Công chứng di chúc để lại tài sản là bất động sản ở đâu?

02/02/202602/02/2026

02/02/2026

Di chúc để lại tài sản là bất động sản thường có giá trị lớn, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của nhiều người nên việc lập di chúc không chỉ cần đúng ý chí của người để lại tài sản mà còn phải đúng thẩm quyền, đúng hình thức pháp luật quy định. Vậy: Công chứng di chúc để lại tài sản là bất động sản ở đâu?

Mục lục bài viết

1 1. Công chứng di chúc để lại tài sản là bất động sản ở đâu?
2 2. Người nào không được thực hiện công chứng di chúc có tài sản là bất động sản?
3 3. Công chứng di chúc để lại tài sản là bất động sản tại địa điểm nào?

1. Công chứng di chúc để lại tài sản là bất động sản ở đâu?

Theo quy định của pháp luật, di chúc bao gồm có hai hình thức đó chính là di chúc bằng văn bản và di chúc miệng, đối với di chúc miệng chỉ áp dụng khi người để lại di chúc không thể lập được di chúc bằng văn bản nếu trong trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa. Di chúc bằng văn bản bao gồm có (Điều 628 Bộ luật Dân sự 2015):

Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng;
Di chúc bằng văn bản có người làm chứng;
Di chúc bằng văn bản có công chứng;
Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

Người để lại di chúc có thể lựa chọn một trong những phương thức này để thực hiện việc lập di chúc của mình nhằm để định đoạt tài sản là bất động sản của mình.

Nếu tài sản được định đoạt trong di chúc là bất động sản thì để di chúc đó có hiệu lực, tài sản là bất động sản đó phải:

Thuộc quyền sử dụng, quyền sở hữu của người để lại di chúc (ví dụ bất động sản đó là đất đai là phần đất được định đoạt trong di chúc phải thuộc quyền sử dụng của người để lại di chúc thông qua giấy chứng nhận quyền sử dụng đất);
Tài sản là bất động sản phải là tài sản có thật hoặc không thuộc quyền sử dụng, sở hữu của người khác cho đến thời điểm mở thừa kế;
Tài sản là bất động sản không bị kê biên tài sản để đảm bảo thi hành án cho đến thời điểm mở thừa kế…

Pháp luật về thừa kế cũng không quy định cụ thể người lập di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản của mình có công chứng phải thực hiện công chứng bản di chúc của mình trong phạm vi như thế nào. Thế nên người lập di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản của mình hoàn toàn có quyền lựa chọn một tổ chức hành nghề công chứng trong toàn quốc để thực hiện thủ tục công chứng bản di chúc của mình mà sẽ không phải phụ thuộc vào nơi có bất động sản.

Xem thêm: Các quy định của pháp luật về thừa kế di sản theo di chúc

Điều 44 Luật Công chứng 2024 quy định về thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản như sau: Công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng chỉ được công chứng giao dịch về bất động sản trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ trường hợp công chứng di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện các quyền đối với bất động sản, thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng về bất động sản và công chứng việc sửa đổi, bổ sung, chấm dứt, hủy bỏ các giao dịch này theo quy định của pháp luật.

Như vậy: Khi một người có yêu cầu công chứng bản di chúc của mình để định đoạt tài sản là bất động sản thì nơi thực hiện công chứng di chúc sẽ do chính người yêu cầu công chứng di chúc lựa chọn và sẽ không phải bắt buộc phải thực hiện công chứng ở đâu, trong phạm vi nào, địa điểm có bất động sản…

2. Người nào không được thực hiện công chứng di chúc có tài sản là bất động sản?

Nhằm để đảm bảo vô tư, khách quan cho việc di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản thì pháp luật quy định những Công chứng viên, người có thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ không được công chứng, chứng thực đối với di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản. Những đối tượng này được quy định tại Điều 637 Bộ Luật Dân sự 2015, bao gồm có:

Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản;
Người có cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật;
Người có quyền, nghĩa vụ về tài sản liên quan tới nội dung di chúc.

Những đối tượng này bị loại trừ, không được thực hiện công chứng, chứng thực di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản vì:

Công chứng viên, người có thẩm quyền chứng thực di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản là người thừa kế theo di chúc không thể chứng nhận, chứng thực bản di chúc mà chính bản thân mình là người thừa kế theo di chúc của người để lại di chúc nhằm định đoạt tài sản là bất động sản;
Trường hợp Công chứng viên, người có thẩm quyền chứng thực di chúc là người thừa kế theo pháp luật của người lập di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản cũng không thể là người chứng nhận, chứng thực bản di chúc bởi nếu như là người lập di chúc chỉ định người khác hưởng di sản là bất động sản thì sẽ ảnh hưởng đến quyền thừa kế của những người này, cho nên, việc công chứng, chứng thực có thể không khách quan;
Trường hợp Công chứng viên, người có thẩm quyền chứng thực di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản có người thân thích (như cha, mẹ, vợ, chồng, con…) là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản của mình thì việc công chứng, chứng thực cũng có thể không khách quan bởi vì sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của người thân thích của những người đó;
Nếu Công chứng viên, người có thẩm quyền chứng thực di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản là người có quyền và nghĩa vụ về tài sản là bất động sản liên quan đến nội dung di chúc như chủ nợ hoặc con nợ…..của người lập di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản của mình thì việc công chứng, chứng thực cũng có thể không khách quan vì nội dung di chúc đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các quyền lợi của bản thân họ.

Xem thêm: Di chúc có phải là hợp đồng hay giấy tờ có giá không?

3. Công chứng di chúc để lại tài sản là bất động sản tại địa điểm nào?

Điều 58 Luật Công chứng 2024 quy định về công chứng di chúc như sau:

Người lập di chúc không được ủy quyền cho người khác mà phải tự mình ký hoặc ký và điểm chỉ vào bản di chúc được công chứng. Trường hợp người lập di chúc không ký được và không điểm chỉ được thì việc lập di chúc phải có người làm chứng theo quy định tại khoản 2 Điều 49 của Luật Công chứng 2024;
Trường hợp công chứng viên nhận thấy người lập di chúc có dấu hiệu bị mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc có căn cứ cho rằng việc lập di chúc có dấu hiệu bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép thì công chứng viên đề nghị người lập di chúc làm rõ, trường hợp không làm rõ được thì công chứng viên từ chối công chứng di chúc đó.

Như vậy: Người lập di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản của mình phải tự đến trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng nơi mình đã lựa chọn để yêu cầu công chứng di chúc, người yêu cầu công chứng di chúc không được ủy quyền cho người khác thực hiện vấn đề này.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng bắt buộc người yêu cầu công chứng di chúc phải thực hiện công chứng di chúc tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, pháp luật cũng đã quy định về những trường hợp người yêu cầu công chứng di chúc để định đoạt tài sản là bất động sản của mình sẽ có thể được thực hiện ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng vì không thể đến trụ sở của Tổ chức hành nghề công chứng làm thủ tục công chứng di chúc.

Xem thêm: Các quy định về di chúc bằng văn bản có người làm chứng

Những trường hợp cụ thể như sau (Điều 46 Luật Công chứng 2024):

Lập di chúc tại chỗ ở theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015;
Không thể đi lại được vì lý do sức khỏe; đang điều trị nội trú hoặc bị cách ly theo chỉ định của Cơ sở y tế;
Người đang bị tạm giữ, tạm giam;
Người đang thi hành án phạt tù;
Người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính;
Có lý do chính đáng khác theo quy định của Chính phủ.

THAM KHẢO THÊM:

Trên đây là bài viết của Luật Dương Gia về Công chứng di chúc để lại tài sản là bất động sản ở đâu? thuộc chủ đề Di chúc, thư mục Pháp luật thừa kế. Mọi thắc mắc pháp lý, vui lòng liên hệ Tổng đài Luật sư 1900.6568 hoặc Hotline dịch vụ 037.6999996 để được tư vấn và hỗ trợ.