Đi tù được tiêu tiền, sử dụng tiền mặt trong trại giam không?

1. Đi tù được tiêu tiền, sử dụng tiền mặt trong trại giam không?

Pháp luật hiện nay đã có những quy định cụ thể về vấn đề tiêu tiền và sử dụng tiền trong các cơ sở giam giữ đối với phạm nhân. Căn cứ theo quy định tại Điều 28 của Luật thi hành án hình sự năm 2019 có quy định về việc tiếp nhận người chấp hành án phạt tù, trong đó có ghi nhận về việc phạm dân không được sử dụng tiền hoặc các loại giấy tờ có giá tại nơi chấp hành án. Cụ thể như sau:

– Trại giam và các trại tạm giam, các cơ quan thi hành án hình sự thuộc Công an cấp quận huyện xét được chỉ định thi hành án, dựa trên chức năng và thẩm quyền của mình, các cơ quan này phải tiếp nhận người chấp hành án phạt tù khi có đủ hồ sơ căn cứ theo quy định tại Điều 26 của Luật thi hành án hình sự năm 2019;

– Khi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, các trại giam vào trại tạm giam, các cơ quan thi hành án hình sự thuộc Công an cấp huyện khi tiếp nhận người chấp hành án phạt tù, phải có nghĩa vụ sau đây:

+ Phải kiểm tra đầy đủ thông tin để xác định đúng người chấp hành án phạt tù theo quy định thi hành án của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đó là tòa án;

+ Lập biên bản giao nhận người chấp hành án phạt tù theo quy định của pháp luật, lập biên bản bàn giao hồ sơ và tài liệu cho các cơ quan có thẩm quyền khác;

+ Kiểm tra người chấp hành án phạt tù trên thực tế, tiến hành hoạt động kiểm tra và xử lý đối với đồ vật mang theo người của những người phải chấp hành hình phạt tù trước khi đưa họ vào buồng giam;

+ Tổ chức hoạt động khám sức khỏe cho người phải chấp hành án phạt tù, khám sức khỏe cho những đối tượng được xác định là trẻ em dưới 36 tháng tuổi khi theo mẹ vào trại giam;

+ Giải thích quyền và nghĩa vụ cho phạm nhân một cách đầy đủ, phổ biến về nội qui của cơ sở giam giữ phạm nhân.

– Các cơ quan tiếp nhận phải có trách nhiệm phổ biến cho phạm nhân thực hiện đầy đủ các quy định sau đây:

+ Phạm nhân chỉ được đưa vào buồng giam những đồ dùng phù hợp với quy định của pháp luật, không được phép đưa vào trại giam những đồ dùng bị pháp luật cấm, trường hợp có tư trang chưa dùng đến, phạm nhân có tiền bán các loại giấy tờ có giá, phạm nhân có mang theo các loại thẻ thanh toán tại các tổ chức tín dụng bằng hình thức điện tử, vàng bạc hoặc đá quý, kim khí quý, kim loại quý, thì phạm nhân phải đưa cho cơ quan thi hành án hình sự công an cấp huyện quản lý theo quy định của pháp luật, trong trường hợp phạm nhân có nhu cầu được chuyển đổi số tiền và đồ dùng, chuyển đổi tư trang cho thân nhân hoặc người đại diện theo pháp luật hoặc tự chịu chi phí thì trại giam và trại tạm giam, các cơ quan thi hành án hình sự công an cấp huyện sẽ phải có nghĩa vụ thực hiện việc chuyển giao đó hoặc chuyển giao trực tiếp cho thân nhân hoặc người đại diện theo pháp luật của pháp nhân tại nơi chấp hành án;

+ Phạm nhân không được phép sử dụng tiền hoặc các loại giấy tờ có giá tại trại giam, việc phạm nhân mua lương thực và thực phẩm cùng với các loại hàng hóa khác để phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và đời sống cá nhân tại nơi chấp hành án thì sẽ được thực hiện bằng hình thức mua bán thông qua sổ lưu ký;

+ Phạm nhân không được đưa vào các cơ sở chấp hành án đồ vật thuộc danh mục bị cấm do chủ thể có thẩm quyền đó là Bộ trưởng bộ công an và Bộ trưởng bộ quốc phòng có quy định.

– Trong thời hạn 05 ngày làm việc được tính kể từ ngày tiếp nhận người chấp hành án, các trại giam và các trại tạm giam cùng với cơ quan thi hành án hình sự thuộc công an cấp huyện sẽ phải tiến hành hoạt động thông báo cho tòa án đã ra quyết định thi hành án, thông báo cho thân nhân của người phải chấp hành hình phạt tù và báo cáo lên cơ quan quản lý thi hành án hình sự về vấn đề tiếp nhận phạm nhân đó.

Như vậy theo phân tích ở trên, phạm nhân không được phép sử dụng tiền và các loại giấy tờ có giá tại trại giam. Khi phạm nhân muốn mua lương thực và thực phẩm cùng với các loại hàng hóa khác để phục vụ cho nhu cầu đời sống sinh hoạt tại nơi chấp hành án thì sẽ được thực hiện thông qua hình thức sổ lưu ký.

2. Quy định về các đồ vật cấm mang vào cơ sở giam giữ: 

Theo như phân tích ở trên, khi đi tu thì phạm trên sẽ không được tiêu tiền và sử dụng tiền mặt trong trại giam. Tiền và các loại giấy tờ có giá, ngoại tệ … là những loại đồ vật bị cấm mang vào cơ sở giam giữ. Căn cứ theo quy định Điều 3 của Thông tư 10/2020/TT-BCA quy định về đồ vật cấm đưa vào cơ sở giam giữ phạm nhân và việc thu giữ, xử lý đồ vật cấm do Bộ Công an ban hành, có quy định về những đồ vật cấm mang vào cơ sở giam giữ như sau:

– Vũ khí quân dụng, các loại súng săn và các loại vũ khí thô sơ, các loại súng thể thao và bố khí khác mang đặc tính tương tự như súng quân dụng, các loại vật liệu nổ;

– Các công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật bao gồm: Các loại súng dùng để bắn đạn nhựa, súng bắn hơi cay và súng bắn chất độc, các loại súng bắn chất gây mê, súng từ trường, súng bắn laze, pháo hiệu và hơi ngạt, các loại đạn sử dụng cho các loại súng này, các phương tiện xịt hơi cay và xịt chất độc, các loại lựu đạn khói và lựu đạn cay, quả nổ, dùi cui điện và dùi cui cao su, bàn chông và dây đình gai, dùi cui kim loại và áo giáp, găng tay điện và găng tay bắt dao, mũ chống đạn … và các loại công cụ hỗ trợ khác, vì đây là những loại công cụ có thể chống lại lực lượng chức năng trong quá trình quản lý phạm nhân;

– Chất gây mê và các loại chất độc, chất gây cháy và chất phóng xạ, hóa chất hoặc độc dược;

– Các loại chất ma túy hoặc tiền chất ma túy, các loại chất gây nghiện và thuốc hướng thần dưới bất kỳ hình thức nào;

– Các loại thuốc chữa bệnh hoặc thuốc phòng bệnh, các loại thực phẩm chức năng khi chưa được sự đồng ý của chủ thể có thẩm quyền đó là thủ trưởng của các cơ sở giam giữ, phạm nhân không được mang rượu bia và các chất kích thích khác vào cơ sở giam giữ;

– Các đồ vật bằng kim loại hoặc các đồ vật bằng sành sứ, thủy tinh và đá, phích nước và các loại đồ vật khác có thể dùng làm vũ khí chống lại chủ thể có thẩm quyền;

– Tiền Việt Nam và các loại thẻ thanh toán tại các tổ chức tín dụng dưới hình thức điện tử, ngoại tệ hoặc các loại giấy tờ có giá, vàng bạc, đá quý và kim loại quý;

– Các loại giấy tờ tùy thân như căn cước công dân hoặc chứng minh thư nhân dân, hộ chiếu hoặc giấy chứng nhận nghề, bằng cấp và các loại chứng chỉ cùng với các loại giấy tờ chứng nhận khác;

– Các loại thiết bị thông tin liên lạc cá nhân và các phương tiện ghi âm ghi hình;

– Các loại sách báo và ấn phẩm bằng tiếng nước ngoài, tôn giáo và tín ngưỡng chưa được qua kiểm duyệt bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tranh ảnh và các loại phim băng đĩa có nội dung truyền đạt mê tín dị đoan, truyền đạt nội dung phản động và đồi trụy, các loại bài lá và sách báo cùng với ấn phẩm gây ảnh hưởng tiêu cực đến công tác quản lý và giáo dục phạm nhân;

– Các loại đồ vật khác có thể gây đến hiện tượng mất an ninh cơ sở giam giữ và gây nguy hại cho bản thân của phạm nhân cùng với người khác, các đồ vật có thể gây ảnh hưởng xấu đến vệ sinh môi trường hoặc để sử dụng vào mục đích đánh bạc.

Như vậy có thể nói, phạm nhân sẽ không được mang các loại đồ vật trên vào cơ sở giam giữ, trong đó có tiền.

3. Quy định về việc quản lý tiền mặt của phạm nhân: 

Căn cứ theo quy định tại Điều 13 của Thông tư 14/2020/TT-BCA do Bộ công an ban hành ngày 10 tháng 2 năm 2020 quy định chi tiết về chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân đang chấp hành án phạt tù tại trại giam, trại tạm, có ghi nhận về việc quản lý tiền mặt và các đồ lưu ký của phạm nhân, cụ thể như sau:

– Phạm dân mới đến các cơ sở giam giữ cần phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, phạm nhân phải chấp hành hình phạt tù khi đến trại giam có ngân phiếu hoặc ngoại tệ hoặc vàng bạc hoặc đồng hồ hoặc các loại đồ trang sức quý hiếm, các loại tư trang hoặc những đồ vật có giá trị khác thì ngay lập tức phải lập biên bản và niêm phong để gửi vào nơi lưu ký theo quy định của pháp luật tại các cơ sở giam giữ phạm nhân để các cơ sở này quản lý;

– Phạm nhân được nhận lại các đồ vật này sau khi đã chấp hành xong án phạt tù theo quy định của pháp luật;

– Trong trường hợp phạm nhân có nhu cầu được chuyển các đồ dùng nêu trên và các tư trang cho thân nhân hoặc cho những người đại diện hợp pháp theo quy định của pháp luật thì các cơ sở giam giữ phạm nhân sẽ phải có trách nhiệm và nghĩa vụ lập biên bản bàn giao trực tiếp cho thân nhân của phạm nhân hoặc tiến hành hoạt động gửi qua đường bưu chính, chi phí cước vận chuyển sẽ do phạm nhân chi trả;

– Biên bản nhận hoặc trả tiền và lưu giữa các đồ lưu ký sẽ phải mô tả đúng thực trạng về số lượng và trọng lượng, phải mô tả đầy đủ hình dạng và kích thước, màu sắc và đặc điểm nhận dạng của đồ vật mà phạm nhân ký gửi, riêng đối với tiền ngân hàng (hay còn được gọi là tiền mặt) thì gửi lưu ký để phạm nhân sử dụng trong quá trình sinh sống tại trại giam.

Các văn bản pháp luật được sử dụng trong bài viết: 

– Luật Thi hành án hình sự năm 2019;

– Thông tư 14/2020/TT-BCA do Bộ công an ban hành ngày 10 tháng 2 năm 2020 quy định chi tiết về chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân đang chấp hành án phạt tù tại trại giam, trại tạm;

– Thông tư 10/2020/TT-BCA quy định về đồ vật cấm đưa vào cơ sở giam giữ phạm nhân và việc thu giữ, xử lý đồ vật cấm do Bộ Công an ban hành.