Pháp luật về quyền con người của Liên minh châu Âu hiện nay

1. Sự hình thành, phát triển của hệ thống pháp luật về quyền con người của Liên minh châu Âu: 

Quá trình hình thành, phát triển của mình, Liên minh châu Âu đã luôn đi đầu trong việc thiết lập các chuẩn mực về quyền con người thông qua các hiệp ước mang tính ràng buộc. Hiệp ước lớn đầu tiên mà Hội đồng đưa ra sau Quy chế và Hiệp định chung về Đặc quyền và Miễn trừ là Công ước Châu Âu về Bảo vệ quyền con người và quyền tự do Cơ bản (ECHR). Công ước được ký vào ngày 04 tháng 11 năm 1950 và có hiệu lực vào ngày 03 tháng 9 năm 1953. Đây là hiệp ước nhân quyền thực sự đầu tiên. Tuyên ngôn Nhân quyền của Liên hợp quốc đã được công bố trong quá trình soạn thảo Công ước này, nhưng đó là một tuyên bố, không phải là một hiệp ước, nó không thực sự ràng buộc ai. ECHR có phần mở đầu, đưa ra 14 quyền cơ bản và thành lập 02 cơ quan thực thi là Ủy ban Nhân quyền Châu Âu và Tòa án Nhân quyền Châu Âu (ECHR). Điều quan trọng nhất là Điều 53 của Công ước quy định rằng các quốc gia thành viên phải tuân theo các quyết định của Tòa án. Phần mở đầu của ECHR nêu rõ mục đích của ECHR là “thực hiện những bước đầu tiên để thực thi tập thể một số quyền được nêu trong Tuyên ngôn phổ quát...”. Trong khi Tuyên ngôn phổ quát có mục đích phổ biến và mang tính lý tưởng thì ECHR được coi là một thỏa thuận khu vực, mang tính ràng buộc. Lời mở đầu đề cập đến “các quốc gia châu Âu ... có di sản chung về truyền thống chính trị, lý tưởng, tự do và pháp quyền...” chỉ ra rằng một trong những ý định của ECHR là mô tả và thể hiện văn hóa chính trị và đạo đức của Tây Âu. Phần đầu tiên của Công ước quy định các quyền con người cụ thể và các quyền tự do cơ bản cần được bảo vệ. Mười ba Điều đầu tiên (từ Điều 2 đến Điều 14) nhằm mục đích hạn chế các Chính phủ “ngược đãi” người dân. Đây là kết quả của những kinh nghiệm đúc rút được từ các chế độ chuyên chế xuất hiện trên lục địa già vào nửa đầu thế kỷ XX. Do đó, Công ước đã nêu các quyền cơ bản của con người như quyền sống, quyền tự do, tự do ngôn luận, tự do hội họp, xét xử công bằng... Điều 15 hạn chế khả năng vị phạm ECHR của các bên ký kết trong trường hợp khẩn cấp vượt quá “phạm vi được yêu cầu nghiêm ngặt bởi các tình huống khẩn cấp”. Điều 17 ngăn chặn việc lạm dụng quyền lực của những người dựa trên các quy định khác của Công ước, tức là họ không được sử dụng các quyền và tự do của mình để xâm phạm đến nền tảng, cơ sở của hệ thống chính quyền dựa trên Công ước. Cuối cùng, Điều 18 ngăn cản các quốc gia hạn chế các quyền được Công ước bảo đảm cho những mục đích không chính đáng. 

Công ước đã đặt ra một cơ chế thực thi phức tạp: ở cấp độ đầu tiên là Ủy ban Nhân quyền Châu Âu (đã giải thể năm 1998) và cấp thứ hai là Tòa án Nhân quyền Châu Âu (vẫn hoạt động cho đến nay). Cả hai cơ quan này được giao nhiệm vụ xem xét các khiếu nại của các cá nhân đối với các quốc gia thành viên. Về bản chất, các thể chế này hoạt động như một Tòa án siêu quốc gia, phát triển thông qua việc giải thích các nguyên tắc được ghi trong Công ước. Ủy ban Bộ trưởng của Hội đồng Châu Âu cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc thực hiện Công ước, mặc dù vai trò của nó dần có sự thay đổi. 

Theo thời gian, Công ước đã thay đổi. Nghị định thư bổ sung đầu tiên (E.T.S. số 9) đã được chuẩn bị trước khi Công ước có hiệu lực. Nó bổ sung quyền đối với tài sản, giáo dục và bầu cử tự do. Nghị định thư số 02, có hiệu lực vào năm 1970, trao quyền tư vấn cho Tòa án. Chỉ có Ủy ban Bộ trưởng mới có thể yêu cầu ý kiến tư vấn và những ý kiến đó không được giải quyết bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến “nội dung hoặc phạm vi của các quyền hoặc tự do được xác định trong Mục 1 của Công ước …, hoặc … bất kỳ câu hỏi nào khác mà Ủy ban, Tòa án hoặc Ủy ban Bộ trưởng có thể phải xem xét hậu quả của bất kỳ thủ tục nào như vậy có thể được thiết lập phù hợp với Công ước ”. Nghị định thư số 02 sau đó được tích hợp vào Công ước ở dạng hiện tại như các Điều 47, 48 và 49. Nghị định thư số 4 (E.T.S. số 46) cấm bỏ tù vì nợ và được đảm bảo quyền tự do đi lại. Nghị định thư 6 (E.TS. số 114) giới hạn án tử hình trong thời chiến, nó được ký kết vào năm 1983 và đã được phê chuẩn hoặc gia nhập bởi tất cả các bên ký kết ngoại trừ Nga (nhưng ngay cả ở Nga hình phạt tử hình không được áp dụng kể từ năm 1998, và lệnh tạm hoãn áp dụng được thực hiện vĩnh viễn theo phán quyết của Tòa án Hiến pháp năm 2009). Nghị định thư số 7 (E.T.S. số 117) đã bổ sung quyền kháng cáo trong các vấn đề hình sự, bồi thường khi kết án oan, cấm nguy hiểm kép và quyền bình đẳng của vợ chồng. Hình phạt tử hình cuối cùng đã được bãi bỏ hoàn toàn theo Nghị định thư 13 (E.TS. số 187) vào ngày 01 tháng 7 năm 2003 (đã được hầu hết các quốc gia thành viên phê chuẩn, với một số ngoại lệ đáng chú ý, như Nga, Armenia và Azerbaijan). 

Giai đoạn thực hiện Nghị định thư 11 từ năm 1998 đến năm 2009 xảy ra khá nhiều biến động ở châu Âu như sự thay đổi văn hóa của Ủy ban, sự tan rã của Liên Xô và các vệ tinh của nó ở Đông Âu, sự sụp đổ của các chính quyền cộng sản và được thay thế bằng một nền dân chủ kiểu phương Tây, sự thống nhất của Đông Đức và Tây Đức, mở rộng châu Âu... Điều này khiến Hội đồng thông qua Nghị định thư | 11 (E.T.S. số 155) vào năm 1998, có hiệu lực cho đến ngày 01 tháng 6 năm 2010, là ngày Nghị định thư 14 (C.E.T.S. số 194) có hiệu lực. Điều đầu tiên của Nghị định thư 11 thay thế các điều khoản cũ từ Điều 19 đến Điều 56 của Công ước. Nó đã đưa Ủy ban Nhân quyền hoàn toàn ra khỏi Công ước; thiết lập Tòa án nhân quyền một cách thường xuyên; trao cho Tòa án trách nhiệm theo đuổi mục tiêu dàn xếp thân thiện; bãi bỏ việc kháng nghị các vụ án riêng lẻ lên Ủy ban Bộ trưởng; đưa phán quyết của Tòa án có giá trị chung thẩm, tái cấu trúc Tòa án thành các ủy ban và phòng, bao gồm cả Phòng lớn (the Grand Chamber); thành lập cơ quan đăng ký cho Tòa án; và chèn tiêu đề vào văn bản của Công ước. Cuối cùng, thẩm quyền của Tòa án thường trực mới mang tính bắt buộc. Ủy ban Bộ trưởng, trong hệ thống mới, chỉ giữ lại thẩm quyền giám sát việc thi hành các bản án của Tòa án. Quy trình mà các khiếu nại đi từ đơn kiện đến phán quyết theo Nghị định thư 11 có thể được phác thảo như sau: Một báo cáo viên là Thẩm phán chịu trách nhiệm trình bày vụ việc trước Tòa án tùy từng trường hợp được chỉ định. Báo cáo viên đưa ra đề xuất với một ủy ban gồm 03 Thẩm phán, những người này lần lượt đưa ra quyết định của mình. Chỉ những vụ việc tất cả Thẩm phán đều nhất trí không chấp nhận thì được coi là bị từ chối; nếu ít nhất một Thẩm phán không đồng ý, vụ việc sẽ được chuyển đến một phòng để xem xét thêm (Điều 28). Phòng này sẽ có 07 Thẩm phán và xem xét từng vụ việc xem có chấp nhận được không. Các vụ việc được phòng này tuyên bố chấp nhận thì được chuyển đến Phòng lớn, bao gồm 17 Thẩm phán. Mục đích là để đảm bảo chất lượng và tính nhất quán của án lệ của Tòa án bằng cách cho phép kiểm tra lại các vụ án quan trọng nhất. Việc có thêm quá nhiều tiểu bang trong một thời gian quá ngắn đã làm trầm trọng thêm hàng loạt vụ việc phải đối mặt với ECHR. Mặc dù đã thông qua Nghị định thư số 11 nhưng vấn đề tồn đọng và chậm trễ đã không được giải quyết. Trong khi trước đây cả Ủy ban và Tòa án đưa ra tổng cộng 38.389 quyết định và bản án trong 44 năm tính đến năm 1998. Theo Báo cáo năm 2013 của Tòa án thì 27.281 đơn đã được phân công cho cơ quan có thẩm quyền, 16.724 đơn không được chấp nhận và 548 bản án đã được ban hành. Thậm chí năm 2008, số lượng các vụ việc lên đến 97.300 vụ. Hơn nữa, ngày càng có nhiều bản án xét xử các vụ việc có nội dung lặp đi lặp lại, liên quan đến các vấn đề về trình tự pháp lý của các quốc gia (chẳng hạn như thời gian tố tụng kéo dài quá mức hoặc không thực thi một số loại phán quyết của tòa án trong nước). Số lượng các Tòa án tăng lên đáng kể, nhưng số lượng các vụ việc còn tăng nhanh hơn, dẫn đến tình trạng tồn đọng các vụ việc ngày càng tăng và sự chậm trễ về thủ tục. Hội đồng đã ban hành Nghị định thư số 14 để cải cách hơn nữa hệ thống nhưng Nga lại không ủng hộ. Để giải quyết việc Nga ngăn chặn Nghị định thư số 14 và cải thiện kịp thời một số vấn đề, Hội đồng đã thông qua Nghị định thư 14bis, có hiệu lực vào ngày 01 tháng 10 năm 2009, ấn định số lượng quốc gia ký kết cần thiết để nó có hiệu lực chỉ là ba quốc gia. Nó có hiệu lực đối với chín quốc gia trước khi được thay thế bởi Nghị định thư 14. Nga là quốc gia cuối cùng phê chuẩn Nghị định thư 14 vào ngày 18 tháng 02 năm 2010 và có hiệu lực vào ngày 01 tháng 6 năm 2010. Đến tháng 9 năm 2011, số lượng các vụ việc phải giải quyết đã tăng lên mức cao nhất là 160.000; trong năm 2012, nó giảm xuống còn 128.000; và đến cuối năm 2014 là khoảng 70.000 vụ việc, tức là trong ba năm, số lượng các vụ việc phải giải quyết đã giảm 56%. 

Ngày 25 tháng 6 năm 2012, Hội đồng đã thông qua Khung chiến lược về Nhân quyền và Dân chủ (EU Strategic Framework on Human Rights and Democracy) giai đoạn 2012–2014, kèm theo một kế hoạch hành động để thực hiện [6]. Đây là lần đầu tiên Liên minh châu Âu (EU) có một Khung Chiến lược thống nhất cho lĩnh vực chính sách quan trọng này, với một kế hoạch hành động có phạm vi rộng lớn để thực hiện Khung chiến lược. 

2. Nội dung cơ bản của hệ thống pháp luật về quyền con người của Liên minh châu Âu:

Những nội dung chính của Khung Chiến lược là: 

– Nhân quyền trong các chính sách của EU: Liên minh châu Âu được thành lập dựa trên quyết tâm chung nhằm thúc đẩy hòa bình và ổn định cũng như xây dựng một thế giới dựa trên sự tôn trọng nhân quyền, dân chủ và pháp quyền. Những nguyên tắc này làm nền tảng cho tất cả các khía cạnh của chính sách đối nội và đối ngoại của Liên minh châu Âu. Quyền con người là quy phạm pháp luật được áp dụng phổ biến, còn dân chủ là khát vọng phổ biến. Trên khắp thế giới, phụ nữ và nam giới mong muốn được sống trong tự do, đúng đắn và an toàn trong các xã hội cởi mở và dân chủ được củng cố bởi nhân quyền và pháp quyền. Hòa bình, phát triển và thịnh vượng bền vững chỉ có thể thực hiện được khi dựa trên cơ sở tôn trọng các quyền con người, dân chủ và pháp quyền. Tuy nhiên, sự tôn trọng nhân quyền và dân chủ không thể được coi là đương nhiên. Bản chất phổ quát của chúng bị nghi ngờ vì những khác biệt về văn hóa. Công nghệ thông tin và truyền thông hiện đại, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi thông tin tự do giữa các cá nhân, cũng đã làm tăng sức mạnh cưỡng chế của các nhà nước độc tài một cách ồ ạt. EU nhận thức được những thách thức này và quyết tâm tăng cường nỗ lực để đảm bảo rằng quyền con người được thực hiện cho tất cả mọi người. EU sẽ tiếp tục tập trung để hỗ trợ những người ủng hộ tự do, dân chủ và nhân quyền trên toàn thế giới. 

– Thúc đẩy tính phổ biến của nhân quyền: EU tái khẳng định cam kết thúc đẩy và bảo vệ tất cả các quyền con người, dù là dân sự và chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa. EU kêu gọi tất cả các quốc gia thực hiện các quy định của Tuyên ngôn Thế giới về Nhân quyền, phê chuẩn và thực hiện các hiệp ước quốc tế quan trọng về quyền con người, bao gồm các công ước về quyền lao động cốt lõi, cũng như các công cụ nhân quyền trong khu vực. EU sẽ lên tiếng phản đối bất kỳ hành động nào không ủng hộ tính phổ biến của nhân quyền. 

– Theo đuổi những mục tiêu nhất quán: Điều 21 của Hiệp ước về Liên minh Châu Âu đã tái khẳng định quyết tâm của EU trong việc thúc đẩy nhân quyền và dân chủ thông qua tất cả các hành động bên ngoài của mình. Việc Hiến chương các quyền cơ bản của Liên minh Châu Âu có hiệu lực pháp lý và triển vọng EU chấp nhận quyền tài phán của Tòa án Nhân quyền Châu Âu thông qua việc gia nhập Công ước Châu Âu về Nhân quyền, nhấn mạnh cam kết của Liên minh Châu Âu về nhân quyền nói chung. Trong phạm vi biên giới của riêng mình, EU và các quốc gia thành viên cam kết luôn đảm bảo tôn trọng nhân quyền. Bên ngoài biên giới của họ, thúc đẩy và lên tiếng về nhân quyền và dân chủ là trách nhiệm chung của EU và các quốc gia thành viên. EU tìm cách ngăn chặn các hành vi vi phạm nhân quyền trên toàn thế giới và khi vi phạm xảy ra, để đảm bảo rằng các nạn nhân có quyền tiếp cận công lý và giải quyết vấn đề và những người có trách nhiệm phải chịu trách nhiệm. Để đạt được mục tiêu này, EU sẽ đẩy mạnh nỗ lực thúc đẩy nhân quyền, dân chủ và pháp quyền trên tất cả các khía cạnh của hành động bên ngoài. Nó sẽ tăng cường năng lực và cơ chế để cảnh báo sớm và ngăn chặn các cuộc khủng hoảng có thể dẫn đến vi phạm nhân quyền. Nó sẽ làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác với các nước đối tác, các tổ chức quốc tế và xã hội dân sự, đồng thời xây dựng các quan hệ đối tác mới để thích ứng với những hoàn cảnh thay đổi. EU sẽ tăng cường hợp tác với các đối tác trên toàn thế giới để hỗ trợ nền dân chủ, đặc biệt là việc phát triển các quy trình bầu cử chân thực và đáng tin cậy, các thể chế dân chủ đại diện và minh bạch nhằm phục vụ công dân. 

– Nhân quyền trong tất cả các chính sách đối ngoại của EU: EU sẽ thúc đẩy nhân quyền trong tất cả các lĩnh vực hoạt động đối ngoại của mình mà không có ngoại lệ. Đặc biệt, nó sẽ lồng ghép việc thúc đẩy quyền con người vào thương mại, đầu tư, công nghệ và viễn thông, Internet, năng lượng, môi trường, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, chính sách phát triển, chính sách quốc phòng và an ninh chung, việc làm, chính sách xã hội, an ninh, chống khủng bố... Trong lĩnh vực hợp tác phát triển, cách tiếp cận dựa trên quyền con người sẽ được sử dụng để đảm bảo rằng EU tăng cường nỗ lực hỗ trợ các nước đối tác thực hiện các nghĩa vụ quốc tế về quyền con người của họ. 

– Thực hiện những ưu tiên của EU về nhân quyền: EU sẽ tiếp tục thúc đẩy quyền tự do ngôn luận, ý kiến, hội họp và liên kết, cả trực tuyến và ngoại tuyến; dân chủ không thể tồn tại nếu không có những quyền này. Nó sẽ thúc đẩy quyền tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng và chống lại sự phân biệt đối xử dưới mọi hình thức thông qua việc chống lại sự phân biệt đối xử vì lý do chủng tộc, dân tộc, tuổi tác, giới tính hoặc khuynh hướng tình dục và ủng hộ quyền của trẻ em, người thuộc dân tộc thiểu số, người bản địa, người tị nạn, người di cư và người khuyết tật. EU sẽ tiếp tục vận động cho các quyền và trao quyền cho phụ nữ trong mọi bối cảnh thông qua đấu tranh chống lại pháp luật phân biệt đối xử, bạo lực trên cơ sở giới và tình trạng bị gạt ra ngoài lề xã hội. EU sẽ tăng cường nỗ lực thúc đẩy các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa; EU sẽ tăng cường nỗ lực để đảm bảo khả năng tiếp cận phổ cập và không phân biệt đối xử tới các dịch vụ cơ bản, đặc biệt tập trung vào các nhóm người nghèo và dễ bị tổn thương. EU sẽ khuyến khích và đóng góp vào việc thực hiện các Nguyên tắc Hướng dẫn của Liên hợp quốc về Kinh doanh và Nhân quyền (the UN Guiding Principles on Business and Human Rights). Đánh giá hình phạt tử hình và tra tấn là những vi phạm nghiêm trọng nhân quyền và phẩm giá con người, kết hợp với xu hướng bãi bỏ hình phạt tử hình trên toàn thế giới ngày càng gia tăng, EU sẽ tiếp tục chiến dịch lâu dài chống lại án tử hình. EU sẽ tiếp tục vận động mạnh mẽ chống lại tra tấn và đối xử tàn bạo, vô nhân đạo và hạ thấp nhận phẩm. Công bằng và khách quan là điều cần thiết để bảo vệ quyền con người, EU sẽ đẩy mạnh nỗ lực thúc đẩy quyền được xét xử công bằng và bình đẳng trước pháp luật. EU sẽ tiếp tục thúc đẩy việc tuân thủ luật nhân đạo quốc tế; nó sẽ đấu tranh mạnh mẽ để chống lại sự trừng phạt đối với những tội danh nghiêm trọng mà cộng đồng quốc tế quan tâm, bao gồm cả bạo lực tình dục liên quan đến xung đột vũ trang, đặc biệt là thông qua cam kết với Tòa án Hình sự Quốc tế. EU sẽ tăng cường hỗ trợ chính trị và tài chính cho những người bảo vệ nhân quyền và đẩy mạnh nỗ lực chống lại mọi hình thức trả đũa. Một xã hội dân sự mạnh mẽ và độc lập là điều cần thiết cho việc thực hiện dân chủ và thực hiện các quyền con người; sự tham gia hiệu quả của xã hội dân sự là nền tảng của một chính sách nhân quyền thành công. EU coi trọng việc đối thoại thường xuyên với xã hội dân sự cả trong và ngoài EU và quan tâm sâu sắc đến những nỗ lực hạn chế tính độc lập của xã hội dân sự ở một số quốc gia. Với tư cách là nhà tài trợ hàng đầu cho xã hội dân sự, EU sẽ tiếp tục hỗ trợ những người bảo vệ nhân quyền theo Công cụ Châu Âu về Dân chủ và Nhân quyền (the European Instrument for Democracy and Human Rights), đồng thời làm cho các hoạt động tài trợ trở nên linh hoạt hơn và dễ tiếp cận hơn. 

– Làm việc với các đối tác song phương: EU sẽ đặt nhân quyền vào trung tâm trong quan hệ của mình với tất cả các nước thứ ba, bao gồm cả các đối tác chiến lược của mình. Mặc dù dựa trên các chuẩn mực chung, chính sách của EU về nhân quyền sẽ được thiết kế cẩn thận cho phù hợp với hoàn cảnh của từng quốc gia, đặc biệt là thông qua việc phát triển các chiến lược nhân quyền của từng quốc gia. EU sẽ luôn tìm kiếm sự tham gia mang tính xây dựng với các nước thứ ba; Tiếp tục nâng cao chất lượng các cuộc đối thoại và tham vấn về nhân quyền với các nước đối tác và sẽ hướng tới mục tiêu đảm bảo rằng các cuộc đối thoại này sẽ dẫn đến kết quả. EU sẽ nêu vấn đề nhân quyền một cách mạnh mẽ bằng mọi hình thức đối thoại chính trị song phương thích hợp, kể cả ở cấp cao nhất. Ngoài ra, EU sẽ làm việc với các nước đối tác để xác định các khu vực mà các công cụ tài trợ địa lý của EU có thể được sử dụng để hỗ trợ các dự án tăng cường nhân quyền, bao gồm hỗ trợ cho giáo dục và đào tạo nhân quyền. Tuy nhiên, khi đối mặt với các hành vi vi phạm nhân quyền, EU sẽ sử dụng đầy đủ các công cụ của mình, bao gồm cả các biện pháp trừng phạt hoặc lên án. EU sẽ đẩy mạnh nỗ lực để tận dụng tốt nhất điều khoản nhân quyền trong các hiệp định khung chính trị với các nước thứ ba. Trong các quốc gia có Chính sách láng giềng châu Âu (the European Neighbourhood Policy), EU cam kết ủng hộ một chương trình nghị sự toàn diện về cải cách chính trị do địa phương lãnh đạo, lấy dân chủ và nhân quyền làm trung tâm, bao gồm cả chính sách “nhiều hơn nữa” (“more for more”). Nhân quyền cũng sẽ vẫn là trọng tâm trong chính sách mở rộng của EU. 

– Làm việc thông qua các thể chế đa phương: EU vẫn cam kết xây dựng một hệ thống nhân quyền đa phương mạnh mẽ có thể giám sát việc thực hiện một cách khách quan các chuẩn mực nhân quyền và kêu gọi tất cả các quốc gia phải giải trình. EU sẽ kiên quyết chống lại mọi nỗ lực kêu gọi đặt câu hỏi về việc áp dụng nhân quyền phổ biến và sẽ tiếp tục lên tiếng trước Đại hội đồng Liên hợp quốc, Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc và Tổ chức lao động quốc tế chống lại các vi phạm nhân quyền. Tính độc lập và hiệu quả của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc, cũng như của các cơ quan giám sát hiệp ước và các Thủ tục đặc biệt của Liên hợp quốc là điều cần thiết. EU nhấn mạnh vai trò hàng đầu của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc trong việc giải quyết các trường hợp khẩn cấp về vi phạm nhân quyền và sẽ đóng góp tích cực vào hoạt động hiệu quả của Hội đồng; EU sẵn sàng hợp tác với các nước từ tất cả các khu vực. EU kêu gọi tất cả các thành viên của Hội đồng Nhân quyền duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về quyền con người và thực hiện các cam kết của họ trước khi bầu cử. Hoan nghênh việc thiết lập Cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR), EU và các quốc gia thành viên cam kết nâng cao các khuyến nghị UPR đã được chấp nhận, cũng như các khuyến nghị của các cơ quan giám sát hiệp ước và các Thủ tục đặc biệt của Liên hợp quốc, trong quan hệ song phương với tất cả các nước thứ ba; Các quốc gia thành viên đều quyết tâm như nhau để đảm bảo việc thực hiện các khuyến nghị như vậy trong phạm vi biên giới của chính họ. Trong các vòng UPR sắp tới, EU sẽ chú ý đến mức độ thực hiện các cam kết UPR của các nước thứ ba mà họ đã chấp nhận và sẽ nỗ lực hỗ trợ việc thực hiện các cam kết của họ. EU sẽ tiếp tục gắn bó với công việc nhân quyền vô giá của Hội đồng Châu Âu và Tổ chức An ninh và Hợp tác ở châu Âu (OSCE). Nó sẽ hợp tác với các tổ chức khu vực và các tổ chức khác như Liên minh châu Phi, ASEAN, Hiệp hội Nam Á vì sự Hợp tác Khu vực (SAARC), Tổ chức các quốc gia châu Mỹ, Liên đoàn Ả Rập, Tổ chức Hợp tác Hồi giáo và Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương nhằm khuyến khích sự hợp nhất các cơ chế quyền con người trong khu vực. 

– EU cùng phối hợp: Nghị viện Châu Âu có quyền hạn và chuyên môn cụ thể trong lĩnh vực nhân quyền, đóng vai trò hàng đầu trong việc thúc đẩy quyền con người, đặc biệt là thông qua các nghị quyết của mình. Nghị viện Châu Âu, Hội đồng, các quốc gia thành viên, Ủy ban Châu Âu và EEAS cam kết hợp tác chặt chẽ hơn nữa để thực hiện mục tiêu chung của họ là nâng cao sự tôn trọng nhân quyền. 

Quá trình thực hiện Khung Chiến lược về Nhân quyền và Dân chủ và Kế hoạch Hành động 2012–2014, Liên minh Châu Âu đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc cải thiện sự tác động và nhất quán của các hành động về nhân quyền và dân chủ. EU đã phát triển thêm các hướng dẫn về các vấn đề nhân quyền quan trọng, nâng cao hiệu quả của công tác nhân quyền và dân chủ song phương, thúc đẩy thành công hành động ở cấp độ đa phương và cải thiện việc lồng ghép nhân quyền trong các hoạt động đối ngoại của EU. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng phức tạp ở giai đoạn này cùng với tình trạng vi phạm, lạm dụng nhân quyền và các quyền tự do cơ bản ngày càng lan rộng đòi hỏi EU phải nỗ lực quyết tâm hơn nữa. Ngày 20 tháng 7 năm 2015, Kế hoạch hành động về nhân quyền và dân chủ giai đoạn 2015–2019 được thông qua. Với Kế hoạch hành động này, Liên minh Châu Âu tái khẳng định cam kết của mình trong việc thúc đẩy và bảo vệ các quyền con người và hỗ trợ nền dân chủ trên toàn thế giới, cho phép EU đối phó với những thách thức này thông qua hành động tập trung hơn, sử dụng có hệ thống và phối hợp các công cụ theo ý mình cũng như nâng cao tác động của các chính sách và công cụ của mình trên thực tế. EU sẽ đặc biệt chú trọng đến quyền sở hữu và hợp tác với các thể chế và cơ chế địa phương, bao gồm các tổ chức nhân quyền quốc gia, cũng như xã hội dân sự. EU sẽ thúc đẩy các nguyên tắc không phân biệt đối xử, bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ. EU cũng sẽ đảm bảo việc tiếp cận toàn diện về quyền con người để ngăn ngừa và giải quyết các xung đột và khủng hoảng, đồng thời lồng ghép hơn nữa quyền con người vào các chính sách đối ngoại của EU nhằm đảm bảo sự thống nhất chính sách tốt hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực di cư, thương mại và đầu tư, hợp tác phát triển và chống khủng bố. 

Mục đích của Kế hoạch hành động này là tiếp tục thực hiện Khung chiến lược của EU về Nhân quyền và Dân chủ năm 2012 nhưng linh hoạt hơn để ứng phó với những thách thức mới khi chúng nảy sinh. Kế hoạch hành động này bao gồm các vấn đề nhân quyền trong chính sách đối ngoại của EU. Để đảm bảo thực hiện Kế hoạch Hành động một cách hiệu quả, điều quan trọng là các quốc gia châu Âu phải cùng hành động, đồng thời tôn trọng vai trò và đặc thù thể chế của họ. Kế hoạch Hành động có thời hạn đến ngày 31 tháng 12 năm 2019 và việc đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch hành động sẽ được thực hiện vào năm 2017. 

Đến ngày 23/11/2020, do ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid–19, buổi lễ công bố Kế hoạch hành động cho giai đoạn 2020–2024 đã được tổ chức theo hình thức trực tuyến. Tại buổi lễ đã nhấn mạnh lộ trình của EU về nhân quyền và dân chủ trong 05 năm tới, thúc đẩy kết nối giữa các bên liên quan để trao đổi về việc thực hiện hiệu quả Kế hoạch hành động và thảo luận về cách EU có thể giải quyết hiệu quả các thách thức hiện tại và tương lai bằng cách sử dụng các phương tiện và công cụ của mình. 

Tóm lại, Liên minh châu Âu là một thực thể kinh tế, chính trị đặc thù với mức độ liên kết sâu sắc. Trong quá trình hình thành và phát triển của mình, Liên minh châu Âu không ngừng vận động, thay đổi tầm nhìn và hành động của mình để luôn đảm bảo cho việc đủ sức đối phó với các thách thức nảy sinh trong từng giai đoạn cụ thể, tạo nên một châu Âu hùng mạnh hơn, có sự liên kết với các quốc gia và tổ chức quốc tế trên thế giới, đồng thời đặt ra phương hướng hoạt động, các nguyên tắc, lợi ích và ưu tiên trong quan hệ song phương và đa phương của Liên minh, cả trong nội bộ các quốc gia thành viên EU, cũng như giữa EU với phần còn lại của thế giới trong từng giai đoạn cụ thể. Liên minh châu Âu cũng rất tích cực bảo vệ quyền con người trên thế giới, đồng thời lồng ghép hơn nữa quyền con người vào các chính sách đối ngoại của mình nhằm đảm bảo sự thống nhất chính sách tốt hơn.