Công văn số 9547/BTC-QLCS của Bộ Tài chính về việc trả lời vướng mắc trong triển khai thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Kính gửi: Bộ Giao thông vận tải

Trả lời Công văn số 2913/GTVT-CGĐ ngày 18/5/2005 của Bộ Giao thông vận tải về việc đề nghị hướng dẫn một số vấn đề liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Bộ Tài chính có ý kiến như sau:

1. Về kinh phí đo đạc, xác định diện tích thu hồi để lập hồ sơ giải phóng mặt bằng

Khoản 2 Điều 48 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ quy định: “Kinh phí đảm bảo cho việc tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được trích không quá 2% tổng số kinh phí bồi thường, hỗ trợ của dự án; mức cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cho phù hợp với thực tế ở địa phương và tuỳ theo quy mô, tính chất, đặc điểm của từng loại dự án; việc chi tiêu, thanh quyết toán được thực hiện theo quy định của pháp luật”. Đồng thời tại Điểm 1.2 Mục I phần VII Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 hướng dẫn dự toán chi phí về công tác thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư bao gồm các nội dung sau:

“1.2. Chi cho công tác kiểm kê, đánh giá đất đai, tài sản thực tế bị thiệt hại bao gồm: phát tờ khai, hướng dẫn người bị thiệt hại kê khai; đo đạc diện tích đất, kiểm kê số lượng và giá trị nhà cửa, vật kiến trúc, hoa màu và tài sản khác bị thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất của từng tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị thiệt hại; kiểm tra, đối chiếu giữa tờ khai với kết quả kiểm kê, xác định mức độ thiệt hại với từng đối tượng bị thu hồi đất cụ thể; tính toán giá trị thiệt hại về đất đai, nhà cửa, vật kiến trúc, hoa màu và tài sản khác v.v…”

Theo quy định và hướng dẫn trên thì kinh phí đo đạc xác định diện tích đất thu hồi để lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nằm trong các khoản chi tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được trích không quá 2% trên tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ của dự án.

2. Về việc sử dụng khoản tiền sử dụng đất do các hộ dân nộp khi vào các khu tái định cư

Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP quy định: “Nhà nước tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng:

a) Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất thì tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của Nghị định này được tính vào vốn đầu tư của dự án”.

Theo quy định trên thì tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất thì tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tính vào vốn đầu tư của dự án.

Việc lập và thực hiện dự án tái định cư; bố trí tái định cư được thực hiện theo quy định tại Điều 33, Điều 34 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP và hướng dẫn tại Điểm 1.3, 1.4 Mục I phần V Thông tư số 116/2004/TT-BTC, cụ thể như sau: “1.3. Giá đất tính thu tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định theo quy định của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất. Giá bán nhà tái định cư do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định trên cơ sở đơn giá xây dựng và thực tế tại địa phương. Giá cho thuê nhà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cho phù hợp với thực tế địa phương.

Hộ gia đình, cá nhân được giao đất, mua nhà, thuê nhà tại nơi tái định cư phải nộp tiền sử dụng đất, tiền mua nhà, tiền thuê nhà theo quy định của pháp luật và được trừ vào tiền bồi thường, hỗ trợ, nếu có chênh lệch thì thực hiện thanh toán bằng tiền phần chênh lệch đó theo quy định.

1.4 Tổ chức được giao nhiệm vụ quản lý khu tái định cư và bố trí tái định cư có trách nhiệm thu tiền sử dụng đất, tiền mua nhà của người được bố trí tái định cư”.

Theo quy định trên đây, các hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở khi được bố trí tái định cư bằng giao đất, mua nhà, thuê nhà tại nơi tái định cư phải nộp tiền sử dụng đất, tiền mua nhà, tiền thuê nhà theo quy định của pháp luật và được trừ vào tiền bồi thường, hỗ trợ, nếu có chênh lệch thừa thì thực hiện thanh toán bằng tiền phần chênh lệch đó. Do vậy, việc các địa phương thu tiền sử dụng đất của các hộ dân được bố trí tái định cư là phù hợp với quy định hiện hành.

Bộ Tài chính trả lời Bộ Giao thông Vận tải được biết và thực hiện.