nội dung này.

Những văn bản sử dụng trong bài viết: 

Luật Hợp tác xã năm 2023