Giới hạn quyền với hình ảnh cá nhân

Thực tế, nhiều văn bản luật dù chặt chẽ đến mấy cũng không thể giải quyết thỏa đáng được tất cả những vấn đề rắc rối phát sinh hàng ngày trong cuộc sống. Bởi vậy, quyền nhân thân đối với hình ảnh không nằm ngoài ngoại lệ này. Điều 31 “Bộ luật dân sự 2015” quy định: ˝cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình˝. Quy định này dẫn đến cách hiểu là cá nhân hoàn toàn được phép định đoạt những gì mình muốn với hình ảnh của mình, không một ai được quyền ngăn cản hay được phép xâm phạm. Như vậy, Quyền của cá nhân đối với hình ảnh bị giới hạn trong trường hợp xung đột  với quyền lợi chung, quyền lợi của bên thứ 3 hoặc đương sự từ bỏ quyền của mình đối với hình ảnh

a. Giới hạn quyền nhân thân đối với hình ảnh trong trường hợp xung đột với quyền lợi chung, quyền của bên thứ ba hoặc trong trường hợp cá nhân từ bỏ quyền đối với hình ảnh của mình

 – Trong trường hợp xung đột với quyền lợi chung: quyền lợi chung ở đây là lợi ích của nhà nước, lợi ích công cộng, theo đó quyền của cá nhân đối với hình ảnh bị giới hạn trong những trường hợp như: đăng hình tội phạm bị truy nã để phục vụ truy bắt tội phạm, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền được phép công khai hình ảnh của cá nhân mà không cần sự đồng ý của người đó vì lý do bảo vệ pháp luật, vid lợi ích công cộng, hay việc dán ảnh kẻ gian ở những nơi công cộng nhằm cảnh báo mọi người đề phòng trộm cắp, lừa đảo,… Quy định đăng hình truy nã tội phạm chỉ cơ quan có thẩm quyền mới được ra quyết định đối với những tội phạm gây nguy hiểm cho xã hội. Pháp luật các nước đều cho phép đăng hình tội phạm bị truy nã để truy bắt tội phạm. Hiện nay chúng ta  có Thông tư Liên tịch hướng dẫn thi hành một số qui định của Bộ Luật Tố tụng hình sự và Luật Thi hành án hình sự về truy nã có qui định về vấn đề này.

 – Trong trường hợp xung đột đối với quyền lợi của bên thứ ba hoặc cá nhân từ bỏ quyền đối với hình ảnh của minh

+ Quyền đối với hình ảnh của cá nhân chấm dứt khi người đó bán hình ảnh cho bên thứ ba, ví dụ như trường hợp các diễn viên, người mẫu ký hợp đồng quảng cáo khi đó bên thứ ba được quyền sử dụng hình ảnh của cá nhân mà không cần xin phép.

+  Từ bỏ quyền của mình đối với hình ảnh: Tất cả các quyền dân sự của cá nhân đều được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Khi hành vi xâm phạm xảy ra thì hai bên có thể tự thỏa thuận. Thực tế, nạn nhân không tự mình viết đơn tố cáo, hoặc đề nghị cơ quan điều tra, xử lý thì những vụ việc trên chỉ dừng lại ở quan hệ dân sự, các bên tự thoả thuận và giải quyết. Nếu chủ thể nào cần sự phân xử của Tòa án thì buộc phải có yêu cầu thì Tòa mới bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ. Quyền nhân thân đối với hình ảnh là một quyền cơ bản của con người nên cá nhân có toàn quyền xử sự đối với hành vi xâm phạm tới hình ảnh của mình. Nhưng một khi đương sự từ bỏ quyền này của mình thì mặc nhiên quyền nhân thân đối với hình ảnh đó của họ cũng bị từ bỏ.

>>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài: 1900.6568

b. Giới hạn quyền nhân thân đối với hình ảnh của cá nhân trong mối quan hệ với quyền được thông tin.

Về nguyên tắc, hai quyền nói trên đều có giá trị ngang nhau và việc xác định có hành vi xâm phạm quyền đối với hình ảnh hay không phải tùy từng trường hợp cụ thể, trên cơ sở cân nhắc giữa quyền được bảo vệ  đời tư cá nhân với  với quyền được biết thông tin của công chúng. Quyền được thông tin có phạm vi rộng, liên quan mật thiết với quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí. Quyền  tự do thông tin bao gồm: tự do tìm kiếm thông tin và tự do tiếp nhận thông tin.

Điều 25 Hiến pháp 2013 ( Chương II: Quyền con người, quyền và nghãi vụ cơ bản của công dân): “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp,…Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”.Trong hoạt động báo chí, báo chí cung cấp rất nhiều thông tin, hình ảnh mọi mặt của đời sống, các bản tin truyền hình thường tập trung chủ yếu vào hình ảnh. Quyền tự do báo chí vì vậy rất dễ xung đột với quyền của cá nhân đối với hình ảnh, có thể thấy quyền của cá nhân đối với hình ảnh của mình đã bị giới hạn bởi quyền tự do báo chí. Để khắc phục những xung đột đó quy định của pháp luật đã loại bỏ yêu cầu phải có sự đồng ý chủ nhân hoặc người đại diện được giao sử dụng hình ảnh. Như vậy có thể thấy trong hoạt động báo chí, quyền được thông tin của công chúng đã hạn chế quyền nhân thân của cá nhân đối với hình ảnh của mình, hình ảnh của cá nhân được sử dụng mà không cần có sự đồng ý của người đó trong những trường hợp nhất định theo quy định của luật báo chí. Sự giới hạn đó chỉ là tôn trọng quyền được biết thông tin của người dân trong sự cân đối với quyền nhân thân của cá nhân, và chỉ trong một chừng mực nhất định phục vụ cho lợi ích hợp pháp của toàn thể cộng đồng, còn nhất thiết là phải bảo vệ chặt chẽ quyền đối với hình ảnh của cá nhân.