Luật sư giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại

1. Luật sư giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại là gì?

Luật sư giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại là Luật sư tư vấn, đại diện hoặc trực tiếp tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, doanh nghiệp trong quá trình giải quyết tranh chấp bằng phương thức trọng tài.

Công việc của Luật sư không chỉ giới hạn ở việc tham gia phiên họp giải quyết tranh chấp mà thường bắt đầu từ rất sớm, ngay khi tranh chấp mới phát sinh hoặc thậm chí từ giai đoạn doanh nghiệp đang đánh giá khả năng khởi kiện.

Tùy từng vụ việc, Luật sư có thể thực hiện các công việc như:

• Rà soát hợp đồng và điều khoản giải quyết tranh chấp;
• Kiểm tra sự tồn tại và hiệu lực của thỏa thuận trọng tài;
• Xác định tranh chấp có thuộc thẩm quyền của Trọng tài hay không; 
• Xác định Trung tâm trọng tài, Quy tắc tố tụng và pháp luật áp dụng; 
• Đánh giá thời hiệu khởi kiện;
• Phân tích quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên; 
• Xây dựng phương án thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện;
• Soạn thảo đơn khởi kiện, bản tự bảo vệ, đơn kiện lại và các văn bản tố tụng;
• Thu thập, rà soát, phân loại và hệ thống hóa chứng cứ…

Do đó, Luật sư giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại không đơn thuần là người soạn hồ sơ hoặc tham dự phiên họp mà còn là người xây dựng chiến lược pháp lý xuyên suốt cho vụ tranh chấp.

Đối với doanh nghiệp, việc sử dụng Luật sư ngay từ khi phát sinh dấu hiệu tranh chấp có thể giúp:

• Thứ nhất, đánh giá đúng vị thế pháp lý của doanh nghiệp. Luật sư xác định điểm mạnh, điểm yếu, nghĩa vụ chứng minh và khả năng đạt được từng yêu cầu cụ thể.
• Thứ hai, lựa chọn đúng chiến lược giải quyết. Không phải vụ việc nào cũng cần lập tức khởi kiện. Trong một số trường hợp, thương lượng hoặc hòa giải có thể mang lại hiệu quả kinh tế tốt hơn.
• Thứ ba, hạn chế sai sót về tố tụng. Trọng tài có tính linh hoạt nhưng vẫn có những yêu cầu nghiêm ngặt về thỏa thuận trọng tài, thời hạn, chứng cứ, quyền phản đối và các thủ tục khác.
• Thứ tư, nâng cao chất lượng tranh tụng. Những tranh chấp thương mại phức tạp thường cần sự kết hợp giữa phân tích hợp đồng, pháp luật, chứng cứ, số liệu tài chính và kỹ năng phản biện.
• Thứ năm, bảo vệ lợi ích thực tế của doanh nghiệp. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có được một phán quyết thuận lợi mà còn phải tính đến khả năng thu hồi công nợ, tài sản, duy trì hoạt động kinh doanh và thi hành phán quyết trên thực tế.

Vì vậy, đối với những tranh chấp hợp đồng, mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, xây dựng, đầu tư, phân phối, đại lý, logistics hoặc các giao dịch thương mại có giá trị lớn…, việc có Luật sư chuyên về giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại đồng hành từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền lợi.

• Gọi 037.6999996 để được hỗ trợ giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại!
• Kết nối Zalo (037.6999996) để được tư vấn quy định về Trọng tài thương mại!

2. Những tranh chấp nào được giải quyết bằng Trọng tài thương mại?

Không phải mọi tranh chấp phát sinh trong hoạt động dân sự, kinh doanh hoặc thương mại đều mặc nhiên được giải quyết bằng Trọng tài thương mại. Pháp luật quy định cụ thể phạm vi những tranh chấp thuộc thẩm quyền của Trọng tài. Theo Luật Trọng tài thương mại, Trọng tài có thẩm quyền giải quyết ba nhóm tranh chấp cơ bản gồm:

• Tranh chấp phát sinh giữa các bên từ hoạt động thương mại;
• Tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó có ít nhất một bên có hoạt động thương mại;
• Và những tranh chấp khác mà pháp luật quy định được giải quyết bằng Trọng tài.

Tuy nhiên, việc tranh chấp thuộc một trong các nhóm nêu trên mới chỉ là điều kiện về phạm vi thẩm quyền. Để một vụ việc cụ thể được giải quyết tại Trọng tài, về nguyên tắc giữa các bên còn phải tồn tại thỏa thuận trọng tài hợp pháp và có khả năng thực hiện.

2.1. Tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại:

• Đây là nhóm tranh chấp phổ biến nhất được giải quyết tại các Trung tâm trọng tài thương mại.
• Hoạt động thương mại được hiểu là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác. Vì vậy, phạm vi các tranh chấp thương mại có thể được đưa ra Trọng tài rất rộng.
• Trong thực tế, Trọng tài thường giải quyết các tranh chấp phát sinh từ: Hợp đồng mua bán hàng hóa, hợp đồng cung ứng dịch vụ, hợp đồng xây dựng, hợp đồng phân phối, hợp đồng đại lý, hợp đồng logistics, hợp đồng gia công, hợp đồng nhượng quyền thương mại, hợp đồng đầu tư hoặc hợp tác kinh doanh…
• Ngoài tranh chấp về bản thân hợp đồng, các bên còn có thể phát sinh tranh chấp liên quan đến: Nghĩa vụ thanh toán, chất lượng hàng hóa, số lượng hàng hóa, tiến độ giao hàng, nghiệm thu, bàn giao, phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại hoặc tiền lãi do chậm thanh toán.
• Một vụ tranh chấp thương mại tưởng như chỉ đơn giản là “không trả tiền” hoặc “không thực hiện đúng hợp đồng” nhưng khi giải quyết có thể phát sinh nhiều vấn đề pháp lý phức tạp. Hội đồng Trọng tài có thể phải xem xét hiệu lực hợp đồng, cách hiểu điều khoản, hành vi vi phạm, mức độ thiệt hại, điều kiện phạt vi phạm, căn cứ bồi thường, tiền lãi và các trường hợp miễn trách nhiệm.
• Do đó, trước khi khởi kiện, doanh nghiệp cần đánh giá đầy đủ bản chất tranh chấp và các yêu cầu có thể đưa ra để tránh bỏ sót quyền lợi hoặc xác định sai phạm vi yêu cầu.

2.2. Tranh chấp mà ít nhất một bên có hoạt động thương mại:

• Thẩm quyền của Trọng tài thương mại không chỉ giới hạn trong trường hợp cả hai bên đều là doanh nghiệp hoặc đều là thương nhân.
• Pháp luật cho phép Trọng tài giải quyết tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó có ít nhất một bên thực hiện hoạt động thương mại. Quy định này giúp mở rộng phạm vi các quan hệ có thể lựa chọn Trọng tài làm phương thức giải quyết tranh chấp.
• Theo đó, trong một số trường hợp, tranh chấp giữa doanh nghiệp với cá nhân, giữa doanh nghiệp với tổ chức không phải thương nhân hoặc giữa chủ thể kinh doanh với một chủ thể khác vẫn có thể được giải quyết bằng Trọng tài nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp luật quy định.
• Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần một bên là doanh nghiệp thì mọi tranh chấp đều thuộc thẩm quyền của Trọng tài. Cần xem xét đồng thời bản chất của quan hệ pháp luật, hoạt động của các bên, thỏa thuận trọng tài và các quy định chuyên ngành có liên quan.
• Ngược lại, nếu tranh chấp thuộc lĩnh vực mà pháp luật không cho phép áp dụng phương thức trọng tài hoặc không có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, việc một bên là doanh nghiệp cũng không đủ để xác lập thẩm quyền của Trọng tài.
• Chính vì vậy, việc đánh giá thẩm quyền phải được thực hiện ngay từ đầu, tránh trường hợp doanh nghiệp đã nộp đơn khởi kiện nhưng sau đó phát sinh tranh luận về thẩm quyền, làm mất thời gian và tăng chi phí giải quyết tranh chấp.

2.3. Các tranh chấp khác mà pháp luật quy định được giải quyết bằng Trọng tài:

• Ngoài tranh chấp thương mại và tranh chấp mà ít nhất một bên có hoạt động thương mại, pháp luật còn cho phép Trọng tài giải quyết một số loại tranh chấp khác nếu pháp luật chuyên ngành có quy định. Đây là quy định mở nhằm tạo điều kiện áp dụng phương thức trọng tài đối với những quan hệ pháp luật đặc thù mà pháp luật cho phép các bên được quyền lựa chọn.
• Ví dụ: Một số tranh chấp giữa người tiêu dùng với tổ chức, cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, trong lĩnh vực này, pháp luật có những quy định đặc thù nhằm bảo vệ người tiêu dùng, đặc biệt khi điều khoản trọng tài được đưa vào hợp đồng theo mẫu hoặc điều kiện giao dịch chung.
• Do đó, khi xác định một tranh chấp có được giải quyết bằng Trọng tài hay không, không thể chỉ căn cứ vào việc hợp đồng có ghi nhận điều khoản trọng tài. Cần kiểm tra thêm quy định chuyên ngành, tư cách chủ thể và quyền lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp của các bên.

3. Vai trò của Luật sư khi giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại:

3.1. Tư vấn, đánh giá hồ sơ và xây dựng chiến lược giải quyết tranh chấp:

Luật sư sẽ rà soát toàn bộ hợp đồng, thỏa thuận trọng tài, tài liệu giao dịch, chứng cứ và diễn biến thực tế của vụ việc để xác định:

• Tranh chấp có thuộc thẩm quyền của Trọng tài thương mại hay không;
• Thỏa thuận trọng tài có hiệu lực và có khả năng thực hiện hay không;
• Thời hiệu khởi kiện;
• Các quyền và nghĩa vụ của từng bên;
• Căn cứ pháp lý cho từng yêu cầu;
• Giá trị yêu cầu bồi thường, phạt vi phạm, lãi chậm trả hoặc các khoản nghĩa vụ khác;
• Những điểm mạnh, điểm yếu và rủi ro trong hồ sơ.

Trên cơ sở đó, Luật sư xây dựng chiến lược giải quyết tranh chấp phù hợp với mục tiêu thực tế của doanh nghiệp.

3.2. Soạn thảo và chuẩn bị hồ sơ tố tụng trọng tài:

Hồ sơ tố tụng có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình giải quyết tranh chấp. Luật sư có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong việc:

• Soạn thảo đơn khởi kiện;
• Soạn bản tự bảo vệ;
• Soạn đơn kiện lại;
• Soạn các bản trình bày, ý kiến pháp lý;
• Xây dựng yêu cầu bồi thường;
• Chuẩn bị danh mục và hệ thống chứng cứ;
• Soạn đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;
• Chuẩn bị các văn bản tố tụng cần thiết khác.

Việc chuẩn bị hồ sơ bài bản ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần hoặc bỏ sót những vấn đề pháp lý quan trọng.

3.3. Đại diện và bảo vệ doanh nghiệp tại phiên họp trọng tài:

Tại phiên họp giải quyết tranh chấp, Luật sư có thể trực tiếp tham gia cùng doanh nghiệp để:

• Trình bày yêu cầu và quan điểm pháp lý;
• Phân tích chứng cứ;
• Đối đáp với lập luận của bên còn lại;
• Phản biện các tài liệu, chứng cứ bất lợi;
• Đặt câu hỏi đối với người làm chứng, chuyên gia hoặc các bên có liên quan khi phù hợp;
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trước Hội đồng Trọng tài.

Kỹ năng tranh tụng, khả năng xây dựng lập luận và việc sử dụng chứng cứ đúng thời điểm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết vụ tranh chấp.

3.4. Phân tích rủi ro và tư vấn phương án thương lượng, hòa giải:

Không phải mọi tranh chấp đều nhất thiết phải đi đến phán quyết cuối cùng. Trong nhiều trường hợp, một phương án thương lượng hoặc hòa giải phù hợp có thể giúp doanh nghiệp:

• Thu hồi nhanh công nợ;
• Hạn chế thiệt hại;
• Giảm chi phí giải quyết tranh chấp;
• Giữ được mối quan hệ với đối tác;
• Tránh ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

Luật sư có thể đánh giá tương quan pháp lý giữa các bên để tư vấn thời điểm, điều kiện và giới hạn thương lượng phù hợp.

3.5. Hỗ trợ áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời:

Trong một số vụ tranh chấp, nếu không có biện pháp bảo vệ kịp thời, tài sản có thể bị tẩu tán, hàng hóa bị chuyển dịch hoặc hành vi vi phạm có thể tiếp tục gây thiệt hại. Tùy từng vụ việc và điều kiện pháp luật quy định, Luật sư sẽ tư vấn phương án yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phù hợp nhằm bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp trong thời gian chờ giải quyết tranh chấp.

3.6. Hỗ trợ thi hành phán quyết trọng tài:

Phán quyết trọng tài có tính chung thẩm, nhưng trong thực tế không phải bên có nghĩa vụ nào cũng tự nguyện thi hành. Luật sư có thể tiếp tục hỗ trợ khách hàng trong các thủ tục liên quan đến:

• Yêu cầu thi hành phán quyết trọng tài;
• Làm việc với cơ quan thi hành án;
• Xử lý trường hợp bên phải thi hành không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ;
• Tư vấn đối với yêu cầu hủy phán quyết trọng tài; 
• Thực hiện thủ tục công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài khi có yếu tố quốc tế.

4. Dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại của Luật Dương Gia:

Với kinh nghiệm tư vấn và giải quyết các tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại, Công ty Luật Dương Gia cung cấp dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại theo hướng toàn diện, chuyên nghiệp và phù hợp với từng vụ việc cụ thể. Dịch vụ của Luật Dương Gia bao gồm:

• Tư vấn trước khi khởi kiện tại Trọng tài
• Tiếp nhận và nghiên cứu hồ sơ vụ việc;
• Rà soát hợp đồng và thỏa thuận trọng tài;
• Kiểm tra thẩm quyền giải quyết tranh chấp;
• Xác định thời hiệu khởi kiện;
• Đánh giá quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên;
• Phân tích khả năng thắng kiện và các rủi ro pháp lý;
• Tư vấn phương án thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện.

Đồng thời, Luật Dương Gia hỗ trợ khách hàng:

• Xây dựng phương án khởi kiện;
• Soạn thảo đơn khởi kiện;
• Xác định các yêu cầu cụ thể;
• Tính toán các khoản nợ, lãi, phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại;
• Chuẩn bị và hệ thống hóa chứng cứ;
• Lựa chọn hoặc tư vấn lựa chọn Trọng tài viên;
• Thực hiện các thủ tục tố tụng cần thiết;
• Tham gia phiên họp và bảo vệ quyền lợi của khách hàng.

Đối với doanh nghiệp nhận được đơn khởi kiện, Luật Dương Gia có thể:

• Đánh giá thẩm quyền của Hội đồng Trọng tài;
• Kiểm tra hiệu lực của thỏa thuận trọng tài;
• Soạn thảo bản tự bảo vệ;
• Chuẩn bị lập luận phản bác yêu cầu của nguyên đơn;
• Đề xuất yêu cầu kiện lại khi có căn cứ;
• Thu thập và tổ chức chứng cứ;
• Đại diện tham gia tố tụng và tranh tụng tại phiên họp trọng tài.

Sau khi có phán quyết, Luật Dương Gia tiếp tục hỗ trợ khách hàng:

• Tư vấn hiệu lực và nghĩa vụ thi hành phán quyết;
• Yêu cầu thi hành phán quyết trọng tài;
• Làm việc với cơ quan thi hành án;
• Tư vấn xử lý trường hợp có yêu cầu hủy phán quyết;
• Hỗ trợ thủ tục công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài theo quy định.