Quy định chuyển giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam

Đầu tiên, chúng ta cần phải hiểu rõ tạm giữ và tạm giam khác nhau như thế nào thông qua các phân tích cụ thể sau đây:

Thứ nhất: Khái niệm:

Tạm giam theo quy định của pháp luật được hiểu là biện pháp ngăn chặn với bị can, bị cáo; tạm giữ áp dụng với người phạm tội quả tang, vi phạm hành chính…

Tạm giữ theo quy định của pháp luật được hiểu là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự và biện pháp ngăn chặn, bảo đảm xử lý vi phạm hành chính.

Thứ hai: Điều kiện áp dụng:

Tạm giữ có thể áp dụng đối với người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang, người phạm tội tự thú, đầu thú hoặc đối với người bị bắt theo quyết định truy nã theo quy định cụ thể tại Khoản 1 Điều 117 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/01/2018.

Tạm giam có thể áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội đặc biệt nghiêm trọng, tội rất nghiêm trọng theo quy định cụ thể tại Khoản 1 Điều 119 Bộ luật tố tụng hình sự 2015. Biện pháp tạm giam hay biện pháp ngăn chặn tạm giam là để ngăn chặn không để bị can, bị cáo tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội hoặc có hành vi gây khó khăn cho quá trình điều tra vụ án.

Thứ ba: Nơi giam giữ:

Tạm giam: Nơi giam giữ đối với các chủ thể là người bị tam giam theo quy định của pháp luật có thể là nhà tạm giữ của Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh hay nhà tạm giữ ở Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và cấp tương đương.

Tạm giữ:

– Nơi giam giữ đối với các chủ thể là người bị tam giữ theo quy định của pháp luật theo thủ tục tố tụng hình sự bao gồm:

+ Nhà tạm giữ, buồng tạm giữ, trại tạm giam.

+ Trại tạm giam thuộc Bộ Công an và Trại tạm giam ở Công an cấp tỉnh.

+ Trại tạm giam quân sự.

– Nơi giam giữ đối với các chủ thể là người bị tam giữ theo quy định của pháp luật theo thủ tục hành chính được quy định như sau:

+ Nơi tạm giữ người theo thủ tục hành chính là nhà tạm giữ hành chính hoặc buồng tạm giữ hành chính được bố trí tại trụ sở cơ quan, đơn vị nơi làm việc của người có thẩm quyền ra quyết định tạm giữ người vi phạm hành chính.

+ Trường hợp không có nhà tạm giữ hành chính hoặc buồng tạm giữ hành chính thì tạm giữ tại phòng trực ban hoặc phòng khác tại nơi làm việc, nhưng phải bảo đảm các quy định chung.

Thứ tư: Ý nghĩa:

Tạm giữ:

– Hiện nay, cùng với tình hình, tính chất phạm nhân và người vi phạm pháp luật như trên, một yêu cầu đặt ra là cần tiếp tục nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý giam giữ, cải tạo, giáo dục phạm nhân, người vi phạm pháp luật tại các cơ sở giam giữ, giáo dục, cải tạo; công tác này có ý nghĩa to lớn đối với xã hội và bản thân người phạm tội, bởi những lý do sau đây:

+ Thứ nhất, hoạt động giam giữ, cải tạo, giáo dục phạm nhân, người vi phạm pháp luật nhằm mục đích để bảo vệ các quan hệ xã hội bị các hành vi vi phạm pháp luật xâm hại, đảm bảo tính công minh của pháp luật; cách ly người phạm tội với môi trường xã hội, phòng ngừa, ngăn chặn không để họ tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội; răn đe những người có ý định phạm tội góp phần vào cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, đảm bảo an ninh, trật tự của đất nước.

+ Thứ hai, việc áp dụng biện pháp tạm giữ đã cách ly người phạm tội để có điều kiện thu thập thông tin, tài liệu, chứng cứ về tội phạm phục vụ công tác điều tra, đấu tranh phòng, chống tội phạm bởi phạm nhân, người vi phạm pháp luật là những người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội. Hơn ai hết, họ là người biết rõ những thông tin về tội phạm. Mặt khác, có thể ngay chính bản thân những người này trước đây đã từng thực hiện hành vi phạm tội khác nhưng trong quá trình xác minh, điều tra, truy tố, xét xử, chúng ta chưa phát hiện được.

+ Thứ ba: việc áp dụng biện pháp tạm giữ còn góp phần để giáo dục cải tạo để phạm nhân, người vi phạm pháp luật nhận thức rõ tội lỗi, hành vi vi phạm pháp luật, khắc phục, sửa chữa những thói quen, hành vi của bản thân không phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội; ăn năn, hối cải, tích cực lao động, học tập, cải tạo, xây dựng nhận thức, tình cảm đúng đắn, định hướng được các giá trị, chuẩn mực về đạo đức, lối sống của công dân để khi trở về địa phương, họ sẽ trở thành những công dân có ích cho xã hội.

Tạm giam:

– Biện pháp tạm giam hay biện pháp ngăn chặn tạm giam là để ngăn chặn không để bị can, bị cáo tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội hoặc có hành vi gây khó khăn cho quá trình điều tra vụ án.

– Ngoài ra, việc áp dụng biện pháp này còn có các ý nghĩa sau đây:

+ Thứ nhất, việc áp dụng biện pháp tạm giam đã góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, thể hiện sự kiên quyết của nhà nước trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm.

+ Thứ hai, việc áp dụng biện pháp tạm giam đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc nhằm đảm bảo sự tôn trọng các quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận. Đảm bảo không một công dân nào bị tạm giam trái pháp luật, khi áp dụng biện pháp này không đúng pháp luật quy định, công dân có quyền khiếu nại đến các chủ thể có thẩm quyền.

+ Thứ ba, đây cũng là biện pháp hữu hiệu bảo đảm cho hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đạt hiệu quả cao nhất. Ngoài ra, còn đảm bảo cho việc thi hành đúng pháp luật và hiệu lực của bản án đã được tuyên.

+ Cuối cùng biện pháp này thể hiện tính ưu việt của nhà nước ta.

Tạm giam được xem là biện pháp bảo đảm cho mọi công dân được sống trong xã hội mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ được tôn trọng và bảo vệ, tránh được sự tấn công, xâm hại từ phía các đối tượng nhất định, bảo đảm cho mọi công dân yên tâm sinh sống, học tập, làm việc tham gia vào công tác đấu tranh phòng chống tội phạm đạt hiệu quả cao nhất.

Như vậy, ta nhận thấy, khi có quyết định khởi tố thì nhóm nghi phạm này đã chuyển sang với tư cách bị can và khi phạm vào nhóm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng thì phải chuyển họ sang trại tạm giam theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.

2. Quy định chuyển giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam:

Theo Điều 21 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam 2015 có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 quy định về chuyển giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam có nội dung cụ thể như sau:

“Cơ sở giam giữ có trách nhiệm chuyển giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam trong các trường hợp sau đây:

1. Khi có quyết định của cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam chuyển người bị tạm giữ, người bị tạm giam đến cơ sở giam giữ khác.

2. Khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền đưa người bị kết án phạt tù đến nơi chấp hành án.

3. Khi có quyết định của Hội đồng thi hành án tử hình đưa người bị kết án tử hình đi thi hành án tử hình.”

Như vậy, pháp luật quy định cơ sở giam giữ có trách nhiệm chuyển giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam trong các trường hợp cụ thể sau đây: Khi có quyết định của cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam chuyển người bị tạm giữ, người bị tạm giam đến cơ sở giam giữ khác; Khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền đưa người bị kết án phạt tù đến nơi chấp hành án và khi có quyết định của Hội đồng thi hành án tử hình đưa người bị kết án tử hình đi thi hành án tử hình.

Việc chuyển giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam cần phải đúng quy định pháp luật để đảm bảo quá trình cơ quan có thẩm quyền thực hiện chuyển giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam diễn ra chính xác, đúng quy định, thuận lợi và đảm bảo được quyền và nghĩa vụ của các chủ thể có liên quan trực tiếp tới quá trình chuyển giao các chủ thể là người bị tạm giữ, người bị tạm giam.