Hướng dẫn nội dung, phương pháp đánh giá học sinh tiểu học

Học sinh các cấp trong quá trình tham gia học tập tại trường học sẽ được đánh giá quá trình học tập cũng như đánh giá về phẩm chất đạo đức. Vậy nội dung, phương pháp đánh giá học sinh tiểu học được pháp luật quy định cụ thể như thế nào? Bài viết dưới đây của Luật Dương Gia sẽ đi vào tìm hiểu các vấn đề liên quan để giúp người đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Luật sư tư vấn pháp luật miễn phí qua điện thoại 24/7: 1900.6568

1. Nội dung, phương pháp đánh giá học sinh tiểu học?

Đánh giá có nghĩa nhận định giá trị. Đánh giá là phê bình, nhận xét, nhận định, bình luận, xem xét. Đánh giá một đối tượng nào đó, chẳng hạn một con người, một tác phẩm nghệ thuật, một sản phẩm hàng hoá hay dịch vụ, đội ngũ giáo viên hay đánh giá tác động môi trường có ý nghĩa quan trọng trong nhiều lĩnh vực như chính trị, nghệ thuật, thương mại, giáo dục hay môi trường.

Như vậy, việc đánh giá học sinh cần phải dựa trên nội dung đánh giá về học sinh theo quy định tại Điều 5 Thông tư 30/2014/TT-BGDDT về đánh giá học sinh tiểu học.

Theo đó, đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức, kĩ năng từng môn học và hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học.

Tùy thuộc vào từng môn học giảng dạy cho học sinh mà đánh giá học sinh theo chuẩn kiến thức của những môn học đó và các hoạt động giáo dục khác.

1.1. Đánh giá sự hình thành và phát triển một số năng lực của học sinh:

Thứ nhất, tự phục vụ, tự quản. Tạo sự phát triển cho các học sinh nên cần phải nâng cao ý thức tự giác và tự bảo quản đồ đạc cá nhân và của các bạn trong lớp.

Thứ hai, giao tiếp, hợp tác. Tạo sự tự tin trong giao tiếp cho các học sinh bằng cách tạo môi trường hoạt động ngoài giờ để học sinh có thể nói lên những suy nghĩ, ý kiến của mình đồng thời biết cách hợp tác với thầy, cô và bạn bè trong việc giải quyết các vấn đề.

Thứ ba, tự học và giải quyết vấn đề.

Sự hình thành và phát triển năng lực học sinh là nhận thức chủ quan của học sinh. Giáo viên đánh giá vấn đề này nhằm nắm bắt và giúp đỡ học sinh có thể hoàn thiện hơn năng lực vốn có của học sinh, định hướng cho học sinh về các tiềm năng mà học sinh sẵn có.

1.2. Đánh giá sự hình thành và phát triển một số phẩm chất của học sinh:

Thứ nhất, chăm học, chăm làm; tích cực tham gia hoạt động giáo dục. Trong quá trình học tập, học sinh có làm bài tập đầy đủ khi được giao, có tích cực tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ để nâng cao phẩm chất, đạo đức của cá nhân.

Thứ hai, tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm. Nếu do cá nhân học sinh học làm sai hay có lỗi  thì phải biết chịu trách nhiệm với những hành vi mà mình gây ra.

Thứ ba, trung thực, kỉ luật, đoàn kết.

Thứ tư, yêu gia đình, bạn và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương, đất nước.

Bên cạnh đào tạo kiến thức thì môi trường giáo dục còn giúp học sinh rèn luyện phẩm chất đạo đức, đánh giá được coi là toàn diện khi sự đánh giá được thực hiện cả về kiến thức lẫn phẩm chất đạo đức. Giáo viên cần đánh giá và nắm bắt các phẩm chất của học sinh để giúp học sinh phát huy cũng như kịp thời giáo dục nếu học sinh có dấu hiệu tiêu cực.

1.3. Đánh giá thường xuyên

– Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện, của học sinh, được thực hiện theo tiến trình nội dung của các môn học và các hoạt động giáo dục khác, trong đó bao gồm cả quá trình vận dụng kiến thức, kĩ năng ở nhà trường, gia đình và cộng đồng.

– Trong đánh giá thường xuyên, giáo viên ghi những nhận xét đáng chú ý nhất vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục, những kết quả học sinh đã đạt được hoặc chưa đạt được; biện pháp cụ thể giúp học sinh vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ; các biểu hiện cụ thể về sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh; những điều cần đặc biệt lưu ý để giúp cho quá trình theo dõi, giáo dục đối với cá nhân, nhóm học sinh trong học tập, rèn luyện.

Đánh giá thường xuyên giúp giáo viên chủ nhiệm cũng như nhà trường theo sát kịp thời quá trình học tập và rèn luyện của học sinh. Giáo viên có thể nắm bắt được cả quá trình từ học tập đến vận dụng kỹ năng cũng như nắm bắt được hoàn cảnh gia đình của học sinh để kịp thời giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.

1.4. Đánh giá định kỳ

Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì ngoài các nội dung đánh giá trên, giáo viên còn thực hiện việc đánh giá định kỳ cho học sinh.
Đánh giá định kì được hiểu là đánh giá kết quả giáo dục của học sinh sau một giai đoạn học tập, rèn luyện, thông thường sẽ là sau một kỳ học, nhằm xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của học sinh so với chuẩn kiến thức, kĩ năng quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học và sự hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất học sinh. Việc đánh giá kịp thời theo định kỳ  nhằm giúp giáo viên nắm bắt được tình hình học tập cũng như sự phát triển về phẩm chất của học sinh, kịp thời cải thiện, sửa đổi, giúp đỡ học sinh tiến bộ kịp thời,, tránh trường hợp học sinh giảm sút về chất lượng học tập và đạo đức nhưng không được sửa đổi.

– Đánh giá định kỳ bao gồm đánh giá định kì về học tập và đánh giá định kì về năng lực, phẩm chất.

+ Đánh giá định kì về học tập được thực hiện vào giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II và cuối năm học. Để đánh giá, giáo viên căn cứ vào quá trình đánh giá thường xuyên và chuẩn kiến thức, kĩ năng để đánh giá học sinh đối với từng môn học, hoạt động giáo dục theo các mức quy định. Nếu học sinh thực hiện tốt các yêu cầu học tập của môn học hoặc hoạt động giáo dục sẽ đạt mức hoàn thành tốt. Nếu học sinh thực hiện được các yêu cầu học tập của môn học hoặc hoạt động giáo dục sẽ đạt mức hoàn thành. Nếu học sinh chưa thực hiện được một số yêu cầu học tập của môn học hoặc hoạt động giáo dục sẽ được xem là chưa hoàn thành.

Đánh giá định kì về học tập được thực hiện vào vào cuối học kì I và cuối năm học, đối với các môn học: Tiếng Việt, Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tin học, Tiếng dân tộc có bài kiểm tra định kì. Riêng đánh giá đối với lớp 4, lớp 5, có thêm bài kiểm tra định kì môn Tiếng Việt, môn Toán vào giữa học kì I và giữa học kì II để đánh giá toàn diện và chính xác hơn.

Đối với đề kiểm tra định kỳ: Đề kiểm tra định kì phù hợp chuẩn kiến thức, kĩ năng và định hướng phát triển năng lực, được sử dụng trong các kỳ đánh giá. Đề kiểm tra bao gồm các câu hỏi, bài tập được thiết kế theo các mức: nhận biết, nhắc lại được kiến thức, kĩ năng đã học (mức 1); hiểu kiến thức, kĩ năng đã học, trình bày, giải thích được kiến thức theo cách hiểu của cá nhân (mức 2); biết vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết những vấn đề quen thuộc, tương tự trong học tập, cuộc sống (mức 3); vận dụng các kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề mới hoặc đưa ra những phản hồi hợp lý trong học tập, cuộc sống một cách linh hoạt (mức 4).

Về chấm điểm bài kiểm tra định kỳ: Bài kiểm tra sẽ được giáo viên chấm điểm dựa trên sự công bằng và bình đẳng. Bài kiểm tra được giáo viên sửa lỗi, nhận xét, cho điểm theo thang 10 điểm, không cho điểm 0, không cho điểm thập phân và được trả lại cho học sinh.

Điểm của bài kiểm tra định kì dùng để đánh giá năng lực của học sinh, để nắm bắt được tình hình học sinh mà không dùng để so sánh học sinh này với học sinh khác. Nếu giáo viên nhận thấy kết quả bài kiểm tra cuối học kì I và cuối năm học của học sinh bất thường so với đánh giá thường xuyên, giáo viên đề xuất với nhà trường có thể cho học sinh làm bài kiểm tra khác để đánh giá đúng kết quả học tập của học sinh.

+ Đánh giá định kì về năng lực, phẩm chất:

Ngoài việc đánh giá về năng lực học tập, để học sinh có thể phát triển toàn diện, giáo viên thực hiện đánh giá cả về phẩm chất đạo đức cho học sinh.

Đánh giá định kỳ về năng lực, phẩm chất được thực hiện vào giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II và cuối năm học.

Căn cứ đánh giá: căn cứ vào các biểu hiện liên quan đến nhận thức, kĩ năng, thái độ trong quá trình đánh giá thường xuyên về sự hình thành và phát triển từng năng lực, phẩm chất của mỗi học sinh, giáo viên chủ nhiệm sẽ tiến hành tổng hợp đánh giá theo các mức độ.

Học sinh đáp ứng tốt yêu cầu giáo dục, biểu hiện rõ và thường xuyên sẽ được xếp loại tốt.

Học sinh đáp ứng được yêu cầu giáo dục, biểu hiện nhưng chưa thường xuyên sẽ được xếp loại đạt.

Học sinh chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu giáo dục, biểu hiện chưa rõ được xếp ở mức độ cần cố gắng.