Gây tai nạn cho người ngồi sau xe có phải bồi thường không?

Tóm tắt câu hỏi:

Em trai tôi chưa có bằng lái xe, chở 3, không đội mũ bảo hiểm. Khi đang tham gia giao thông trên đường liên xã (đường không có vạch chia làn đường) thì có hai xe đi ngược chiều (01 xe có giá trở hàng thò ra hai bên), em trai tôi đã chủ động đi ra giữa đường để nhường đường, tuy nhiên hai xe kia lại đột nhiên trở lại phần đường của họ, theo quán tính em tôi tiếp tục tránh về bên trái xong giá trở hàng của xe đi ngược chiều đã va vào đùi người ngồi sau xe em tôi làm xe em tôi bị đổ (theo biên bàn kiểm tra hiện trường của Công an từ vết đổ đầu tiên bị lấn làn là 25 cm). Sau khi xảy ra tai nạn xe đi ngược chiều đã bỏ trốn không đưa các em tôi đi cấp cứu và đến nay công an cũng không truy tìm được. Hậu quả là em tôi bị rạn xương bánh chè trân phải (người điều khiển phương tiện) 01 bạn em tôi bị gãy chân (chi phí chữa bệnh khoảng 30 triệu). Sau khi xảy ra tai nạn gia đình tôi đã chủ động thăm hỏi gia đình người bạn em tôi và tạm bồi thường là 5 triệu đồng. Tuy nhiên gia đình đó yêu cầu gia đình tôi phải bồi thường hoàn toàn 30 triệu nếu không họ sẽ khởi kiện gia đình tôi ra toà. Đề nghị Luật sư tư vấn cho phương án giải quyết?

Cám ơn bạn đã gửi câu hỏi của mình đến Ban biên tập – Phòng tư vấn trực tuyến của Công ty LUẬT DƯƠNG GIA. Với thắc mắc của bạn, Công ty LUẬT DƯƠNG GIA xin được đưa ra quan điểm tư vấn của mình như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

– “Bộ luật dân sự 2015”.

2. Luật sư tư vấn:

“Bộ luật dân sự 2015” quy định như sau về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của em trai bạn:

“Điều 604. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc chủ thể khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.

2. Trong trường hợp pháp luật quy định người gây thiệt hại phải bồi thường cả trong trường hợp không có lỗi thì áp dụng quy định đó.

Điều 623. Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra

1. Nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định.

Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải tuân thủ các quy định bảo quản, trông giữ, vận chuyển, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng các quy định của pháp luật.

2. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì những người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

3. Chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ các trường hợp sau đây:

a) Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;

b) Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.”

Như vậy, pháp luật quy định các trường hợp em trai bạn không phải bồi thường thiệt hại cho người bạn là:

– Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại: người bạn đó hoàn toàn không có lỗi cố ý gây ra tai nạn nên không thể thuộc trường hợp này

– Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết. Trong đó:

 “Sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép” (Điều 161 Bộ luật dân sự)

“Tình thế cấp thiết là tình thế của người vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa trực tiếp lợi ích của Nhà nước, của tập thể, quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải có hành động gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn chặn” (Điều 262 Bộ luật dân sự)

Trong trường hợp của em trai bạn, việc em bạn tránh một xe đi sai luật dẫn đến xảy ra tai nạn không được tính là trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, do đó, em trai bạn không có lý do để miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bạn kia.

Khi đó, Bộ luật dân sự quy định nguyên tắc bồi thường thiệt hại là:

“Điều 605. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại

1. Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thoả thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2. Người gây thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường, nếu do lỗi vô ý mà gây thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế trước mắt và lâu dài của mình.

3. Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì người bị thiệt hại hoặc người gây thiệt hại có quyền yêu cầu Toà án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.”

>>> Luật sư tư vấn pháp luật dân sự qua tổng đài: 1900.6568

Như vậy, mức bồi thường thiệt hại do hai bên gia đình thỏa thuận. Trường hợp không thỏa thuận được, gia đình người kia hoàn toàn có quyền kiện ra tòa. Lúc đó việc xác định mức bồi thường do tòa phân định. Tuy nhiên, gia đình bạn cũng không cần quá lo lắng vì hai lý do sau:

– Thứ nhất, thiệt hại về sức khỏe của người bạn không hoàn toàn do em trai bạn gây ra nên cả người điều khiển xe đi ngược chiều gây tai nạn cũng có trách nhiệm bồi thường trong trường hợp này. Tòa án sẽ căn cứ vào mức độ lỗi của em trai bạn để xác định mức bồi thường cụ thể, em trai bạn không có nghĩa vụ bồi thường hoàn toàn thiệt hại trong trường hợp này.

– Thứ hai, mức bồi thường thiệt hại còn căn cứ vào khả năng kinh tế của em bạn (hoặc gia đình bạn) vì trường hợp này em bạn chỉ là lỗi vô ý.